Spuścizna Aleksandry Czechówny obejmuje różnego rodzaju materiały archiwalne. Obok 44 tomów „Dziennika” i kilkunastu dokumentów znajdują się w niej także: fotografie, pocztówki, wycinki prasowe oraz kartki z prowadzonego przez pamiętnikarkę sztambucha. Czechówna posiadała spory zbiór fotografii członków bliższej i dalszej rodziny, przyjaciół domu, czy też osób o których pisała na kartach swego pamiętnika. Fotografie te, pierwotnie zbierane osobno, od 1886 r. pamiętnikarka systematycznie wklejała do kolejnych tomów „Dziennika” i opisywała. Zgromadziła zbiór liczący 243 obiekty. Ilustrowane karty pocztowe, które z końcem XIX w. pojawiły się w obiegu pocztowym znajdują się także w „Dzienniku”. Ogółem Czechówna umieściła w nim 51 kart pocztowych. Z czasem, od ok. 1905 r., pamiętnikarka zamieszczała w „Dzienniku” wycinki z prasy zawierające ciekawe dla autorki artykuły tematycznie związane najczęściej z literaturą, teatrem, operą. Kolejnym elementem spuścizny są kartki z prowadzonego przez Czechównę zapewne od 1855 r. sztambucha (album) z wpisami osób z rodziny i przyjaciół: wierszy, sentencji, życzeń. Większość powstała w latach 1855–1875, ale parę datowanych jest na późniejsze lata. W „Dzienniku” znajdują się 33 karty ze sztambucha, przeważnie są to wpisy, ale są też: rysunek czarną kredką i trzy akwarelki. Drugą, niewielką część Spuścizny stanowi siedem jednostek, w których obok spisanego przez A. Czechównę „Rodowodu…” znajdują się nieliczne dokumenty odnoszące się do poszczególnych członków rodziny. Granice chronologiczne: [1763] 1784–1923. Granice terytorialne: Cesarstwo Austrii (Galicja), Szwajcarska Saksonia.

Aleksandra Apolonia Tekla Wiktoria Czechówna urodziła się 28 października 1839 roku w Krakowie i została ochrzczona w kościele św. Mikołaja. Była córką Tomasza Czecha (1810–1892), później sędziego Trybunału Rzeczypospolitej Krakowskiej i Aleksandry z Zielińskich (1821–1899). Ojciec Aleksandry, Tomasz Czech był młodszym synem Józefa Czecha (1762–1810), matematyka, pierwszego dyrektora założonego w październiku 1805 r. Gimnazjum Wołyńskiego w Krzemieńcu (od 1819 r. Liceum Krzemienieckiego) i Apoloni Mączyńskiej (1779–1830), bratem Józefa (1807–1876), księgarza, wydawcy znanych Kalendarzy Krakowskich, którego księgarnia, a także mieszkanie przez długie lata były miejscem, gdzie spotykali się i dyskutowali przedstawiciele ówczesnego krakowskiego świata naukowego i literackiego. Można przypuszczać, że sprawując urząd pisarza Sądu Pokoju Okręgu Krzeszowickiego poznał Aleksandrę Zielińską (1821–1899), córkę Józefa Kalasantego Zielińskiego, oficera wojsk cesarskich i Katarzyny z Piątkowskich (ok. 1799–1874), rodzonej siostry Wincentego Piątkowskiego (1796–1870), długoletniego naczelnika pow. miechowskiego. Ślub Tomasza Czecha i Aleksandry z Zielińskich odbył się 22 listopada 1836 r. w Krzeszowicach. W roku 1839, 29 października, w Krakowie Tomaszowi i Aleksandrze z Zielińskich urodziła się córka Aleksandra Apolonia Tekla Wiktoria, a 11 marca 1842 r. przyszła na świat kolejna ich córka – Izabella Konstantyna Katarzyna. Aleksandra Czechówna była uczennicą prowadzonej przez Zuzannę Szawłowską (ok. 1803–1877) pensji, mieszczącej się przy ulicy Szczepańskiej. Po jej ukończeniu dalsze nauki siostry Czechówny pobierały w domu. Języka francuskiego uczyła je Antonina Rémy (Remi), niemieckiego – Karolina Pollak (Charlotte Pollack) i literatury polskiej Marianna Kornelia Kossowiczówna (1818–1880). Niezbędnym elementem ówczesnej edukacji panien była muzyka i śpiew. Młodsza z sióstr, Izabela grała na fortepianie, a obdarzona pięknym altem Aleksandra uczyła się śpiewu, najpierw krótko u Amelii Kaniewskiej (ur. ok. 1807), a następnie u znakomitego Franciszka Mireckiego (1791–1862), pianisty, kompozytora, dyrygenta i pedagoga. Obie rodziny Czechów – Tomasza i Józefa – aktywnie uczestniczyły w życiu towarzyskim i kulturalnym Krakowa. Tomaszowie Czechowie wraz z córkami Aleksandrą i Izabellą często bywali w domu stryjostwa Józefa i Marii Czechów, gdzie obok osób spokrewnionych, jak np. Józefa Mączyńskiego, spotykali znane w środowisku krakowskim osoby, m. in. Józefa Jakubowskiego (1796–1866), w latach 1833–1855 naczelnego lekarza miasta, czy Józefa Kremera (1806–1875), filozofa i historyka sztuki, profesora Uniwersytetu Jagiellońskiego i Szkoły Sztuk Pięknych, z którym byli spowinowaceni. W domach obydwu braci Czechów bywali: botanik Józef Warszewicz (1812–1866), pijar ks. Adam Jakubowski (1801–1882) i in. Wszystkie cztery panny Czechówny często chodziły do teatru oraz na wystawy malarstwa. Niemal „obowiązkowo” codziennie odbywały spacery na Rynek, po Plantach, czy do Ogrodu Strzeleckiego, czasem do Ogrodu Botanicznego, albo do rogatki miejskiej. Izabella, siostra Aleksandry, 24 listopada 1860 r. poślubiła Wacława Lisowieckiego z Niegłowic (1826–1862), a po jego śmierci, w październiku 1863 r. Ludwika (Ludwina) Dzianotta (ok. 1836–1894). Po ślubie Izabelli i jej wyjeździe z Krakowa z rodzicami mieszkała już tylko Aleksandra. Po śmierci rodziców, Aleksandra Czechówna nadal utrzymywała bliskie kontakty z osobami powszechnie znanymi: Marią i Stanisławem Smolkami, rodziną Rydlów i Kremerów. Bardzo zaprzyjaźniła się z Lucjanem Rydlem (1870–1918), poetą i dramatopisarzem oraz Witoldem Rubczyńskim (1864–1938), filozofem, historykiem filozofii. Pamiętnikarka przez wszystkie lata swego długiego życia wiele czytała, również w oryginale, dzieła napisane w języku niemieckim, francuskim czy włoskim. Były wśród jej lektur nowości, ale także wcześniej już przeczytane książki, do których regularnie wracała. Sama również miała zacięcie literackie. Była autorką kilka powieści i utworów dramatycznych. Chętnie zgłębiała też dzieła z zakresu filozofii, teologii oraz astronomii. Aleksandra Czechówna, bardzo związana ze swym ukochanym „Krakówkiem”, zawsze aktywnie uczestniczyła w jego życiu. Stąd kolejne zeszyty jej „Dziennika” obfitują w relacje z codziennej egzystencji mieszkańców miasta, jak również w wiadomości o odbywających się tu obchodach narodowych, uroczystościach pogrzebowych czy jubileuszach. Nigdy nie wyszła za mąż, choć miała wielu adoratorów i cichych wielbicieli. Jako siedemnastoletnia dziewczyna napisała: „Zdaje mi się, że ja także byłabym w wyborze towarzysza na całe życie bardzo wybredna i dopiero przekonawszy się dobrze o jego ku mnie przywiązaniu, o jego charakterze i sposobie myślenia, zdolna byłabym oddać mu moją rękę i serce. Gdybym takiego nie znalazła, wolałabym zostać starą panną” [Spuścizna Aleksandry Czechówny, sygn. 29/1582/1, s. 297]. I swojego zdania w tej kwestii nie zmieniła. W lipcu 1922 roku zaczęła poważniej chorować. Ostatni zapis w dzienniku pochodzi z 8 maja roku 1923 r. Zmarła w wieku 84 lat w dniu 3 października 1923 r. W „Czasie” nr 223 z 5 października 1923 r. ukazał się nekrolog od rodziny informujący o pogrzebie mającym się odbyć w sobotę dnia 6 października t.r. Aleksandra Czechówna została pochowana na Cmentarzu Rakowickim w rodzinnym grobowcu w kształcie kamiennej groty sztucznie usypanej w narożniku muru cmentarnego (narożnik pasów LA i KA). Czechówna zaczęła pisać „Dziennik” w dniu 1 stycznia 1856 r., mając 17 lat i prowadziła go nieprzerwanie do maja 1923 r., czyli blisko 70 lat. Pisała bardzo szczerze, czasem zbyt emocjonalnie i subiektywnie. Miała jednak zwyczaj co kilkanaście lat powtórnie czytać wcześniejsze zapisy i ustosunkowywać się krytycznie do swych poprzednich opinii na temat osób i wydarzeń, stąd jej dzieło nosi również cechy pamiętnika. Najprawdopodobniej początkowo traktowała pisanie pamiętnika jako rzecz przydatną młodej pannie w dalszym rozwoju. Stopniowo zaczął on odgrywać rolę powiernika jej myśli i odczuć, a z czasem sporządzanie codziennych zapisków stało się dla niej celem życia Powstała dzięki temu wielotomowa opowieść o Krakowie drugiej połowy XIX w. i pierwszego dwudziestolecia XX w. zawarta w 44 tomach. Zeszyty z lat 1856–1873, na każdy kolejny rok, zostały specjalnie na ten cel wykonane (tomy: 1–3, 5, 7, 9–10, 12–13). Ponieważ jednak już w 1858 r. zapisy Czechówny były obszerniejsze i w przygotowanych tomikach zabrakło kartek do zapisów, dlatego też posiłkowała się dodatkowymi zeszytami (tomy: 4, 6, 8, 11). Aleksandra Czechówna na bieżąco, z dnia na dzień, spisywała relacje z zaistniałych wydarzeń, recenzje przeczytanych książek, czy też swe przemyślenia w różnych sprawach. Jedynym wyjątkiem – ciekawym z uwagi na okoliczności – jest „Dziennik” z 1861 r. (tom 8), odtworzony przez Aleksandrę tylko w krótkich streszczeniach najważniejszych wydarzeń mających miejsce w poszczególnych miesiącach roku. Do zniszczenia przez nią oryginału miało według jej późniejszych informacji dojść około 1867 r., gdy uświadomiła sobie, że pod wpływem różnych wydarzeń (nadzieja na oświadczyny Antoniego Lisowieckiego, mało lojalne zachowanie siostry Izabeli i jej męża Wacława Lisowieckiego) pisała nie zawsze obiektywnie, a czasem nazbyt surowo. Autorka, świadoma dokumentalnej wartości swego dziennika, wielokrotnie i przez wiele osób była w tej opinii utwierdzana. Zachęcona przez Rydla i Karola Estreichera (1827–1908), historyka literatury i teatru, wieloletniego dyrektora Biblioteki Jagiellońskiej, dość wcześnie zaczęła się też zastanawiać nad dalszymi losami swego dzieła. Rozważała przekazanie pamiętników do Biblioteki Jagiellońskiej, co jednak spowodowało ostry sprzeciw rodziny. „Dziennik” Aleksandry Czechówny był wykorzystywany w przeszłości przez licznych badaczy zajmujących się życiem towarzyskim i obyczajowym Krakowa w XIX w. oraz w okresie Młodej Polski. Wśród dawniejszych autorów wymienić można Marię Estreicherównę, Irenę Homolę, czy Józefa Dużyka. Ostatnio czerpali z „Dziennika” informacje m.in. Urszula Perkowska czy Monika Śliwińska. Postać Aleksandry Czechówny pojawia się w napisanym przez Jacka Dehnela i Piotra Tarczyńskiego retrokryminale Złoty róg, do którego trafiła zapewne za pośrednictwem Drogi do Bronowic… J. Dużyka.