Wojewódzka Izba Rolnicza w Rzeszowie

Reference code
59/28/0
Number of series
6
Number of scans
0

Content:

1. Wydział I Ogólno - administracyjny; lata 1944 - 1946, sygn. 1 - 10 - Dzienniki podawcze, sprawozdania z działalności Izby, preliminarze budżetowe i sprawozdania z wykonania budżetu; 2. Wydział II Wytwórczości Roślinnej; 1944 - 1946, sygn. 11 - 25 - Sprawozdania powiatowych instruktorów o produkcji roślinnej, sprawy utworzenia stacji doświadczalnych i majątków, statystyka dot. ogrodnictwa, korespondencja dot. upraw roślin przemysłowych; 3. Wydział III Wytwórczości Zwierzęcej; lata 1944 - 1946, sygn. 26 - 36 - Sprawozdania dot. wytwórczości zwierzęcej, statystyka pogłowia. Korespondencja dotycząca bydła, kóz, owiec, drobiu; 4. Wydział V Organizacja Gospodarstw; lata 1944 - 1946, sygn. 37 - 51 - Plan 3-letni, protokoły odpraw powiatowych instruktorów. Sprawozdania powiatowych instruktorów i organizacji gospodarstw; 5. Wydział VI Ekonomiczny; lata 1944 - 1946, sygn. 52 - 80 - Sprawozdania z działalności Wydziału za rok 1946, statystyka 1945 - 1946, plan inwestycyjny na rok 1946, notowanie cen płodów rolnych, materiały do czasopisma "Niwa" - wydawanego przez Wojewódzką Izbę Rolniczą 1945 - 1946; 6. Komisarz do spraw likwidacji Izby; lata 1944 - 1947, sygn. 81 - 82 - Protokoły likwidacji Izby, sprawy przejęcia jej agend przez Wojewódzki Zarząd Związku "Samopomoc Chłopska" w Rzeszowie. 7. Akta zewidencjonowane, lata 1944 - 1946, sygn. 83 - 506- Statuty plantatorów i hodowców, sprawozdania z działalności powiatowych biur rolniczych, rozliczenia kredytów, korespondencja dot. Rozwoju skupu i upraw, sprawozdania roczne z działalności Wojewódzkiej Izby Rolniczej i jednostek podległych. Wykazy gospodarstw rolnych opuszczonych i resztówek poparcelacyjnych, akta osobowe pracowników, wykazy pracowników Izby i biur powiatowych.

About the Creator:

W okresie międzywojennym wśród różnych rodzajów samorządów został powołany również samorząd rolniczy. Do reprezentowania interesów wielkiej, średniej i małej własności rolnej zostały utworzone Izby Rolnicze rozciągające swą działalność terytorialną nieraz na kilka województw jak np. Izba Rolnicza we Lwowie, która obejmowała b. Województwo Lwowskie tj. również teren obecnego Województwa Rzeszowskiego za wyjątkiem powiatów: dębickiego, gorlickiego, jasielskiego i mieleckiego, które podlegały Izbie Rolniczej w Krakowie/ oraz Województwo Stanisławowskie i Tarnopolskie. Zakres działania Izby Rolniczych określało Rozporządzenie Prezydenta RP z dnia 22.III.1928 r. o Izbach Rolniczych /Dz. U. RP nr 39 poz. 385/ z późniejszymi zmianami ogłoszonymi w Dz. U. RP nr 51 poz. 480, nr 67 poz. 622 oraz nr 94 poz. 817, wszystkie z 1932 r. Jednolity tekst Rozporządzenia został ogłoszony w Dz. U. RP nr 2 poz.16 z 1933 r. Z chwilą oswobodzenia w 1944 r. części Ziem Polskich z pod okupacji ówczesny Kierownik Resortu Rolnictwa PKWN Andrzej Witos wydał ustne polecenie Kierownikowi Wydziału Rolniczego Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie Edwardowi Bertoldowi zorganizowania Izby Rolniczej w Rzeszowie, która byłaby kontynuatorka prac Izby Rolniczej we Lwowie. Powołano wtedy Biuro Izby, które zorganizował inż. Józef Buczek. Z dniem 6.II.1945 r. inż.… Buczek został przez Ministra Rolnictwa i Ref. Rol. Przeniesiony do Torunia celem zorganizowania Pomorskiej Izby Rolniczej i przekazał urzędowanie Bohdanowi Dobrzeńskiemu Kierownikowi Wydziału Oświaty Rolniczej, który pozostał na tym stanowisku do czasu likwidacji Izby. Jak wynika z wyjaśnień uzyskanych od E. Bertolda – Ministra Rolnictwa i Ref. Rol. W latach 1944-1945 Wojewódzka Izba Rolnicza w Rzeszowie nie była samorządem rolniczym w ścisłym tego słowa znaczeniu lecz jedynie Biurem przyszłej Izby – nie dokonano bowiem wyboru organów Izby tj. Rady Izby, Zarządu Izby i fachowych Komisji. Wprawdzie w aktach Izby zachowały się pisma wskazujące, że zamierzano zorganizować Radę Izby – poszczególne Powiatowe Rady Narodowe delegowały swych przedstawicieli do Izby, brak jednak jakiegokolwiek dowodu, że odbyło się chociażby jedno zebranie Członków Izby. Powodem tego był fakt, że wobec utworzenia w tym czasie Związku Samopomocy Chłopskiej projektowano powiązanie organizacji Izb Rolniczych z ZSCh. W pierwszym projekcie statutu ZSCh była wzmianka o Izbach Rolniczych następnie jednak zaniechano tego, a w 1946 roku został wydany Dekret znoszący Izby Rolnicze. Powołane do opracowania całokształtu zagadnień należących do zakresu Działania Izby Biuro Izby dzieliło się na następujące komórki organizacyjne: Wydział I. Ogólno - Organizacyjny: buchalteria, referat personalny, referat samochodowy, intendentura, magazyn, dział maszynowy; Wydział II. Wytwórczości Roślinnej: Inspektorat nasiennictwa, Inspektorat zielarstwa, Inspektorat ogrodnictwa, Inspektorat doświadczalnictwa, Inspektorat łąkarstwa, Inspektorat roślin przemysłowych i specjalnych; Wydział III. Wytwórczości Zwierzęcej: Inspektorat hodowli bydła, Inspektorat hodowli koni, Inspektorat hodowli trzody chlewnej, Inspektorat hodowli drobiu, Inspektorat pszczelarstwa i jedwabnictwa, Inspektorat rybactwa, Inspektorat kontroli mleczności; Wydział IV. Oświaty Rolniczej: Agendy przejął Wojewódzki Urząd Ziemski; Wydział V. Organizacji Gospodarstw: Inspektorat organizacji wsi i gospodarstw, Inspektorat przysposobienia rolniczego, Inspektorat wielkiego gospodarstwa kobiecego, Inspektorat rachunkowości drobnych gospodarstw; Wydział VI. Ekonomiczny: Inspektorat statystyki i polityki gospodarstw, Inspektorat organizacji i zbytu, Stacja Zootechniczna w Boguchwale pow. Rzeszów, Stacja Zootechniczna w Chorzelowie pow. Mielec, Stacja Zootechniczna w Siarach - Sękowej pow. Gorlice, Stacja Zootechniczna Doświadczalna w Grabowicy pow. Brzozów, Stacja Oceny Nasion, Stacja Oceny Roślin. Na podstawie Zarządzenia Ministra Rolnictwa i Ref. Rol. Z dn. 12.VI.1945 r. o przyłączeniu Wydziałów Oświaty Rolniczej do Wojewódzkich Urzędów Ziemskich /Dz. Urz. Min. Rol. I Ref. R. nr 2 poz. 23/ szkoły rolnicze zorganizowane przez Izby Rolnicze zostały przejęte przez Wojewódzkie Urzędy Ziemskie. Przejęcie Wydziału Oświaty Rolniczej. Od Izby Rolniczej. W Rzeszowie nastąpiło już 19.IV.1945 r. Na skutek przejęcia agend Wydziału IV przez Wojewódzki Urząd Ziemski przez pewien okres czasu wydział VI /ekonomiczny/ uzyskał nr „IV”. Oprócz szkół rolniczych Wojewódzka Izba Rolnicza organizowała na terenie Wojewódzkie Zespoły Przyspieszenia Rolniczego, które przygotowały masowo młodzież wiejską do praktycznego stosowania zdobyczy nauki i fachowego wykonywania przyszłego zawodu. Od 1.I.1945 r. Izba wydała swój oficjalny organ prasowy, miesięcznik „Niwa” w nakładzie ok… 5000 egz. Mimo postanowień Rozporządzenia Prezydenta RP o Izbach Rolniczych Wojewódzka Izba Rolnicza w Rzeszowie nie posiadała statutu, co zostało stwierdzone pismem Izby z dnia 12.XI.1946 r. L.dz. 4403/I/46 skierowanym do Biura Komisarza do przeprowadzenia likwidacji Izb Rolniczych w Warszawie. Na podstawie dekretu z dn. 26.VIII.1946 r. /Dz. U. RP nr 47 poz. 256/ Izby Rolnicze w Polsce zostały zniesione a dotychczasowe ich zadania przeszły częściowo na podstawie na Stowarzyszenie „Związek Samopomocy Chłopskiej”, a częściowo na podstawie Rozporządzenia Rady Ministrów z dn. 17.X.1946 r. /Dz. U. RP nr 64 poz. 357/ na Wojewódzkie Władze Administracji Ogólnej. Wojewódzkiej Izbie Rolniczej podlegały Powiatowe Biura Rolnicze w liczbie 17, które były jej powiatowymi ekspozyturami. Komisarzem do przeprowadzenia likwidacji Wojewódzkiej Izby Rolniczej w Rzeszowie został mianowany Izydor Mermon rolnik z powiatu brzozowskiego. Zakończenie działalności Izby nastąpiło z dniem 21.12.1946 r. Przy Izbie istniały stowarzyszenia wytwórców wzgl. Hodowców jak Związek Hodowców Koni, Związek Hodowców Bydła Czerwonego, Zrzeszenie Plantatorów Tytoniu, Zrzeszenie Plantatorów Buraka Cukrowego itp.. Związki te nie prowadziły odrębnej kancelarii gdyż Inspektorat branżowy był z urzędu Sekretarzem Związku. Wpływająca i wychodząca korespondencja była wciągana do dziennika podawczego Izby. [autor mgr Franciszek Kruk]

Border dates:

1945-1946 [1947]

Classification:

samorząd gospodarczy

Creator's name:

Dates:

1945-1946, 1947-1947.

Former name:

Foreign language name:

Languages:

rosyjski, polski, niemiecki

Availability:

Provided partially

Total archival files:

503

Total archival files processed:

81

Total archival files without records:

0

Total linear metres

3.27

Total linear metres processed

1.3

Total linear metres without records

0.0

Total archival files:

0

Total files:

0

Total size (in MB):

0.0

Total documents

0

Total cases

0

Total classes

0

Total archival files:

0.0

Total running meters :

0.0

Dates of non-archival documentation :

1944-1947

Name Quantity Inventory uwagi
Draft electronic archive inventory Tak
Approved book inventory Nie

skontrum 1985 r. - zinwentaryzowano 28 j.a.; skontrum 1995/96 r. - brak 3 j.a. - sygn. 1, 2, 3 (wybrakowano podczas poprzedniego skontrum)