Zespól zawiera cztery projekty architektonicznego zagospodarowania wzgórza wawelskiego opracowane w l. 1917–1946 przez Adolfa Szyszko-Bohusza, kierownika Odnowienia Zamku Królewskiego na Wawelu. Pierwsza koncepcja z 1917 r. była próbą pogodzenia realiów Wawelu z jego przyszłą rolą rezydencjonalno-muzealną i zmierzała do zaadaptowania istniejącej zabudowy do nowych celów – masowych uroczystości o charakterze religijnym i narodowym. Na rezydencję monarchy autor przeznaczył zamek oraz budynek dawnych kuchni królewskich. W nim od strony południowej oraz w budynku dawnych stajni miało być urządzone niewielkie Muzeum Wawelskie. Gmachy szpitala garnizonowego zaadaptował na Muzeum Narodowe, a rekonwalescentów – na Archiwum Grodzkie. Teren przed Muzeum Narodowym, w kształcie czworokąta, otoczony podcieniami arkadowymi miał pełnić funkcję lapidarium. Plac przed południową fasadą katedry a rezydencją, zamknięty od południa trybuną (mównicą), z monumentalnymi schodami, miał służyć uroczystościom narodowym i religijnym. Ożywiona po odzyskaniu niepodległości idea Wawelu jako pomnika narodowego była rozwijana w kolejnych wizjach Szyszko-Bohusza. W projekcie z 1919 r. (drugiej koncepcji – "Panteon") wprowadził w miejsce istniejącej zabudowy monumentalne założenia, mające służyć upamiętnieniu wybitnych Polaków oraz jako miejsce dużych zgromadzeń i uroczystości. Zaproponował obszerny dziedziniec zewnętrzny, który powstałby po wyburzeniu poaustriackich budynków szpitalnych, od południa i zachodu otoczony dwukondygnacyjnymi krużgankami arkadowymi, przylegającymi do zrekonstruowanych średniowiecznych murów obronnych. W nich miały znaleźć miejsce epitafia i pomniki zasłużonych Polaków. Na środku placu przewidział ołtarz polowy. Dla upamiętnienia nieistniejących kościołów: przy murze zachodnim kaplicę z ołtarzem św. Jerzego, przy murze południowym – kaplicę z ołtarzem św. Michała. Obejście widokowe nad krużgankami, ujęte balustradą, byłoby połączone z poziomem trybuny, zaplanowanej już w pierwszej koncepcji z 1917 r., usytuowanej przy murze południowym. Dojście na trybunę zaplanował monumentalnymi schodami, z placu Katedralnego, między schodami "Panteonu" a dawnymi stajniami królewskimi. W dawnych stajniach królewskich umieścił lapidarium, na którym również zaplanował taras. Budynek dawnych kuchni królewskich miał być zaadaptowany na rezydencję głowy państwa. Na parterze budynku, od strony dziedzińca arkadowego, mieściło się Muzeum Zamku Wawelskiego z rotundą św. św. Feliksa i Adaukta (NPM). Trzecia koncepcja z r 1939 stanowiła udoskonalenie "Panteonu" z 1919 r. i charakteryzowała się radykalniejszym podejściem do istniejącej zabudowy wzgórza. Szyszko-Bohusz przewidywał wyburzenie wszystkich zabudowań mieszkalnych wzniesionych przez austriackie władze wojskowe i odbudowę murów średniowiecznych – od dawnych kuchni królewskich do baszt Sandomierskiej i Złodziejskiej. Główny plac "Panteonu" został otoczony krużgankami arkadowymi z trzech stron – od południa, zachodu i północy z tarasami nad nimi, tworzącymi obejście widokowe prowadzące do podestu trybuny (mównicy), a dalej do rezydencji głowy państwa, w budynku dawnych kuchni królewskich. Przesunął ołtarz polowy w stronę placu Katedralnego, a na jego osi zaprojektował kaplicę z ołtarzem św. Jerzego, w nawiązaniu do zlikwidowanego kościoła pod tym wezwaniem. Istotną zmianą w stosunku do projektu z 1919 r. było przekształcenie rzutu dziedzińca arkadowego – z pięcioboku w trapez, w wyniku zlikwidowania dawnych kuchni i przedłużenia skrzydła zachodniego w kierunku południowym. W ramach tej koncepcji wykonał inwentaryzację wzgórza według stanu z 1914 r. Czwartą koncepcję, "Amfiteatr", Szyszko-Bohusz opracował w l. 1943–1946. Analogicznie do projektu z 1939 r., została wyprostowana zachodnia pierzeja dziedzińca arkadowego. Nowym elementem było zaplanowanie amfiteatru, areny, w całości wypełniającej dziedziniec zewnętrzny. Proponował, aby duży plac z trzech stron otoczyć amfiteatralnie ułożonymi siedziskami, ze sceną w zachodniej części. W środkowej – na arenie – zaznaczył rzuty dwóch kościołów: św. Jerzego i św. Michała. Monumentalne założenie od południa i zachodu zamykałyby zrekonstruowane mury obronne oraz przylegający do nich krużganek kolumnowy, od wschodu loża zamkowa z kolumnadą, która łączyłaby amfiteatr z zamkiem i rezydencją prezydenta. Tak zaplanowane założenie miało służyć uroczystościom, w których mogłoby wziąć udział 25 tys. osób. Poprzez uwzględnienie w projekcie rekonstrukcji murów i baszt, autor chciał nawiązać do dawnej sylwety Wawelu. Zaproponowane obejście dawało możliwość podziwiania panoramy okolicy. Układ galerii i tarasów łączył funkcjonalnie poszczególne części założenia i miał służyć oprawie uroczystości. Po II wojnie światowej zamierzał przystąpić do realizacji swej czwartej koncepcji urządzenia wzgórza – "Amfiteatru". W ramach przygotowań przeprowadził inwentaryzację budynków przewidzianych do wyburzenia.

Adolf Szyszko-Bohusz (ur. 1 września 1883 w Narwie – zm. 1 października 1948 w Krakowie), architekt i konserwator, profesor Politechniki Lwowskiej, kierownik Katedry Architektury Zabytkowej Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie i jej rektor. W l. 1905–1909 studiował na Wydziale Architektury Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu. Interesując się architekturą Polski, od r. 1905 współpracował z Marianem Sokołowskim w Komisji do Badań Historii Sztuki w Polsce Akademii Umiejętności w Krakowie. Po studiach zamieszkał w Krakowie, gdzie w l. 1910–1913 wykładał na Uniwersytecie Jagiellońskim, a od 1912 r. pracował w Akademii Sztuk Pięknych. Równocześnie w l. 1913–1919 był profesorem architektury w lwowskiej Szkole Politechnicznej. W czasie I wojny światowej walczył jako ochotnik I Brygady, a następnie 6. Pułku Piechoty III Brygady Legionów Polskich (1915–1916), z którego został oddelegowany do odbudowy Wawelu. Oficjalnie objął stanowisko kierownika Odnowienia Wawelu 1 października 1916 (faktycznie od 7 sierpnia). Prace rozpoczął od przygotowania koncepcji zagospodarowania wzgórza. Jednocześnie kontynuował badania wykopaliskowe Zygmunta Hendla, który w r. 1911 odkrył pozostałości rotundy św. św. Feliksa i Adaukta w dawnych kuchniach królewskich, którą zrekonstruował i udostępnił 30 października 1918 w ramach Muzeum Zamku Wawelskiego. Odtworzył wczesnopiastowski kościół św. Gereona, którego fragmenty odkrył w 1918 r. w zachodnim skrzydle zamku. Chcąc zapewnić odpowiednią oprawę zabytkowym budowlom, zadbał o uporządkowanie wzgórza, zwłaszcza stoków i wejścia na Wawel. Urządził spacerowe obejście od baszty Złodziejskiej do bramy Wazów, gdzie oprócz walorów widokowych szczególną atrakcją stała się Smocza Jama, otwarta do zwiedzania 4 sierpnia 1918. Kontynuował także prace Hendla w zakresie odnawiania elewacji skrzydeł zamku. Prowadził restaurację komnat. Szyszko-Bohusz działał także na terenie katedry: powiększył kryptę Wieszczów i zaprojektował sarkofag (1927–1928) Juliusza Słowackiego oraz urządził kryptę marszałka Józefa Piłsudskiego z odrębnym zejściem do podziemi katedry nakrytym baldachimem (1936–1938). Po II wojnie światowej ponownie został powołany na stanowisko Kierownika Odnowienia Zamku. Niedługo przed śmiercią, 27 czerwca 1946 został jednak zwolniony ze stanowiska. Do końca zajmował się organizacją nauczania (udostępnił Wydziałowi Architektury Akademii Sztuk Pięknych pomieszczenia w budynku dawnych kuchni królewskich). Praca na stanowisku wawelskiego konserwatora to najbardziej obecnie rozpoznawalne pole działalności Szyszko-Bohusza. Równocześnie jako konserwator zatrudniony przez Ministerstwo Robót Publicznych sprawował od 1929 r. pieczę nad najważniejszymi historycznymi budynkami stolicy: Zamkiem Królewskim w Warszawie – przeznaczonym na rezydencję i biura prezydenta RP i Łazienkami. Wykonał wiele projektów restauracyjnych i rekonstrukcyjnych innych zabytków architektury: m.in. Zamku w Krasiczynie (1928–1939), Zamku w Nowym Wiśniczu (1928–1939), opactwa w Tyńcu (1943). Prowadził prace konserwatorskie w kościele Cystersów w Mogile (1946–1948), gdzie odkrył renesansową polichromię. Zajmował się pracami studialno-inwentaryzacyjnymi w zakresie zabytków architektury. Opublikował ponad 80 pozycji z zakresu historii sztuki i architektury. Szyszko-Bohusz był także wybitnym architektem, który odcisnął swoje piętno na Krakowie. Najbardziej znane budynki to: Dom im. Józefa Piłsudskiego przy ul. Oleandry, zbudowany na siedzibę Związku Legionistów Polskich (wspólnie ze Stanisławem Strojkiem), Bank PKO przy ul. Wielopole, Dom Pracowników Pocztowej Kasy Oszczędności w Krakowie, Dom Towarzystwa Ubezpieczeniowego Feniks przy Rynku Głównym (1928–1932), Dom Związku Artystów Plastyków w Krakowie (1933). Dla prezydenta RP zaprojektował Zameczek w Wiśle (1929–1931). W Tarnowie Mauzoleum Józefa Bema (1929). Projektował pensjonaty, w tym w Krynicy i Żegiestowie. W sumie jest autorem ponad 100 projektów i realizacji obiektów współczesnych. Piastował wiele oficjalnych stanowisk m.in. rektora krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych (1924–1929) oraz udzielał się społecznie, m.in. w Komitecie Organizacji Budowy Grobu nieznanego żołnierza w Warszawie (1924). Tuż po II wojnie światowej zaprezentowano jego prace na wystawie jubileuszowej w Pałacu Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie (grudzień 1946–styczeń 1947), przygotowanej przez krakowski oddział Stowarzyszenia Architektów Rzeczypospolitej Polskiej, prezentowanej potem w warszawskim oddziale Stowarzyszenia. Zmarł 1 października 1948 w Krakowie. Został pochowany w grobowcu rodzinnym na cmentarzu Rakowickim.