Księgi ziemskie urzędowskie

Sygnatura
35/7/0
Liczba serii
18
Liczba skanów
0

Zawartość:

1. Księgi sądowe spraw spornych (acta terminorum acta iudiciorum, acta iuridica) z lat 1501-1664, zawierające informacje dotyczące przebiegu procesów sądowych oraz postanowienia sądu (kontumacje, przysięgi, wyroki, kontrowersje, mocje) - sygn. 1-21; 2. Fragmenty rejestrów sądowych z lat 1663-1666, spisy spraw rozstrzyganych przez sąd – sygn. 48; 3. Pozwy z lat 1623-1647 – sygn. 48; 4. Księgi zapisów wieczystych (perpetuitates, acta perpetuitatum) z lat 1543-1658, zawierające wpisy darowizn (donatio), działów majątkowych (diuisio), ugód (concordia, consensus), intromisji (intromissio), zrzeczeń (abrenuntiatio), cesji (cesio), posagów (reformatio), transakcji kupna-sprzedaży (venditio) – sygn. 23-29, 32, 35, 36, 41-46; 5. Księgi zobowiązań (obligationes, acta obligationum, obligatoria) z lat 1504-1658, obejmujące zapisy skryptów dłużnych (debitum), skwitowań długów (quietatio), kontraktów dzierżawnych dóbr (arenda), zastawów nieruchomości w związku z zaciąganiem pożyczek (obligatio), plenipotencji (plenipotentia), dożywoci (advitalitas), umocnień umów prywatnych (roboratio) – sygn. 22, 30-46; 6. Ekstrakty i kopie z lat 1567-1665 – sygn. 47-48; 7. Fragmenty rejestrów kancelaryjnych z lat 1599-1611 – sygn. 11, 48.

Dzieje twórcy:

Początki działalności sądu lubelskiego sięgają drugiej połowy XIV w., natomiast najstarszy odnaleziony ślad odbywania odrębnych sądów urzędowskich odnosi się do roku 1449. Sąd ziemski był organem pierwszej instancji a jego jurysdykcji podlegały wszystkie sprawy szlachty osiadłej z dziedziny sądownictwa spornego, z wyłączeniem należących do grodu 4 artykułów starościńskich (podpalenie, napad na drodze publicznej, najście na dom, zgwałcenie). Ponadto do 1631 r. jako jedyny miał prawo przyjmowania do swoich akt wpisów związanych z nabywaniem lub zbywaniem dóbr ziemskich (tzw. prawo wieczności). Obszarem działania sądu lubelskiego, funkcjonującego początkowo jako Iudicium generale terrae Lublinensis, była ziemia lubelska z powiatem urzędowskim włącznie. Ten sam skład sędziowski sprawował w określonych prawem terminach sądy w Lublinie dla powiatu lubelskiego, a tuż po nich dla powiatu urzędowskiego, w Urzędowie. W XVII w. rozstrzygający na tych sesjach sąd lubelski występował jako Iudicium terrestre Urzendoviense. Najpóźniej w pierwszej połowie XVIII w. zaniechano sprawowania odrębnych sesji urzędowskich. Skład sędziowski stanowili wybierani na sejmikach i zatwierdzani przez króla: sędzia (iudex terrestris), podsędek (subiudex terrestris) i pisarz ziemski (notarius terrestris). Konstytucje sejmowe szczegółowo regulowały zasady wyboru, zatwierdzania, składania przysięgi oraz trybu sprawowania funkcji. Obradom towarzyszyło zwykle kilku przedstawicieli szlachty w roli asesorów. Sąd sprawował swe funkcje okresowo, na rokach ziemskich (termini terrestres). Przed ich rozpoczęciem odbywało się leżenie ksiąg (positio actorum), podczas którego pisarz i komornicy przyjmowali wpisy od stron. Terminy regulowane były zwyczajem oraz konstytucjami sejmowymi.

Daty skrajne:

1501-1666

Klasyfikacja:

Nazwa twórcy:

Daty:

1501-1666.

Nazwa dawna:

Nazwa obcojęzyczna:

Acta terrestria Urzendoviensia

Języki:

Dostępność:

Ogółem jednostek archiwalnych:

48

Ogółem opracowanych jednostek archiwalnych:

48

Ogółem jednostek archiwalnych bez ewidencji:

0

Ogółem metrów bieżących

5.0

Ogółem opracowanych metrów bieżących

5.2

Ogółem metrów bieżących bez ewidencji

0.0

Ogółem jednostek archiwalnych:

0

Ogółem plików :

0

Ogółem rozmiar (w MB):

0.0

Ogółem dokumentów

0

Ogółem spraw

0

Ogółem klas

0

Ogółem jednostek archiwalnych:

0.0

Ogółem metrów bieżących:

0.0

Daty skrajne dokumentacji niearchiwalnej:

Nazwa Inwentarz skarbowy Uwagi
indeks osobowy Nie
inwentarz książkowy zatwierdzony Tak

2 księgi ziemskie urzędowskie z lat 1582-1595, 1598-1599 znajdują się w Narodowym Archiwum Historycznym Białorusi w Mińsku, fond 1768, sygn. 6, 10.