Dział Ogólny : finanse i sprawy gospodarcze Ministerstwa i jego agend, zbiórka funduszy dla Polaków w ZSRR i Niemczech, 1940-1946, sygn. 1-49, 284-305, 311-315; Działy: Polityczny, Ekonomiczny i Prawny – cele wojny, granice, straty wojenne i odszkodowania: opracowania, referaty, materiały Międzysojuszniczego Komitetu Rozbrojeniowego, biuletyny, przeglądy prasy, 1940-1946, sygn.50-203, 306-310, 317-320; Dział Rewindykacji i Strat Kulturalnych: opracowania, kartoteka strat i sprawców, wycinki prasowe, 1940-1946, sygn. 204-278; Dział Statystyczno- Kartograficzny: handel zagraniczny w okresie międzywojennym i w 1944 r., przygotowywanie atlasu statystycznego Polski, 1944, sygn. 279-283, 316, 321-328.

Po przekroczeniu granicy przez wojska niemieckie 1 września 1939r. i wobec szybkiego posuwania się oddziałów nieprzyjaciela w głąb kraju, zaszła konieczność ewakuacji tych władz z zagrożonej stolicy: najpierw do Brześcia nad Bugiem, a następnie do miejscowości położonych w pobliżu granicy z Rumunią. Jednocześnie podjęto starania o zgodę Francji na przeniesienie tam oficjalnej siedziby najwyższych polskich władz państwowych i o zgodę Rumunii na przejazd głowy państwa i rządu kraju prowadzącego wojnę przez terytorium państwa neutralnego (Rumunia ogłosiła neutralność wobec konfliktu Polski z Niemcami). Wiadomość o wkroczeniu Armii Czerwonej na terytorium Polski 17 września 1939r. przyspieszyła decyzję o przekroczeniu granicy rumuńskiej. Tego też dnia wieczorem prezydent Ignacy Mościcki, premier Felicjan Sławoj-Składkowski wraz z członkami rządu, naczelny wódz Edward Rydz-Śmigły przekroczyli granicę. Następnego dnia władze rumuńskie zażądały zrzeczenia się przez przedstawicieli władz polskich ich „właściwości konstytucyjnych, politycznych i administracyjnych”. Wobec odmowy, zostali oni przeniesieni w głąb Rumuni i następnie internowani, zaistniała więc konieczność zapewnienia ciągłości władzy państwowej. Ponieważ E. Rydz-Śmigły – mianowany następcą I. Mościckiego jeszcze 1 września – również był internowany, w grę wchodzić mogli tylko mający swobodę działania politycy, przebywający poza granicami kraju. Po kilkudniowych naradach, 20 września internowany prezydent I. Mościcki podpisał dokument (antydatowany na dzień 17 września i leżącą po polskiej stronie granicy z Rumunią miejscowość Kuty), wyznaczający swoim następcą Bolesława Wieniawę-Długoszowskiego, pełniącego ówcześnie obowiązki ambasadora RP w Rzymie. Zarządzenie o nominacji zostało opublikowane w „Monitorze Polskim” (numer wydrukowano w prywatnej drukarni w Paryżu). Niestety, kandydatura ta nie uzyskała akceptacji oficjalnych czynników rządowych Francji i Wielkiej Brytanii ani przybywających do Paryża polskich działaczy politycznych. Nie chcąc komplikować sytuacji 27 września B. Wieniawa-Długoszowski zrezygnował z nominacji. Nowym kandydatem został Władysław Raczkiewicz (prezes Światowego Związku Polaków z Zagranicy), mianowany ostatecznie prezydentem RP 30 września, a I. Mościcki podpisał swoją rezygnację z urzędu. Spory dotyczyły również stanowiska premiera rządu, ostatecznie wybór padł na gen. Władysława Sikorskiego, który po bezskutecznych staraniach o jakikolwiek przydział wojskowy przez Rumunię dostał się do Francji. Po przyjęciu dymisji internowanego gabinetu F. Sławoj-Składkowskiego przez nowo mianowanego prezydenta, na stanowisko szefa rządu desygnowany został Wł. Sikorski. Jego rząd został zaprzysiężony 1 października. Zalążkiem resortu była Centrala Informacji i Dokumentacji (nazywana zamiennie od początków istnienie i działalności Ministerstwem Informacji i Dokumentacji), w skład której wchodziło Biuro Celów Wojny. Dekret Prezydenta RP z 9 sierpnia 1941r. powołał do życia Biuro Prac Politycznych, Ekonomicznych i Prawnych, do zadań którego należało opracowywanie materiałów na przyszłą konferencję pokojową. Dokument ten legalizował istniejący stan rzeczy i dopiero dekret z 6 lipca 1942r. powołał Ministerstwo Prac Kongresowych. W 1943r. urząd ten otrzymał nowy statut organizacyjny, w myśl zapisów którego dzielił się on na: Dział Ogólny, Dział Polityczny, Dział Ekonomiczny, Dział Prawny, Dział Statystyczno-Kartograficzny, Biuro Studiów i Publikacji; w 1945r. utworzono ponadto Dział Rewindykacji Kulturalnych. Władze RP na uchodźstwie oficjalnie funkcjonowały (początkowo na ziemi francuskiej, zaś po klęsce Francji latem 1940r. przeniosły się do Wielkiej Brytanii) do 5 lipca 1945r. Tego dnia rządy Wielkiej Brytanii i Stanów Zjednoczonych uznały działający w kraju – pod swoistą kuratelą Związku Radzieckiego – Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej, co jednocześnie oznaczało cofnięcie uznania dla rządu polskiego na uchodźstwie. Ministerstwo przeszło w stan likwidacji jako sekcja Interim Treasury Committee for Polish Questions.

Baza danych IZA