1. Gmachy urzędowe i reprezentacyjne Ratusz Staromiejski 1765-1944; Przemysłowa Szkola Dokształcająca -Urząd Wojewódzki Pomorski 1902-1935; Dyrekcja Kolei Państwowych 1925-1944; Urząd Skarbowy 1936-1937; Urząd Miar i Wag 1913-1914; komisariaty policji 1902, 1943; Kuratorium Okręgu Szkolnego Pomorskiego 1920-1939; Miejska Kasa Oszczędności 1939-1944; Ratusz i Poczta na Podgorzu XIX/XX-1944; Państwowy Bank Rolny 1938-1944; Pomorska Komunalna Kasa Oszczędności 1939-1945; Dwór Artusa 1888-1945; Kasyno Oficerskie-Rezydencja Wojewody XIX/XX-1914; Pomorska Izba Rolnicza 1923 2. Gmachy instytucji kultury, pomniki i zabytki Teatr Miejski 1892-po 1945; Hala Wystawowa 1928; pomniki, rzeźby, ołtarze 1879-1946; herby, pieczęcie, chorągwie 1915-1944; Książnica Miejska 1881-1945; Muzeum Ziemi Pomorskiej 1920-1939; Muzeum, Biblioteka, Archiwum Miejskie 1939-1944; kina, kinoteatry 1930-1958 3. Szpitale, ubezpieczalnie i ośrodki zdrowia Szpital Zakaźny Dobrego Pasterza 1920-1939, Szpital Miejski 1880-1950, Szpital Centralny 1926-1940, Szpital Diakonisek 1900-1944, Kasa Chorych 1928-1932; Miejska Klinika dla Kobiet 1943-1944; ośrodki zdrowia 1920-1948 4. Schroniska, przytułki, sierocińce, żłobki i ochronki Schronisko św.Jerzego 1889-1936; Schronisko św.Jakuba 1882-1899; Schronisko św.Katarzyny 1890-1911; Schronisko Obywatelskie 1895-1939; Dom św.Józefa 1886-1924; Żłobek Pomorski 1926-1939; Miejski Sierociniec 1888-1914; ochronki 1885-1945 5. Komunikacja kolejnictwo 1898-1940; Stocznia Toruńska 1939-1945; ulice i drogi 1892-1947 6. Szkolnictwo Szkoly powszechne, elementarne i zawodowe 1865-1944; Katolicki Zakład Przygotowawczy 1904-1906; Ewangelicki Zakład Przygotowawczy 1905-1906; Wyższa Szkoła Żeńska 1880-1942; Gimnazjum im.M.Kopernika XIX/XX-1944; Katolickie Seminarium Nauczycielskie 1905-1944; Państwowe Gimnazjum Żeńskie 1920-1944 7. Przedsiębiorstwa miejskie, zakłady użyteczności publicznej oraz fabryki Rzeźnia Miejska i Targowisko 1883-1944; Hala Targowa 1937-1946; Wodociągi i Kanalizacja XVIII-1943; Browar 1943; Krochmalnia, Olejarnia, Fabryka Maszyn Born i Schütze, Fabryka Cukierków L.Koenig; Fabryka Pierników G.Weese, Roszarnia Lnu 1885-1945; Elektrownia i Gazownia Miejska 1899-1945; Klinkiernia Miejska 1941 8. Folwarki, leśniczówki i ogrody Folwarki miejskie: Krowieniec, Katarzynka, Wrzosy, Wrzoski, Korab 1882-1944; leśniczówki: Bielany - rezydencja Prezydenta Miasta, Gutowo, Olek, Chorabia, Barbarka, Kamieniec XIX/XX-1943; zieleńce, skwery 1880-1942; Ogród Botaniczny 1909-1916; Park Cegielni 1862-1944 9. Nadbrzeże Kolejka, Port Drzewny, Parowozownia, składy nafty, mury obronne nad Wisłą, Żuraw 1860-1944; Wyszynk I, II, III 1861-1923; Restauracja "Kępa Wiesego" 1913-1914; spichlerze 1880-1939 10. Czyszczenie miasta, straż pożarna i składnice budowlane 1880-1941 11. Cmentarze 1893-1942 12. Ustępy publiczne 1882-1937 13. Kamienice oraz domy czynszowe 1870-1953 14. Domki szosowe, kolonie robotnicze, osiedla mieszkaniowe i baraki Kolonia Robotnicza na Mokrem 1920-1939; osiedla mieszkaniowe m.in.: Osiedle Wrzosy II 1920-1939, Kolonia Bielany, Spółka Osadnicza-ul.Grunwaldzka, Kolonia Wojacka-ul.Studzienna, Osiedle Góry Kozackie 1900-1945; baraki mieszkalne 1918-1943; obóz jeńców wojennych pod Dębową Górą 1939-1944; obóz dla volksdeutschów 1940-1943 15. Patronaty zamiejscowe i miejscowe - kościoły Czarnowo 1893-1926, Kiełbasin 1891-1926, Papowo 1880, Gostkowo 1890, Srebrniki 1891-1929, Łążyn 1868-1939, Górsk 1892-1897, Grębocin 1883-1897, Lubicz 1890, Bierzgłowo 1937, Grabie 1920-1939, Toruń: kościół NMP 1890-1939, kościół św.Jana XIX/XX-1939, kościół św.Jakuba 1870, Staromiejski Kościół Ewangelicki 1880-1944; Zbór Ewangelicki Nowomiejski XIX/XX-1946, Synagoga 1892, Kaplica Matki Bożej Różańcowej 1937, Klasztor O.O.Redemptorystów 1937 16. Obiekty sportowe i rekreacyjne Boiska, korty, stadiony 1900-1946; kąpieliska, pływalnie, łaźnie 1904-1944; Hala Gimnastyczna 1890-1945; Tor Wyścigowy Łysomice 1905-1913, Ogródki Jordanowskie 1920-1939, Ośrodek Sportów Wodnych 1934-1935, Kręgielnia Bielany 1940 17. Obiekty wojskowe i obronne Fortyfikacje, koszary, kasyna, strzelnice, stajnie wojskowe, schrony przeciwlotnicze 1878-1944 18. Plany i mapy XVIII-1956, latarnie 1927-1939, kioski 1926-1938, trybuny XIX- 1939, słupy ogłoszeniowe 1889-1939, tabor 1920-1944, strzelnice 1892-1938, spichlerze 1894-1939 19. Sądy i więzienia 1854-1944 20. Kawiarnie, restauracje, pijalnie i hotele 1920-1944

Dzieje aktotwórcy: W księdze kiery odnotowano istnienie już w roku 1409 w Toruniu urzędu budowniczego. Urząd ten wymienia również Reformatio Sigismundi z 1523 roku. Funkcje jego natomiast określone zostały w wilkierzach toruńskich m.in. z 1623 roku. Na czele urzędu budowniczego stał rajca tzw. magister structurae. Do dyspozycji miał – jako ciało opiniodawcze – 2 mieszczan ze Starego i Nowego Miasta oraz pachołków budowlanych nadzorujących robotników i materiały budowlane. Urząd sprawował pieczę nad stanem budowlanym miasta ze szczególnym uwzględnieniem stanu murów, wież, fosy i dachów. Koordynował wydatkowanie funduszy miejskich na umocnienie miasta. Sprawy budowlane w Toruniu leżały również w gestii urzędu kwaternego, który był odpowiedzialny za porządek w mieście. Kwatermistrzowie sprawdzali stan budowlany ulic, domów, spichlerzy, podwórzy, studni i wodociągów. Miasto zatrudniało także doraźnie geometrę (miernika) do pomiaru dóbr miejskich. W okresie pruskim kwestie budowlane – do 1806 roku – podlegały Magistratowi Policyjnemu oraz utworzonej w 1796 roku Królewsko – Pruskiej Dyrekcji Policji.Bezpośrednio zawiadywał nimi radca budowlany. Zakres obowiązków radcy normował Regulamin dla Magistratu Zespolonego z 20.03.1794 roku. Zaliczono do nich troskę o wszystkie budynki miejskie, studnie, wodociągi, mosty, tamy, umocnienia oraz nadzorowanie prac budowlanych, kontrolę kosztorysów i rachunków. W 1818 roku czynności policyjnego nadzoru budowlanego przejął Zarząd Policji, który prowadził własną kancelarię a od 1836 roku także registraturę. Ordynacja miejska z 1808 roku oraz regulamin w sprawie organizacji magistratów z 25 maja 1835 roku określiły wysoką rangę w toruńskich władzach miejskich i szczegółowy zakres obowiązków radcy budowlanego. Radca budowlany był – obok kamelarza i syndyka – płatnym członkiem Magistratu oraz członkiem lub przewodniczącym Deputacji Budowlanej. Jego kadencja trwała 12 lat. Ponosił odpowiedzialność za całokształt spraw budowlanych w mieście. Nadzorował właściwe utrzymanie obiektów komunalnych, sporządzał plany i kosztorysy nowych budowli względnie remontów. Kontrolował przebieg realizacji robót oraz protokoły ich przyjęcia. Opiniował kupno i sprzedaż nieruchomości. Dokonywał oceny szkód spowodowanych pożarami. Kierował – w porozumieniu z Zarządem Policji - pracami decernatu zwanego Urzędem Budowlanym. Nowa ordynacja miejska z 30 maja 1853 roku nie zmieniła w sposób szczególny na szereg lat statusu i obowiązków radcy budowlanego. Opiekę nad materiałami kartograficznymi i dokumentacją techniczną sprawował kierownik registratury i kancelarii noszącej od 1877 roku nazwę biura I lub głównego. W 1889 roku burmistrz G.Bender przeprowadził reorganizację biur obsługujących decernaty. W jej wyniku kartografia i nowo wydzielony dział dokumentacji technicznej zostały przekazane pod kuratelę Urzędu Budowlanego. W listopadzie 1892 roku przeprowadzono reorganizację Urzędu Budowlanego. Wydzielono z niego Miejski Urząd Budowlany II ( Stadt-Bauamt II ), który przejął sprawy budownictwa podziemnego tzn. planowanie oraz budowę wodociągów i kanalizacji w mieście a także przeprowadzanie odbioru tych urządzeń w budynkach prywatnych. Dotychczasowy Urząd otrzymał natomiast nazwę Miejskiego Urzędu Budowlanego I ( Stadt-Bauamt I ). Prace pomiarowe przy budowach pod- i naziemnych prowadziło – utworzone w 1906 roku – Biuro Pomiarów. W latach 1920-1939 miejskie służby budowlane przechodziły liczne reorganizacje. Początkowo kwestie budownictwa w mieście podlegały – od 1921 roku – XI Wydziałowi Robót Publicznych Magistratu. Dnia 9 maja 1922 roku zmieniono jego nazwę na Wydział Budownictwa. Zakres czynności Wydziału obejmował budownictwo naziemne i podziemne, sprawy miernicze, katastralne, patronaty budowlane, policję budowlaną, sprawy przedsiębiorstwa Gazownia i Elektrownia a od 1928 roku także Wodociągów i Kanalizacji. W wyniku następnej reformy organizacyjnej Magistratu w 1929 roku utworzono VII Wydział Techniczno-Budowlany. W jego skład wchodziły referaty: - budownictwa naziemnego, konserwacji zabytków i policji budowlanej - mierniczy i drogowy - sekretariat i registratura. W 1931 roku władzę policyjną z zakresu wodociągów i kanalizacji przekazano Miejskim Zakładom Wodociągów i Kanalizacji. Na podstawie ordynacji organizacyjnej Zarządu Miejskiego z 20 grudnia 1934 roku wprowadzono – z dniem 1 stycznia 1935 roku – następującą strukturę Wydziału Budownictwa: A. Oddział Budownictwa Miejskiego i Nadzoru Budowlanego - referat budownictwa miejskiego naziemnego - inspekcja budowlana B. Oddział Mierniczy, Urbanistyczny i Komunikacyjny - referat mierniczy - referat urbanistyczny - referat komunikacyjno - wodny. Postanowienia nowej ordynacji z 1938 roku przyniosły podział spraw budownictwa między dwa wydziały: VII Wydział Budowlany A Oddział Budownictwa Miejskiego B Oddział Nadzoru Budowlanego VIII Wydział Rozbudowy Miasta A. Oddział Pomiarów B. Oddział Urbanistyczny C. Oddział Drogowy. W latach 1939-1945 władze niemieckie powierzyły kwestie budownictwa i nowych inwestycji miejskich – podobnie jak przed 1920 rokiem – Urzędowi Budowlanemu (Stadt-Bauamt, Hochbauamt) Zarządu Miejskiego w Toruniu. Od lutego 1945 roku agendą Zarządu Miejskiego, której podlegały sprawy budowlane był Wydział Techniczny podzielony na oddziały: - Oddział Budowlany - Oddział Mierniczy - Oddział Drogowy - Oddział Czyszczenia Miasta - Oddział Ogrodów Miejskich. W 1947 roku wyodrębniono samodzielne Biuro Pomiarów. Oprócz wykonywania prac pomiarowo-technicznych prowadziło ono Archiwum Miernicze. Natomiast komórką właściwą merytorycznie do spraw budowlanych w ramach Prezydium Miejskiej Rady Narodowej – od 1950 roku – był początkowo Wydział Budownictwa. W 1958 roku nosił on nazwę Wydziału Architektury i Nadzoru Budowlanego a od 1960 roku Wydziału Budownictwa Urbanistyki i Architektury.