1. Materiały dotyczące zjazdów delegatów z lat 1971-2002 (sygn. 1-7) 2. Protokoły posiedzeń Zarządu z lat 1950-1955 (sygn. 2), statuty i regulaminy z lat 1985-2000 (sygn. 122) 3. Korespondencja Zarządu z lat 1961-2001 (sygn. 3) 4. Materiały Komisji Zarządu: Ideowo-Wychowawczej, Wychowawczej i Współpracy z Młodzieżą, Odznaczeń i Awansów, Porad Prawnych, Socjalno-Bytowej, Spraw Członkowskich, Weryfikacyjnej, Historycznej oraz Zespołu do Spraw Archiwum z lat 1960-2003 (sygn. 4-20, 123) 5. Materiały Komisji Rewizyjnej z lat 1971-2001 (sygn. 21) 6. Materiały Sądu Koleżeńskiego z lat 1970-1989 (sygn. 22) 7. Materiały Środowiska: Polaków – Byłych Żołnierzy Armii Radzieckiej z lat 1981-1998 (sygn. 23), Żołnierzy 72. Pułku Piechoty im. Dionizego Czchowskiego z lat 1966-1974 (sygn. 24), Żołnierzy Armii Ludowej z lat 1990-2002 (sygn. 107), Żołnierzy Armii Krajowej z lat 1994-2002 (sygn. 108), byłych Więźniów Politycznych Hitlerowskich Więzień i Obozów Koncentracyjnych z lat 1996-1997 (sygn. 109), Żołnierzy Września 1939 r. z roku 2000 (sygn. 110) 8. Dane dotyczące kół terenowych Związku: stanu ilościowego oraz obsady kierowniczej z lat 1970-2001 (sygn. 25-26), korespondencja nadesłana do Zarządu z kół terenowych w mieście Radomiu i w województwie radomskim 1969-2002 (sygn. 27-38), protokoły zebrań sprawozdawczo wyborczych i informacje przedstawicieli władz Związku z udziału w nich z lat 2001-2002 (sygn. 111-112), sprawozdania statystyczne z działalności kół w 1987 r. i finansowe za lata 1986-1988 (sygn. 114-115), protokoły kontroli kas i plany dochodów kół z lat 2001-2002 (sygn. 116), materiały dotyczące podporządkowania kół w Błędowie, Grójcu i Mogielnicy warszawskiemu okręgowi Związku z lat 1998-2001 (sygn. 113) 9. Materiały dotyczące funkcjonowania Domu Weterana Walki i Pracy w Radomiu z lat 1985-1988 (sygn. 117) 10. Wycinki prasowe dotyczące działalności Związku z lat 1979-1981 (sygn. 39) 11. Materiały dotyczące wyjazdu kombatantów na uroczystości 50 Rocznicy Bitwy o Monte Cassino z lat 1993-1994 (sygn. 118), udziału we wznoszeniu pomników itp. z lat 1983-1997 (sygn. 126) 12. Ewidencja miejsc pamięci narodowej w województwie radomskim z lat 1960-2001 (sygn. 40) 13. Teksty artykułów i not nadsyłanych przez Zarząd i osoby z nim związane do publikacji w pismach „Polsce Wierni” i „Głos Kombatanta Armii Ludowej” z lat 1995-2002 (sygn. 41) 14. Wykazy, ankiety i karty ewidencyjne kombatantów oraz zaświadczenia o przynależności do Związku, weryfikacji kandydatów i członków, pomocy socjalnej dla członków Związku z lat 1975-2001 (sygn. 42-46, 124-125) 15. Korespondencja i wnioski o mianowanie kombatantów na wyższe stopnie w Korpusie Rezerwy i uhonorowanie ich odznaczeniami, krzyżami, medalami, odznakami pamiątkowymi, zatwierdzenie odznaczeń nadanych w czasie wojny z lat 1976-2003 (sygn. 47-48, 127-165) 16. Wykazy odznaczonych kombatantów z lat 1976-1999 (sygn. 49) 17. Klepsydry zmarłych kombatantów z lat 1966-1988 (sygn. 50) 18. Fotografie dokumentujące życie wewnętrzne Związku oraz uroczystości, akademie, spotkania rocznicowe itp. z lat 1957-2000 (sygn. 51-54), rozbiórkę Pomnika Wdzięczności Armii Czerwonej w Radomiu z roku 1990 (sygn. 121) 19. Relacje, pamiętniki i wspomnienia kombatantów z lat 1957-2000 (sygn. 55-106, 119-120).

Związek Bojowników o Wolność i Demokrację (ZBoWiD) powstał na ogólnopolskim kongresie zjednoczeniowym organizacji kombatanckich, odbytym w Warszawie w dn. 1-2 września 1949 r. W jego skład weszły (ulegając tym samym samorozwiązaniu) m.in. Związki: Czerwonych Kosynierów, Dąbrowszczaków, Obrońców Westerplatte, Obrońców Wybrzeża, byłych Uczestników Walk Zbrojnych o Niepodległość i Demokrację, byłych Więźniów Politycznych, Weteranów Walk Rewolucyjnych 1905 r., Weteranów Powstań Śląskich i Wielkopolskich oraz Żydów byłych Uczestników Walki Zbrojnej z Faszyzmem. Do podstawowych celów organizacji zaliczano: „pogłębianie wśród członków uczuć socjalistycznego patriotyzmu, wierności ludowej Ojczyźnie oraz wychowywanie ich w duchu międzynarodowej solidarności z ludźmi innych narodów, walczącymi o pokój, demokrację oraz narodowe i społeczne wyzwolenie”; współdziałanie z innymi organizacjami politycznymi i społecznymi na rzecz budowy Polski i umacniania jej prestiżu w świecie; „popularyzowanie postępowych i patriotycznych tradycji walk narodowo-wyzwoleńczych, zbieranie materiałów dotyczących historii walk o wolność i demokrację, ochrona pamiątek i miejsc związanych z walką i męczeństwem Narodu”; roztaczanie opieki nad członkami Związku i ich rodzinami, rodzinami zmarłych członków Związku oraz rodzinami poległych i pomordowanych bojowników o wolność i demokrację. Jesienią 1949 r. w całym kraju trwała akcja scalania struktur wymienionych oraz innych organizacji kombatanckich, która objęła również Radom (scalenie to zostało sfinalizowane tutaj 1 października wspomnianego roku). Powstałe w ten sposób Koło ZBoWiD w Radomiu rozpoczęło działalność z dniem 21 listopada 1949 r., zrzeszając 850 członków i 472 tzw. podopiecznych (wdowy i sieroty po poległych uczestnikach walk zbrojnych o niepodległość). Brak jest niestety jakichkolwiek informacji na temat obszaru działalności Koła; możemy jedynie domniemywać, że początkowo zrzeszało ono weteranów zamieszkujących w Radomiu oraz powiatach: iłżeckim, kozienickim i radomskim. Ponieważ Związek posiadał strukturę organizacyjną dostosowaną do podziału administracyjnego kraju, bardzo szybko lokalne struktury ZBoWiD uzyskały rangę koła powiatowego. Podkreślić należy, że do 1951 r. cieszyły się one dużą autonomią, przechowując we własnej siedzibie akta personalne członków oraz posiadając własne konto bankowe. W latach 1951-1956 r. w całym kraju struktury Związku zostały wciągnięte w akcje polityczne władz państwowych, zaniedbując w ten sposób podstawowe cele statutowe i tracąc wiarygodność społeczną. Na tym tle na fali tzw. Października 1956 r. pojawiły się liczne wnioski o rozwiązanie organizacji, które jednak rozrzucono. Oddział Powiatowy ZBoWiD w Radomiu rozbudował w następnych latach swe szeregi, przyjmując do grona członków żołnierzy Armii Krajowej, Batalionów Chłopskich i Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. W 1957 r. przy Zarządzie funkcjonował wyodrębniony sekretariat, działy: organizacyjno-prawny i socjalny oraz Komisje: Socjalno-Bytowa, Młodzieżowa, Weryfikacyjna, Mieszkaniowa, Ochrony Pomników Walk i Męczeństwa, a także Historyczno-Archiwalna. Jak sugerują źródła, w końcu lat sześćdziesiątych kompetencje terytorialne oddziału wyszły poza powiat radomski, w związku z czym zaczął on tworzyć koła terenowe m.in. w powiatach kozienickim i przysuskim. Działalność Oddziału koncentrowała się na wyjednywaniu członkom rent i emerytur, składaniu w imieniu kombatantów wniosków o przyznanie medali i odznaczeń, organizowanie dla weteranów pomocy lekarskiej i sanatoryjnej. ZBoWiD organizował również uroczystości patriotyczne i rocznicowe, uczestniczył w budowie pomników, obelisków i tablic pamiątkowych, postulował do władz lokalnych (m.in. w samym Radomiu) o dokonanie zmian nazw ulic i placów, propagował gromadzenie pamiątek historycznych i uzupełnianie nimi zbiorów muzealnych, organizował spotkania kombatantów z młodzieżą szkolną. W 1971 r. Oddziałowi podlegało 26 kół (kolejne znajdowały się w stadium organizacyjnym), w tym: 15 miejskich (w ramach dzielnic), 5 przyzakładowych w mieście (Milicja Obywatelska, Radomskie Zakłady Przemysłu Skórzanego „Radoskór”, Zakłady Metalowe im. Gen. Waltera, Technikum Przemysłu Skórzanego, Okręgowy Zarząd Lasów Państwowych) i 6 terenowych (Jedlińsk, Jedlnia Letnisko, Mniszek, Niedarczów, Skaryszew, Tomaszów). Skupiało się w nich 1656 członków, w tym 208 tzw. podopiecznych. Ruch osobowy był bardzo silny: w latach 1968-1971 do Związku przyjęto ok. 500 nowych członków, a równocześnie skreślono z ewidencji ok. 200 (nie biorących udziału w pracach organizacji). We wspomnianym roku przy Zarządzie oddziału działało też 6 Komisji stałych: Weryfikacyjna, Historyczna (w jej ramach działały Zespoły: Kroniki Oddziału, Pamiętnikarstwa i Historyczny), Upamiętniania Miejsc Straceń, Współpracy z Młodzieżą, Socjalno-Bytowa i Odznaczeniowa oraz 4 Komisje Środowiskowe: Weteranów Walk Rewolucyjnych z lat 1905-1907, Weteranów Powstań Śląskich i Wielkopolskich), Byłych Żołnierzy 72. Pułku Piechoty, Byłych Więźniów Obozów Koncentracyjnych). W lipcu 1975 r., w związku z wprowadzeniem w życie nowego podziału kraju, władze centralne Związku podjęły decyzję o dostosowaniu doń własnych i terenowych struktur organizacyjnych. Na tym tle z dniem 18 lipca 1975 r. w Radomiu powołany został Zarząd Wojewódzki ZBoWiD, który rozpoczął działalność na obszarze nowoutworzonego województwa radomskiego. W 1978 r. podlegały mu 44 koła terenowe, w tym 13 miejskich (6 z nich działało w samym Radomiu) i 31 gminnych, skupiające 6120 kombatantów. Przy Zarządzie utworzono też pięć Komisji Wojewódzkich: Weryfikacyjną, Odznaczeń i Awansów, Ideowo-Wychowawczą i Współpracy z Młodzieżą, Historyczną oraz Socjalno-Bytową. W latach osiemdziesiątych liczebność członków struktur podporządkowanych Zarządowi Wojewódzkiemu ZBoWiD w Radomiu ulegała stałemu wzrostowi. W 1984 r. było ich 12510, a w roku 1989 – 157703; dominowali wśród nich żołnierze ruchu oporu, żołnierze Września 1939 r. i uczestnicy walk o tzw. utrwalanie władzy ludowej. Warto zauważyć, że między 1984 a 1989 r. w szeregi Związku przyjęto aż 8946 nowych członków. Działalność radomskiego zarządu ZBoWiD posiadała charakter wielopłaszczyznowy. Do głównych zadań należało nadal świadczenie materialnej opieki dla kombatantów, bazujące na wypłacaniu zapomóg, organizowaniu bezpłatnych badań lekarskich w Wojewódzkiej Przychodni Lekarskiej „Kombatant”, a także udziale w budowie Domów Weterana Walki i Pracy w Radomiu i Tomczycach oraz Spółdzielczego Domu Kombatanta w Radomiu. Związek pośredniczył również w nadawaniu członkom orderów, krzyży, medali i odznak resortowych, a także awansowaniu ich na wyższe stopnie oficerskie w ramach korpusu rezerwy. Bardzo dużą wagę przykładano również do organizowania obchodów i uroczystości patriotycznych oraz spotkań i pogadanek o tematyce historycznej dla młodzieży; współpracowano też ścisłe z ponad 70 Kołami Przyjaciół ZBoWiD, skupiającymi młodzież szkolną. Zwołany w 1994 r. ogólnopolski kongres Związku przyjął dlań nowy statut i zarazem nową nazwę w brzmieniu: Związek Kombatantów Rzeczypospolitej Polskiej i byłych Więźniów Politycznych (ZKRPiBWP). W związku z tym w kwietniu 1994 r. powołano Zarząd Wojewódzki ZKRPiBWP, utrzymując jednak dawną strukturę organizacyjną i podstawowe formy pracy. Te ostatnie zostały jednak poszerzone m.in. o zacieśnianie współpracy z innymi organizacjami kombatanckimi, zapewnienie kołom terenowym bazy lokalowej i materialnych podstaw działalności, nasilenie współpracy z ośrodkami pomocy społecznej i innymi strukturami opiekuńczo-medycznymi. Ważną platformą działań stała się powołana w 1995 r. Rada Kombatancka przy Wojewodzie Radomskim. W drugiej połowie lat dziewięćdziesiątych Zarząd Wojewódzki ZKRPiBWP w Radomiu składał się z 43 osób, spośród których wyłoniono 10-osobowe Plenum. Pion wykonawczy tworzył Prezes (zatrudniony na pełnym etacie), dwaj Wiceprezesi, Skarbnik i Sekretarz. Przy Zarządzie działały Komisje Wojewódzkie: Socjalno-Bytowa i Ochrony Zdrowia, do Spraw Członkowskich, Historyczna oraz Odznaczeń i Awansów; funkcjonowała również Komisja Rewizyjna i Sąd Koleżeński. W 1997 r. Związek zrzeszał 7639 członków zwyczajnych oraz 4495 członków podopiecznych (wdowy i sieroty po kombatantach), skupionych w 51 kołach terenowych (w tym 7 w samym Radomiu) o bardzo różnej liczebności (największe koło - „Śródmieście” w Radomiu skupiało 1333 osoby, a najmniejsze – w Wieniawie, 25 osób). Członkowie Związku skupiali się też w Środowiskach: Polaków byłych Żołnierzy Armii Czerwonej, Żołnierzy Armii Krajowej, Batalionów Chłopskich, Żołnierzy Gwardii i Armii Ludowej, Byłych Więźniów Obozów Koncentracyjnych. W związku z wejściem w życie nowego podziału administracyjnego kraju i likwidacją województwa radomskiego, Zarząd Wojewódzki ZKRPiBWP w Radomiu został z dniem 4 grudnia 1998 r. przekształcony w Zarząd Okręgowy, któremu podlegał jednak dawny obszar działania, z biegiem czasu jednak nieco umniejszony (w 1999 r. Koła Związku w Błędowie, Grójcu i Mogielnicy przeszły na własną prośbę pod nadzór Zarządu Okręgowego w Warszawie, a w 2000 r. postąpiło tak koło w Gowarczowie, przechodząc pod nadzór zarządu w Kielcach). Dodać warto, że w związku ze śmiercią wielu członków Związku z kilku kołach pojawiły się trudności ze skompletowaniem składów organów statutowych. W związku z powyższym w 2001 r. zlikwidowano koła w Magnuszewie i Sieciechowie (członkowie przeszli do Kozienic) oraz połączono koła w Lwowie i Odrzywole oraz w Jedlni Letnisko z kołem „Radoskór” w Radomiu. W wyniku tych przeobrażeń w 2001 r. Zarządowi Okręgowemu ZKRPiBWP w Radomiu podlegały 43 koła terenowe, skupiające 8205 osób, w tym 4272 członków zwyczajnych i 3933 członków podopiecznych.