1. Odpis przywileju Augusta III Sasa dla cechu, wydanego w 1760 r. (sygn. 1) 2. Statuty cechowe z lat 1936-1939 (sygn. 2-3) 3. Księga protokołów posiedzeń władz cechowych z lat 1818-1825 (sygn. 4) 4. Korespondencja w sprawach merytorycznych i organizacyjnych z lat 1817-1944 (sygn. 5-12) 5. Zasady ustalania stawek na chleb, mięso i piwo z 1820 r. (sygn. 13) 6. Rachunki i dowody rachunkowe z lat 1839-1887 (sygn. 14-29) 7. Książki kasowe z lat 1932-1938 (sygn. 30-31) 8. Materiały dotyczące rejestracji majstrów, czeladników i terminatorów z lat 1761-1927 (sygn. 32-38) 9. Wykaz piekarń żydowskich i chrześcijańskich w Radomiu z 1935 r. (sygn. 39)

Dokładna data utworzenia cechu piekarskiego w Radomiu nie jest znana – można domniemywać, iż nastąpiło to już w końcu XV w. Najstarszym zachowanym normatywem, dotyczącym funkcjonowania tego ciała prawnego, jest ustawa cechowa, potwierdzona w dn. 12 lutego 1760 r. przez króla Augusta III Sasa. W dokumencie tym (spisanym – jak podkreślano – w związku ze spaleniem się przywilejów nadanych niegdyś cechowi przez monarchów), określono w szesnastu punktach najważniejsze prawa i obowiązki pracowników rzemiosła. Mówiły one m.in., iż okres próbny dla chłopca przyjmowanego na naukę do majstra wynosi dwa tygodnie, w trakcie nauki uczeń winien odbyć wędrówkę po kraju, trwającą co najmniej dwa lata, wdowa po majstrze ma prawo do dożywotniego prowadzenia wypieku pieczywa (prawo to zanikało w związku z wyjściem za mąż za rzemieślnika innej profesji), konflikty między majstrami (wynikające np. z publicznego skrytykowania jakości wyrobów innego piekarza) będą karane przekazywaniem określonych ilości wosku do wyrobu świec kościelnych, a bracia winni na zebrania „(...) po trzeźwemu schodzić i spokojnie się zachowywać” i nie przenosić ze sobą broni białej. Historia cechu w ostatnich dekadach istnienia I Rzeczypospolitej, latach przynależności Radomia do monarchii austriackiej oraz okresie Księstwa Warszawskiego nie znalazła odzwierciedlenia w zachowanych dokumentach. Przypuszczać należy, że znajdował się on wówczas w stanie poważnego kryzysu, podobnie jak rzemiosło miasta i całego kraju. Odrodzenie działalności cechowej i nabranie przez nią nowych form nastąpiło w związku z ogłoszeniem dekretu Namiestnika Królestwa Polskiego (działającego w imieniu Aleksandra I – cesarza Rosji i króla Polski) z dn. 31 grudnia 1816 r., poświęconego organizacji rzemiosła. Normatyw ten nakazywał, by w każdym mieście, w którym zamieszkiwało 10 i więcej majstrów jednej profesji, utworzone zostało zgromadzenie rzemieślnicze, kierowane przez – wybieranych na trzyletnią kadencję – starszego i podstarszego. Mieli oni „przestrzegać porządku rzemiosła i spokojności warsztatów”, a przede wszystkim prowadzić i aktualizować na bieżąco listy majstrów, czeladników i terminatorów, przekazując je corocznie władzom miejskim do zatwierdzenia. Ustawa głosiła, iż praca w rzemiośle powinna rozpoczynać się od poziomu ucznia (terminatora), na który przyjmowano nastoletnich chłopców, przejawiających predyspozycje do danego zawodu. Majster, zawierający prywatną umowę z rodzicami i opiekunami dziecka, był zobowiązany opiekować się nim, dbać o jego rozwój intelektualny oraz uczyć zawodu. Po kilku latach nauki uczeń przedstawiał starszym cechu – za zgodą swego pryncypała – wykonany samodzielnie wyrób rzemieślniczy. Jego pozytywna ocena oraz dobra opinia majstra, były podstawą do przeprowadzenia tzw. wyzwolin na stopień czeladnika. Wykonywał on już bardziej odpowiedzialne prace, rozwijając swoje umiejętności. Był również zobowiązany do odbycia – trwającej minimum kilkanaście miesięcy – wędrówki po różnych ośrodkach miejskich i zapoznania się tam z innymi technikami pracy w danej branży. Finałem nauki na tym poziomie było samodzielne wykonanie tzw. sztuki mistrzowskiej, a więc wyrobu, którego ocena pozwalała przyznać kandydatowi stopień majstra. Mógł on od tego momentu prowadzić samodzielnie warsztat i szkolić w nim uczniów i czeladników. W świetle powyższego normatywu podstawowym zadaniem zgromadzeń rzemieślniczych (potocznie nazywane często nadal „cechami”), było czuwanie nad poziomem lokalnego rzemiosła, poprzez dbanie o odpowiednie kwalifikacje jego pracowników, a także zwalczanie nielegalnego wytwórstwa, prowadzonego przez osoby nie należące do korporacji, czyli tzw. „fuszerów” vel „partaczy”. Władze zgromadzeń likwidowały także spory i konflikty wewnętrzne wśród pracowników rzemiosła, wspierały zasiłkami finansowymi chorych i mających problemy życiowe majstrów oraz rodziny osób zmarłych, opiekowały się ołtarzami cechowymi w kościołach radomskich itd. Działające w oparciu o omówiony normatyw zgromadzenie zaktywizowało swa działalność od grudnia 1818 r., kiedy to w poczet jego członków przyjęto grupę piekarzy żydowskich, dzięki czemu stan liczbowy majstrów osiągnął poziom 19 osób. Zaangażowali się oni aktywnie w walkę przeciwko osobom zamieszkującym w okolicach miasta, zajmujących się wypiekiem chleba i przywozem go do Radomia, starając się też wywierać systematyczny wpływ na władze miejskie, celem podwyższenia cen minimalnych na chleb i bułki. Majątek zgromadzenia pozostawał zawsze bardzo skromny, ale co najmniej od 1845 r. posiadało ono „chorągiew cechową pąsową”, którą prezentowano podczas tzw. dni uroczystych i świąt kościelnych. W okresie międzypowstaniowym i później liczba majstrów piekarskich wzrastała systematycznie (zjawisko to wiązało się z rozwojem demograficznym i gospodarczym miasta), sięgając ok. 40 osób; w pierwszej dekadzie XX w. przyjęli oni na naukę blisko 100 uczniów, pochodzących przede wszystkim ze wsi i ośrodków małomiasteczkowych. Zgromadzenie przezywało jednak poważne problemy wewnętrzne, wynikające przede wszystkim z prowadzenia przez jego członków nieuczciwej konkurencji. Działało ono jednak aktywnie nadal, kontynuując swe ustawowe prace także w okresie I wojny światowej i w początkach lat dwudziestych oraz utrzymując aktywne kontakty m.in. ze Związkiem Zawodowym Robotników i Robotnic Przemysłu Mącznego i Cukierniczego Rzeczypospolitej Polskiej, Związkiem Zawodowym Piekarzy i Radą Związków Zawodowych Ziemi Radomskiej. Zasadnicze zmiany w funkcjonowaniu omawianego podmiotu przyniosło Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dn. 7 czerwca 1927 r. o prawie przemysłowym. Likwidowało ono przepisy przewidziane postanowieniem namiestniczym z dn. 31 grudnia 1818 r., wprowadzając w miejsce zgromadzeń rzemieślniczych cechy, określane mianem „wolnych korporacji rzemieślników”. Za ich podstawowe zadania uznawano m.in. pielęgnowanie ducha łączności oraz utrzymywanie i podnoszenie godności zawodowej członków, sprawowanie pieczy nad dobrymi stosunkami międzyludzkimi, dbałość o edukację zawodową młodzieży, a także popieranie wszelkich inicjatyw kulturalnych i gospodarczych, mogących wspomagać rozwój korporacji. Każdy nowotworzony cech miał działać od tej pory w oparciu o własny statut, zatwierdzany przez wojewodę, posiadając osobowość prawną, a więc możliwość nabywania majątku, zawierania umów, pozywania innych na drogę sądową itp. Najwyższą władzą cechu było walne zgromadzenie członków lub też delegatów, a władzą wykonawczą – zarząd, tworzony przez starszego, podstarszego i członków (w liczbie określonej statutowo). Ustawa wprowadzała obligatoryjną podległość cechów wojewódzkim izbom rzemieślniczym, zezwalała na tworzenie związków cechowych, a także precyzowała prawo do używania tytułu majstra. Dodać należy, iż omawiane rozporządzenie akcentowało konstytucyjne prawo obywateli do zrzeszania się, stąd też w danym ośrodku mogło działać nawet kilka korporacji, zrzeszających pracowników tej samej branży. W oparciu o przedstawiony normatyw, już w 1927 r. w Radomiu powołano do życia korporację, używającą nazwy Cech Piekarzy Miasta Radomia, zmienioną w roku 1928 na Cech Mistrzów Piekarzy w Radomiu (w brzmieniu takim występowała ona m.in. na papierze firmowym). Bardzo szybko, bo prawdopodobnie jeszcze w początkach lat trzydziestych, w korporacji doszło jednak do rozłamu narodowościowego: rzemieślnicy żydowscy powołali do życia odrębny Cech Zjednoczonych Piekarzy i Cukierników, natomiast majstrowie katoliccy i ewangeliccy zmienili nazwę swego związku na Cech Piekarzy Chrześcijan w Radomiu. Statut tego ostatniego głosił, iż obejmuje on swym działaniem obszar miasta Radomia i powiatu radomskiego, posiadając osobowość prawną. Jako główne zadania określano jako m.in. pielęgnowanie ducha łączności oraz utrzymywanie i pod noszenie godności zawodowej członków, sprawowanie pieczy nad dobrymi stosunkami wśród członków, sprawowanie opieki nad młodzieżą rzemieślniczą, popieranie i urządzanie kursów, szkół, odczytów, wreszcie tworzenie kas zapomogowych dla członków cechu i ich rodzin. Prawo członkostwa przyznano każdej osobie prowadzącej w okręgu samoistny warsztat zawodowy i posiadającej kartę rzemieślniczą, a także wdowie po rzemieślniku, jeżeli prowadzi nadal warsztat przez zastępcę. Organami zarządzającymi cechem były: walne zebranie (w przypadku liczby członków większej niż 500 osób zastępowało je zebranie delegatów, wyłanianych w stosunku 1:10), do kompetencji którego należało m.in. wybór zarządu, komisji rewizyjnej i sądu koleżeńskiego, uchwalanie budżetu, uchwalanie opłat, rozpatrywanie i zatwierdzanie rocznych sprawozdań finansowych, podejmowanie uchwał w sprawie maksymalnego poziomu zadłużenia cechu, nabywanie i zbywanie ruchomości, przyznawanie godności członka honorowego itd. Zarząd składał się ze starszego i podstarszego oraz 6 członków i tyluż zastępców (co roku drogą losowania ustępowała 1/3 z nich). Do kompetencji tego organu należało m.in. zawiadywanie majątkiem cechowym, załatwianie spraw bieżących, zwoływanie walnego zebrania (informacja na ten temat miała być publikowana każdorazowo w piśmie „Piekarz Polski”), zatrudnianie i zwalnianie pracowników etatowych, wydawanie świadectw związanych z nauką rzemiosła itd. W strukturze organizacyjnej działała również trzyosobowa Komisja Rewizyjna. W okresie okupacji hitlerowskiej omawianej korporacji nadano charakter tzw. cechu przymusowego dla wszystkich piekarzy wyznań chrześcijańskich, działających w Radomiu, włączając ją też przymusowo do Powiatowego Związku Rzemieślniczego w Radomiu (Kreishandwerkerschaft in Radom), należącego z kolei do Związku Cechów Dystryktu Radomskiego (Innungsverband für den Distrkt Radom). Postanowieniem z dn. 16 czerwca 1941 Związek został jednak zlikwidowany, a zastąpił go Wydział Rzemieślniczy Izby Przemysłowo-Handlowej Dystryktu Radomskiego (Industrie- und Handelskammer für den Distrkt Radom). Podległość taka miała miejsce aż do 1945 r. Powojenne losy cechu nie znajdują odzwierciedlenia w zachowanych aktach, ale jego tradycje kontynuuje działający obecnie w Radomiu cech piekarzy.