Zespół
Zawartość:
Okólniki, regulaminy, statut, spraw, korespondencja, sprawozdania kasowe, tabele obliczeniowe spłat ratalnych, wyjaśnienia przepisów (1932-1939, sygn. 1-24); Postępowanie oddłużeniowe pojedynczych nieruchomości w powiatach: Kartuzy i Wejherowo - teczki dłużników (1933-1939, sygn. 25-2472).
Dzieje twórcy:
Podobnie jak na terenie wszystkich województw i powiatów Rzeczypospolitej Urząd Rozjemczy na powiat Morski w Wejherowie powstał w listopadzie 1933 r. Pierwotnym i zasadniczym celem, jaki przyświecał ustawodawcy, powołującemu do życia sieć wojewódzkich i powiatowych urzędów rozjemczych, było oddłużenie drobnej własności a tym samym wyprowadzenie jej z impasu i ocalenie od ruiny w skali ogólnopaństwowej. Z biegiem czasu urzędom rozjemczym powierzona została również akcja oddłużeniowa na terenie średniej (od 100-500 h.) a nawet wielkiej własności ziemskiej (do 2000 h.)Pierwotną podstawę prawną istnienia Urzędu Rozjemczego stworzyło rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z 23.08.1932 r. Dopiero jednak ustawa z dnia 28.03.1933 r. utrwaliła ostatecznie i ustaliła zakres działalności Urzędów Rozjemczych. W jej brzmieniu miały to być „Urzędy Rozjemcze do spraw majątkowych posiadaczy gospodarstw wiejskich”. Zadłużone gospodarstwa zostały podzielone na dwie kategorie A i B. Do pierwszej zaliczono gospodarstwa o obszarze do 50 h. Stanowić one miały zakres działalności Powiatowych Urzędów Rozjemczych, ustanowionych przy Wydziałach Powiatowych. Do kategorii B natomiast należeć miały gospodarstwa od 50 do 100 h. i stanowić zakres działania Wojewódzkich Urzędów Rozjemczych przy Urzędach Wojewódzkich. Do Wojewódzkich Urzędów Rozjemczych należeć miały sprawy oddłużeniowe również większych gospodarstw rolnych czyli tzw. kat. C. W sposób konkretny i szczegółowy zadania Urzędów Rozjemczych określiło rozporządzenie prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24.X.1934 r. o konwersji i uporządkowaniu długów rolniczych. Do kompetencji Urzędów Rozjemczych należało: zaliczanie gospodarstw do jednej z grup i ustalenie stopnia ich zadłużenia, zaliczenie kwot nadmiernie pobranych tytułem odsetek przez wierzycieli na poczet spłaconego przez dłużnika kapitału, rozkładanie długów na raty (28 rat na 14 lat), uznanie za nie istniejące umów dzierżawnych i przedwstępnych umów sprzedaży nieruchomości ziemskiej, jeśli wierzyciel udzielił kredytu w celu uzyskania jej posiadania, W tym wypadku, uznając umowę za nieistniejącą mógł Urząd Rozjemczy eksmitować nowego posiadacza majątku. Urząd Rozjemczy mógł orzec pozorność czynności, stanowiącej tytuł zabezpieczeń hipotecznych na nieruchomości ziemskiej. Organizacja Urzędów Rozjemczych wyglądała w ten sposób, że w Warszawie jako instytucję nadrzędną utworzono Centralne Biuro do Spraw Finansowo-Rolnych przy Ministerstwie Rolnictwa i Reform Rolnych, instancję jemu podległą stanowiły Wojewódzkie Biura Finansowo-Rolne przy Urzędach Wojewódzkich. Tym wreszcie pod względem administracyjnym były podporządkowane Wojewódzkie i Powiatowe Urzędy Rozjemcze. Instancją ze względu na tok postępowania jak i wykładni prawa były dla Urzędów Rozjemczych Sądy Okręgowe. Tak zorganizowane Urzędy Rozjemcze dotrwały w swej działalności częściowo do końca tj. do 1939 r. Niemal równocześnie (w listopadzie 1933 r.) w myśl odnośnych zarządzeń i dyrektyw Wojewody Kirtiklisa w Toruniu zostały powołane do życia Urzędy Rozjemcze w Kartuzach i Wejherowie. Działalność obu urzędów rozwijała się w obrębie powiatów od siebie niezależnie i dopiero, gdy coraz wyraźniej zmniejszać się zaczęła liczba prowadzonych przez nich agend, nastąpiła likwidacja Urzędu Rozjemczego w Kartuzach, a dalsze prowadzenie spraw przekazane zostało przez Biuro Centralne Urzędowi Rozjemczemu w Wejherowie. Nastąpiło to podobnie jak w wielu innych powiatach Rzeczypospolitej Polskiej w połowie roku 1938, przy czym odesłane zostały do Wejherowa z Kartuz niektóre generalia jak i przeszło 1400 akt już załatwionych, co stanowiło 57% połączonego zespołu p.n. „Urząd Rozjemczy Powiatu Morskiego”. Szczęśliwym zbiegiem okoliczności cała dokumentacja aktowa przetrwała łącznie z innymi aktami Starostwa Morskiego złożona w magazynie, okres aż do 1950 r. (gdyż do tego czasy prawie nikt aktami tymi się nie interesował), wkrótce potem akta zostały przejęte przez PAP w Wejherowie w 1953 r. Wstęp i inwentarz: Tadeusz Staniewski
Daty skrajne:
1933-1939
Klasyfikacja:
administracja specjalna
Nazwa twórcy:
Daty:
1933-1939.
Nazwa dawna:
Nazwa obcojęzyczna:
Języki:
polski
Dostępność:
Udostępniany w całości
Ogółem jednostek archiwalnych:
2466
Ogółem opracowanych jednostek archiwalnych:
2466
Ogółem jednostek archiwalnych bez ewidencji:
0
Ogółem metrów bieżących
4.8
Ogółem opracowanych metrów bieżących
4.8
Ogółem metrów bieżących bez ewidencji
0.0
Ogółem jednostek archiwalnych:
0
Ogółem plików :
0
Ogółem rozmiar (w MB):
0.0
Ogółem dokumentów
0
Ogółem spraw
0
Ogółem klas
0
Ogółem jednostek archiwalnych:
0.0
Ogółem metrów bieżących:
0.0
Daty skrajne dokumentacji niearchiwalnej:
| Nazwa | Inwentarz skarbowy | Uwagi |
|---|---|---|
| inwentarz książkowy zatwierdzony | Tak |
APG 1946