Elektrownia Warszawska

Номер документа
72/63/0
Количество серий
12
Количество сканов
0

содержание:

Najcenniejsze materiały do 1939r stanowią: korespondencja z Ministrem Handlu i Przemysłu przesłana z Petersburga via Warszawa do Paryża, korespondencja dotycząca zwiększenia kapitału zakładowego, emisji akcji, odpisy aktów notarialnych dotyczących statutu Spółki. Akta z okresu I wojny światowej nie zachowały się. Z okresu II Rzeczypospolitej zachowały się: statuty prawne przedsiębiorstwa, jego przekształcenia, rozwoju technicznego, wyników działalności finansowej, współpracy z władzami miejskimi, spółkami i elektrowniami. Znajdują się także sprawozdania dotyczące działalności i organizacji, protokoły Rady Zarządzającej, zestawienia wydatków na eksploatację, zastawienia inwentarza, preliminarze budżetowe, rachunki zysków i strat, sprawozdania rachunkowe. W aktach zespołu zachowały się sprawozdania opisowe z prac inwestycyjnych, korespondencja, oferty, kosztorysy, rysunki techniczne, opinie techniczne, protokóły odbioru robót, plany i schematy oraz dokumentacja większych i mniejszych zamierzeń inwestycyjnych, np.. Projekt założenia kabla przez Wisłę przeprowadzenie bocznicy kolejowej i prac przygotowawczych w związku z zamierzoną budową elektrowni na Żeraniu. Okres wojny i okupacji. Zachował się rejestr księgowy strat wojennych z 1939 r. , dokumentacja projektowo-kosztorysowa, budżety , sprawozdania z działalności i wykonania większych inwestycji, wykazy pracowników, korespondencja z władzami niemieckimi. Wyzwolenie i okres do 1947 r. Akta dotyczące działalności Państwowego Tymczasowego Zarządu ZEO Warszawskiego, protokóły posiedzeń Zarządu, sprawozdania i rozliczenia, dekrety nominacyjne członków zarządu, spisy inwentarza i ocena majątku, wykazy maszyn, aparatów, materiałów i urządzeń wywiezionych przez Niemców w latach 1940-1945.

История создателя:

U schyłku XIX w. władze miejskie Warszawy podjęły wstępne prace nad budową elektrowni i elektryfikacją Warszawy zlecając przygotowanie projektu inż. Lindley'owi. Dnia 11 stycznia 1902 roku Magistrat miasta Warszawy zawarł umowę koncesyjną na budowę elektrowni i jej eksploatację z rosyjską spółką Schuckert et Co, będące ekspozyturą niemieckiego koncernu Schuckerta. Pierwsze lampy łuków zapłonęły na ulicach Warszawy w 1903 roku. W tym też roku S-ka Schuckerta scedowała swoją koncesję na rzecz francuskiej spółki akcyjnej Towarzystwo Elektryczności w Warszawie /Gompagnie d'Blectricite de Varsovie/ z siedzibą główną w Paryżu na Caumartin Nr 60 z kapitałem zakładowym 7.500.000 F./ Spółka została założona 6 grudnia 1902 roku w Paryżu/. Budowa Elektrowni zlokalizowanej między Tamką a ul. Leszczyńską została zakończona w 1904 r. Władze carskie udzielały poparcia Towarzystwu Elektryczności, zezwalając na zmiany warunków koncesyjnych i zwiększanie kapitału zakładowego, co gwarantowało pomyślny rozwój przedsiębiorstwa. W latach 1906-1908 długość sieci osiągnęła 30 km., kapitał zakładowy wzrósł do 8,5 min F. Towarzystwo uzyskał zgodę ministra handlu i przemysłu na emisję obligacji do kwoty 10 mln F. W 1914 roku kapitał zakładowy wynosił już 14,5 mln F i emitowano obligacje na sumę 8.000.000 F. Dywidenda osiągnęła 30%.W 1915 roku w obliczu zbliżającej się inwazji niemieckiej, pełnomocnik koncesjonariusza porzucił elektrownię, naruszając tym umowy koncesyjne. Władze niemieckie ustanowiły przymusowy zarząd wojskowy, a później cywilny. W roku 1918 wobec niezgłoszenia się koncesjonariusza francuskiego ustanowiony został zarząd państwowy. Załoga Elektrowni wybrała w dniu 11 listopada 1918 r. - 6 delegatów do Warszawskiej Rady Delegatów Robotniczych. Tymczasem Towarzystwo zwlekało z objęciem zakładu aż do 1924 r. licząc na uzyskanie wysokiego odszkodowania wojennego w siedzibie głównej we Francji. Rok 1924 był początkiem koniunktury gospodarczej Elektrowni. Nastąpił szybki rozwój sieci oświetlenia elektrycznego. W okresie 1924-1934 Towarzystwo przekazało do Francji 60 mln czystego zysku. W tym znaczną część stanowił zysk nielegalny. Od początku swego istnienia Towarzystwo naraziło mieszkańców miasta i samo miasto na stratę 1,5 mld zł. Naruszenie umowy koncesyjnej stało się powodem wieloletniego sporu między Towarzystwem a władzami miejskimi. Próby międzynarodowego rozjemstwa nie dały rezultatów. W 1934 r. Zarząd Miejski wystąpił na drogę sądową z powództwem o rozwiązanie umowy. Jako przyczyny podano: uchylanie się od wykonywania zobowiązań, pobieranie nadmiernych zysków, wygórowane taryfy, prowadzenie nieprawidłowej księgowości. W tymże 1934 r. wyrokiem Sądu Okręgowego majątek Towarzystwa został objęty sekwestrem, co wiązało się z ustanowieniem przymusowego zarządu sądowego. W tym okresie /1935/ nastąpiła obniżka cen dla tych odbiorców, którzy w 1935 r. zużyli więcej energii niż w tym samym okresie roku ubiegłego. W 1936 r. Sąd Okręgowy w Warszawie uznał umowę koncesyjną za rozwiązaną z winy Towarzystw i zarządził całkowite przekazanie majątku Elektrowni - miastu. Przedsiębiorstwo otrzymało nazwę: "Elektrownia Miejska", kierował nią Naczelny Dyrektor /A. Kuhn/ podległy bezpośrednio prezydentowi miasta. Tymczasem zarząd Elektrowni składał się z przewodniczącego /dyrektora naczelnego/ i czterech członków /naczelny radca, dyrektor finansowy, kierownik inspekcji i dyrektor personalny/. Budżet Elektrowni stanowił odrębną część budżetu miejskiego. Naczelny dyrektor składał co miesiąc sprawozdanie prezydentowi miasta. W zatwierdzonym w listopadzie 1937 r. przez prezydenta miasta schemacie organizacyjnym Elektrowni oprócz władz przedsiębiorstwa istniało 9 wydziałów: I - centrala, II - sieć, III - umowy, taryfy, IV - obrachunki z abonentami, V - kontroli instalacji, VI - finansowo-rachunkowy, VII - zakupów, personaliów i spraw gospodarczych, VIII - prawny, IX - inwestycji. Elektrownia Miejska odziedziczyła po Towarzystwie zaniżone zużycie prądu, brak powiązań z regionem warszawskim, opłakany stan urządzeń. Nowe władze przystąpiły do zmiany istniejącego stanu rzeczy. Opracowano plan inwestycyjny Elektrowni na lata 1937 - 1940, podpisano umowy na dostawę energii elektrycznej dla warszawskiego węzła kolejowego. Elektrownia przystąpiła do wykupu koncesji Elektrowni Okręgu Warszawskiego Spółka Akcyjna i przejmowania przez miasto sieci na terenie Woli. Uzyskano koncesję Ministerstwa Poczt i Telegrafów na założenie bezpośredniego połączenia telefoniczno-sygnalizacyjnego ze wspomnianą już E.O. i W. W 1937 r. zorganizowano w celu popularyzacji, korzystanie z energii elektrycznej - "Salon Pokazowy Elektryczności". Rozpoczęto montaż nowych transformatorów oraz dodatkowych generatorów i kotłów. Podjęto studia nad zmianą napięcia oraz nad budową drugiej elektrowni przy Porcie Żerańskim. W 1938 r. przystąpiono na Żeraniu do robót regulacyjnych oraz budowy bocznicy kolejowej. W czasie wojny, mimo przygotowania i bohaterskiej postawy załogi, Elektrownia doznała poważnych strat. W mniejszym lub większym stopniu uszkodzeniu uległy prawie wszystkie gmachy i instalacje Elektrowni. Natychmiast po zakończeniu oblężenia załoga przystąpiła do usuwania szkód. Do 31 marca 1940 r. naprawiono większość uszkodzonych lamp ulicznych i liczników. Rozpoczęto odbudowę kotłowni, maszynowni, rozdzielni i domu administracyjnego. Organizację Elektrowni uzależniono od kierownika Gospodarki Energetycznej przy szefie Dystryktu. Wewnętrzna organizacja i regulamin pozostały bez zmian. W 1942 r. naczelnego dyrektora A. Kuhna zastąpił Niemiec Heinz. W celu zmniejszenia zużycia energii opracowano i wprowadzono system lokalnych wyłączeń. Prowadzono walkę z nielegalnym pobieraniem energii. Postawa załogi wobec poczynań okupanta była przykładem solidarności i patriotyzmu. W okresie Powstania - uwolniona od Niemców już w dniu 2 sierpnia pracowała i walczyła Elektrownia zaopatrując w prąd Śródmieście i Powiśle do 3 września 1944 r. W dniu 4 września 1944 r. Dowództwo Wojskowe Elektrowni postanowiło opuścić teren zakładów i ewakuować oddziały do Śródmieścia. Dziś na Powązkach znajduje się kwatera poległych pracowników - żołnierzy zgrupowania AK "Elektrownia". Jeszcze przed wyzwoleniem, dnia 27 listopada 1944 r. zarządzeniem przewodniczącego PKWN nad Elektrownią Miejską w Warszawie został ustanowiony przymusowy zarząd państwowy, w ramach powstałego Zarządu Przymusowego Zakładów Energetycznych Okręgu Warszawskiego. Zaraz po wyzwoleniu /17.I.1945 r./ przy pomocy fachowców sprowadzonych z Elektrowni Łódzkiej oraz specjalnej radzieckiej misji wojskowej, przystąpiono do odbudowy. Pierwszy prąd otrzymała Warszawa 24 kwietnia 1945 r. W maju 1946 r. rozpoczęto zasilanie pierwszego odcinka trakcji elektrycznej PKP z Warszawy do Otwocka. Do 1947 r. uruchomiono 70% mocy turbozespołów, odremontowano 60% kabli i 50% lamp. Dzieje Elektrowni Warszawskiej już od 70 lat są związane z losami miasta, któremu dobrze służyła i miejmy nadzieję, że będzie jeszcze długo służyć.

Крайние даты:

1901-1978

классификация:

instytucje gospodarcze

Имя создателя:

Даты:

1901-1978.

Бывшее название:

Название иноязычные:

Языки:

rosyjski, polski, niemiecki, francuski

Наличие:

Полностью доступный

Всего архивных единиц:

686

Всего разработанных архивных единиц:

538

Всего архивных единиц без записей :

0

Всего текущих материалов

8.8

Ogółem opracowanych materiałów bieżących

5.4

Всего разработанных текущих материалов

0.0

Всего архивных единиц:

0

ogolem.plikow:

0

ogolem.rozmiar:

0.0

ogolem.dokumentow

0

ogolem.spraw

0

ogolem.klas

0

Всего архивных единиц:

0.0

Всего погонных метров:

0.0

Крайние даты неархивной документации:

Имя Казначейский инвентарь uwagi
книжный инвентарь утвержденный Нет данных T. 232; 537 j.a. oraz 1 wakat
электронный архивный инвентарь рабочий Нет данных