Dział A. 1. Stosunki z władzami nadrzędnymi: zarządzenia, wybory do władz nadrzędnych krajowych oraz korespondencja, [1834] 1872-1937, sygn. 1-30. 2. Sejmiki powiatowe: zarządzenia, wybory do władz państwowych, posiedzenia, statystyka, [1814] 1872-1938, sygn. 31-78. 3. Sprawy ogólne gmin: łączenie gmin, sprawy elektryfikacji, plany sytuacyjne, prospekty firm, ogłoszenia reklamowe, wycinki z gazet, 1880-1937, sygn. 77-103. 4. Sądownictwo administracyjne: sprawy karno-administracyjne, rejestry spraw, [1870] 1872-1936, sygn. 104-112. 5. Sprawy finansowe: sprawozdania finansowe, dotacje, kasy oszczędnościowe, licytacje przymusowe, 1874-1941, sygn. 113-165. 6. Sprawy podatkowe: zarządzenia i korespondencja w sprawach podatkowych, podatki gruntowe, przemysłowe, [1745] 1872-1936, sygn. 166-234. 7. Sprawy policji: sprawy straży pożarnej, skargi na zarządzenia policyjne, [1839] 1872-1923, sygn. 235-239. 8. Sprawy wojskowe: sprawy lotnictwa, ochrony przeciwlotniczej, zakwaterowanie garnizonu w Gliwicach, 1881-1935, sygn. 240-242. 9. Wojna i rewolucja: gospodarka wojenna, mobilizacje i demobilizacja, opieka nad inwalidami, pożyczki wojenne, 1914-1921, sygn. 243-256. 10. Powstania śląskie: powstania śląskie (głównie 1921roku), sprawy podziału Górnego Śląska, szkody z powodu walk powstańczych, 1918-1932, sygn. 257-261. 11. Sprawy partii politycznych: akta dotyczące SDP, HJ (budynek gmachu dla HJ), wykaz osób agitujących za Polską w gminach, 1927-1937, sygn. 262-269. 12. Sprawy związków i stowarzyszeń: akta dotyczące Związku Pracodawców, 1888-1934, sygn. 270-273. 13. Sprawy opieki społecznej: ubezpieczalnie społeczne, opieka nad kombatantami, inwalidami, starcami. Wybory do okręgowych kas chorych, pomoc zimowa, 1889-1937, sygn. 274-289. 14. Sprawy zdrowotne: budowa szpitali, szczepienia ochronne, kontrola uboju, 1894-1930, sygn. 290-296. 15. Sprawy przemysłu i rzemiosła: sprawy budowy rzeźni, młyna, kanału, instalacji pieca hutniczego, maszyn parowych, zezwolenia na wyszynk, [1796] 1872-1836, sygn. 297-317. 16. Sprawy rolnictwa: wykaz właścicieli dóbr powiatu, sprawy gospodarki wiejskiej, [1775] 1872-1937, sygn. 318-343. 17. Sprawy drogowe: budowa i utrzymanie dróg, mostów, 1884-1927, sygn. 344-353. 18. Sprawy kolejnictwa: budowa kolei wąskotorowej, tramwaju - sprawy Śląskiego Związku Komunikacyjnego, 1892-1937, sygn. 354-364. 19. Sprawy osadnictwa i budowlane: zarządzenia w sprawie osadnictwa, dzielenie gruntu, budownictwo przedmiejskie, [1843] 1872-1937, sygn. 365-383. 20. Sprawy klęsk żywiołowych: klęski żywiołowe, pożary, zapomogi, 1879-1937, sygn. 384-398. 21. Sprawy szkolnictwa: szkolnictwo podstawowe, zawodowe, wykazy uczniów, przedszkola, nauka dzieci niewidomych i głuchych, 1901-1935, sygn. 399-412. 22. Sprawy kultury i sztuki: biblioteki ludowe, wydawnictwa, stowarzyszenia kulturalne, [1871] 1872-1935, sygn. 413-421. 23. Sprawy urzędu stanu cywilnego: korespondencja USC, kontrole, wytyczne dla urzędników, wnioski z załącznikami w sprawie zawierania małżeństw, 1874-1936, sygn. 422-433. 24. Sprawy urzędników: szkolenie urzędników, premie, odszkodowania, wybory, [1859] 1872-1936, sygn. 434-463. 25. Sprawy innych powiatów: topografia okręgu toszecko-gliwickiego, zmiany granic, osadnictwo - wysiedlenie, [1860] 1872-1939, sygn. 464-479. Dział B. 1. Akta poszczególnych gmin, [1806] 1872-1944, sygn. 480-980, 573/1-7, 574/1-5, 575/1-4, 676/1-38, 771/1-5, 774/1-3, 788/1, 940/1. 2. Sprawy tajne /rejestry/, 1926-1944, sygn. 981-992. Spis roboczy nr 1; z lat 1901-1919; 1-7. Spis roboczy nr 2; z lat 1890-1921; 1-10. Spis roboczy nr 3; z lat 1814-1944; 1-74.

Wydział Powiatowy był organem samorządu, a jednocześnie organem administracji ogólnej, sądem administracyjnym pierwszej instancji oraz organem wykonawczym sejmiku powiatowego. Składał się z przewodniczącego i 6 członków, wybieranych przez sejmik powiatowy. Przewodniczącym Wydziału Powiatowego był landrat. Wydział Powiatowy jako organ administracji ogólnej rozstrzygał zatargi między instytucjami, opieki nad ubogimi, rozpatrywał skargi przeciw postępowaniu władz gminnych w sprawach podatkowych, wyborczych, udzielania koncesji, oraz skarg przeciw zarządzeniom policyjnym w sprawach budownictwa i ochrony przed ogniem. Kierował budową dróg i rozstrzygał, co należy zrobić w zakresie komunikacji publicznej, podejmował decyzje w sprawach nawodnienia i odwodnienia gruntów, budowy wodociągów i urządzeń wodno-kanalizacyjnych, wydawał koncesje dla zakładów przemysłowych, gastronomicznych i handlu detalicznego oraz na budowę prywatnych budynków. Zatwierdzał uchwały gminne oraz plany rozdziału danin i podatków, wydawał zezwolenia na zmianę granic gmin i kontrolował finanse gminne. Rozpatrywał skargi w sprawach podatku szkolnego, wydawał decyzje w sprawach remontów i budowy nowych szkół, stanowił o przymusowym wprowadzeniu zarządzeń sanitarnych oraz układał listy sędziów przysięgłych. Do kompetencji Wydziału Powiatowego jako organu samorządu należało zarządzanie sprawami powiatowymi, coroczne układanie planu budżetu, kontrolowanie rachunków powiatowej kasy komunalnej i powiatowej kasy oszczędności, wyrażanie opinii w sprawach przekazanych do zaopiniowania przez władze państwowe. Jako organ samorządu, Wydział Powiatowy nadzorował władze gminne. Wydział Powiatowy mógł zwołać sejmik powiatowy na nadzwyczajne posiedzenie. Kontrole nad samorządem powiatowym wykonywali prezesi rejencji oraz prezes prowincji. Wydział Powiatowy w Gliwicach działał w latach 1872 - 1945. [na podstawie wstępu do inwentarza, oprac. Julia Mękicka, Gliwice 1954]