Zespół
Inhalt:
Zachowane akta pochodza z lat 1714-1880, sygn. 1-23 (kontrakty kupna-sprzedaży, separacje i serwituty, utrzymywanie szkół, budowa kolei Żagań-Zgorzelec, budowa dróg w obrębie majątku, odszkodowania za zniesienie przywileju propinacji dla majątku Iłowa, wyjaśnienia w sprawach o popełnienie grzechu cudzołóstwa)
Die Geschichte der Provenienzstelle:
Iłowa była osadą zapewne już w XIII w. skoro przyjmuje się, że jej właściciele walczyli pod Legnicą w 1241 r. Niewątpliwie do jej rozwoju przyczyniło się położenie wsi na skrzyżowaniu dróg z Żagania do Zgorzelca oraz z Legnicy do Gubina. Zapewne w XIV w. osada ta stała się własnością rodziny von Kottwicz. W 1567 r. Baltasar von Kottwicz sprzedał miejscowość i pobliskie lasy radcy dworu Habsburgów Krzysztofowi von Schellendorf. Jego syn wybudował w 1626 r. roku pałac, który przez następne dziesięciolecia stanowił rezydencję właścicieli majątku. W czasie wojny trzydziestoletniej miasto znacznie podupadło. Wówczas majątek wraz z osadą przeszedł w ręce Baltasara von Promnitz z Żar. W 1679 r. nadał on osadzie prawa miejskie i szczególnie dbał o jej rozkwit. Pozostała po nim ostatnia właścicielka Anna Zofia Krystyna von Promnitz zmarła w 1746 r. Wówczas to majątek wraz z miastem dostał się w ręce króla Prus i najprawdopodobniej w następnym dziesięcioleciu został przekazany w ręce rodziny von Kospoth. Ród von Kospoth wywodził swe korzenie od Henricusa de Kozebude, który został odnotowany już w 1220 r. jako właściciel miejscowości Kospoda koło Jeny. Linię śląską zapoczątkował Johann August, który zmarł w 1758 r. Był on właścicielem Schilbach, Oschitz i Blenkenberga. Jego syn Carl Christian Fryderyk August hrabia von Kospoth w 1776 r. ożenił się z Karoliną Leopoldiną Amalią zu Dohna – Lauck, która posiadała majątki w Cuhnau, Neuhaus (Nowoszów) i Nicolschmiede (Kowalice). Wówczas także otrzymał tytuł hrabiego. Zmarł w 1799 r. w Iłowej. Kolejnym właścicielem Iłowej oraz pobliskiego Borowego został jego młodszy syn Hans Karl Ludwig, który w 1810 r. ożenił się z Klementiną von Pückler. Po jego śmierci w 1837 r. posiadające dotychczas wspólny zarząd dobra w Iłowej oraz Borowem zostały podzielone. Borowe wraz z Raedel, Klików (Klix), Gozdnica (Freiwaldau) i Siegfriedshof otrzymał jego syn Siegfried, natomiast dobra w Iłowej zostały zapisane na rzecz małoletniego wówczas drugiego syna Wilhelma Karla Maxa. W jego imieniu majątkiem zarządzał krewny z bocznej linii Gotthelf Erdman von Kospoth. Już w 1810 r. miasto Iłowa należące do rodziny von Kospoth zostało wydzielone z dóbr rodzinnych. W latach czterdziestych XIX w. znaczna cześć gruntów została sprzedana dla spółki Kolei Frankfurcko-Legnickiej. Także w latach 1852-1853 doszło do znacznych przekształceń własnościowych. Dokonano regulacji i rozdziału gruntów między majątkiem a miastem. W 1862 r. majątek w Iłowej został przejęty przez jedyną córkę Siegfrieda, Biankę Agnes Klementine, która wyszła wówczas za mąż za Konrada von der Recke – Volmerstein, właściciela rozległych dóbr w Szlezwiku Holsztynie. W tej sytuacji dobra w Iłowej zostały sprzedane. W następnych dziesięcioleciach folwarki iławskie często zmieniały właścicieli. W połowie lat siedemdziesiątych posiadał je Julius Haese, a w 1879 r. należały do radcy sanitarnego dr Karla Wolfa. Około 1890 r. kupił je Henryk von Fürstenstein z pobliskich Mirostowic. Wówczas to majątek w Iłowej przeżył kolejne ożywienie. Wzniesiono tartaki, mleczarnię oraz cegielnię. W 1902 r. nowy właściciel wybudował pałac, otoczył go parkiem w stylu angielskim. Jednakże w 1928 r. w wyniku postępującego wówczas załamania gospodarczego wydzielono folwark Charlottenhof oraz Saatz. W drugiej połowie lat trzydziestych właściciele majątku został Paul Jentzig, właściciel przedsiębiorstw księgarskich w Berlinie. Wówczas to majątek liczył 1742 ha, w tym zaledwie 268 ha ziemi ornej. Do niego należały tartak, młyn, piekarnia oraz ogrodnictwo. Na folwarku hodowano bydło rzeźne. Folwarki Charlottenhof und Saatz należały do spółki Wilhelma Winklera. Liczyły one 423 ha wraz z mleczarnią. Od początku XIX w. do końca lat dwudziestych XX w. majątkiem w Iłowej zarządzano przy pomocy Urzędu Gospodarczego (Wirtschaftsamt). Kierował nim okresowo zatrudniany plenipotent lub zarządca. W połowie tego stulecia rozległymi dobrami leśnymi zarządzał nadleśniczy, który nadzorował pracę kilku leśniczych, mających za zadanie bezpośredni nadzór nad lasami i gospodarką leśną. Oddzielnie zarządzano folwarkami, z których każdy posiadał zarządcę podporządkowanego plenipotentowi.
Laufzeit:
1714-1880
Klassifikation:
Name der Provenienzstelle:
Daten:
1714-1880.
Alter Name:
Name der Fremdsprache:
Sprachen:
Zugänglichkeit:
Akten insgesamt:
23
Bearbeitete Akten insgesamt:
23
Akten insgesamt ohne Verzeichnis:
0
Laufende Meter insgesamt
1.0
Bearbeitete laufende Meter insgesamt
0.6
Laufende Meter insgesamt ohne Verzeichnis
0.0
Akten insgesamt:
0
Dateien insgesamt:
0
Größe insgesamt (in MB):
0.0
Dokumente insgesamt
0
Sachen insgesamt
0
Klassen insgesamt
0
Akten insgesamt:
0.0
Gesamtzahl laufender Meter:
0.0
Extreme Daten der nicht archivierten Dokumentation:
| Name | Stückzahlen-Inventar | Anmerkungen |
|---|---|---|
| Genehmigtes Findbuch | Tak |
wysegregowano z zespołu "Majątki ziemskie" - zbiór szczątków zespołów (sygn. zespołu 162)