Zespół
Zawartość:
Materiały archiwalne zawarte w zespole Akta stanu cywilnego Okręgu Bóżniczego w Lelowie: Akta urodzeń z lat 1872-1904, 1906-1913, Akta małżeństw z lat 1872-1904, 1906-1913, 1915-1924, Akta zgonów z lat 1872-1904, 1906-1913,1915-1924, Alegata z lat 1872 - 1894, 1896 - 1898, 1900-1903, 1905. 1908-1909, 1913,
Dzieje twórcy:
Miasto Lelów leży nad rzeką Białką, przy szlaku z Jędrzejowa na Szczekociny, Częstochowę oraz z Pilicy na Koniecpol. Lokowane w 1340 r. na prawie niemieckim. Ludność żydowska osiedliła się w Lelowie na mocy przywilejów królów Michała Korybuta, Jana III Sobieskiego i Augusta II. Ponieważ Michał Korybut Wiśniowiecki 13 listopada 1669 r. potwierdził Żydom „wydane uprzednio” przywileje, oznacza to, że zamieszkiwali tu znacznie wcześniej. W XVIII w. było tu 270 Żydów, to jest 45% ogółu mieszkańców. Już w 1566 założono kirkut. Od wieku XV Lelów był znaczącym ośrodkiem tkactwa i sukiennictwa. Rozwinięte było też młynarstwo. Kupcy lelowscy prowadzili intensywny handel ze Śląskiem. Lelów został mocno zniszczony podczas wojen szwedzkich. Lelów był i jest znanym ośrodkiem chasydzkim. Do dziś przybywają tu Żydzi z całego świata, aby uczcić słynnego cadyka Dawida Bidermana. W okresie międzywojennym była to osada miejska w powiecie włoszczowskim, licząca w 1929 r. 1227 mieszkańców. W latach 1918-1939 do gminy żydowskiej, oprócz samego Lelowa, należeli Żydzi ze wsi: Biała Błotna, Bodziejowice, Irządze, Mikołajowice, Nakło, Sadowie, Wilgoszcza, Witor, Woźniki oraz Wygiełzów. W latach 1808-1825 r. akta stanu cywilnego były prowadzone wspólnie dla wszystkich wyznań. W 1826 roku rejestrację akt gmin żydowskich powierzono burmistrzom, względnie innym osobom świeckim mianowanym przez Komisję Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. Równolegle pojawiły się przepisy szczegółowe dotyczące aktów stanu cywilnego wyznań niechrześcijańskich. Postanowieniem Rady Administracyjnej z 7 września 1830 roku na rabinów lub ich zastępców, wykonujących obrządki religijne związane z faktem urodzenia, małżeństwa lub zgonu, nałożono obowiązek prowadzenia rejestrujących te wydarzenia tak zwanych „ksiąg zapisowych”. Zawarte w nich wpisy stanowiły podstawę sporządzenia przez urzędnika stanu cywilnego właściwego aktu, dokonywanego w obecności rabina i osób uczestniczących. Zarówno Kodeks Napoleona, jak też Kodeks Cywilny Królestwa Polskiego określały sposób tworzenia akt stanu cywilnego. Księgi rejestracji urodzeń, małżeństw i zgonów prowadzono w dwóch egzemplarzach. Pierwszy, składał się z trzech tomów odpowiadających działom rejestracji – urodzeń, małżeństw i zgonów i prowadzony był aż do wyczerpania księgi. Drugi egzemplarz, jednoroczny, był dzielony na trzy części. Dublowanie czynności kancelaryjnych służyło zabezpieczeniu aktów przed zniszczeniem, gdyż księgi przechowywano w dwóch miejscach – jednotomowe we właściwym terytorialnie archiwum sądu pokoju, zaś trzytomowe w okręgu bóżniczym, w archiwum urzędnika stanu cywilnego. Zapisów dokonywano w języku polskim, a od 1868 roku w języku rosyjskim (z wyjątkiem imion i nazwisk osób rejestrowanych, które w nawiasie mogły być podane w języku polskim). Na przełomie 1867 i 1868 roku zaczęto również stosować podwójną datację według kalendarza juliańskiego (stary styl) i kalendarza gregoriańskiego (nowy styl). Każdy akt stanu cywilnego zawierał obligatoryjnie datę i miejsce sporządzenia, imię i nazwisko, wiek, zawód oraz miejsce zamieszkania osób wymienionych w treści – stawiających się i świadków odpowiednie formuły o imieniu, nazwisku i wieku panieńskim matki narodzonego dziecka, dane osoby zmarłej. Do aktów małżeństw dołączano dowody, czyli odpisy akt urodzenia zaślubionych, ewentualnie akty znania, a w przypadku wdowieństwa także odpis aktu zgonu poprzedniego małżonka. Całość aktów spisywano w formie ciągłego tekstu, bez pustych miejsc. Nie stosowano skrótów, a liczby zapisywano słownie. Przekreślenia i odsyłacze podpisywali urzędnik i osoby obecne przy sporządzaniu aktu. Fakt rejestracji potwierdzały ich parafy lub informacja o przyczynach niewykonania tego obowiązku. Po ostatnim wpisie, pod koniec danego roku kalendarzowego, urzędnik stanu cywilnego sporządzał krótki protokół wymieniający liczbę aktów spisanych w ciągu roku oraz alfabetyczny indeks urodzonych, zaślubionych i zmarłych. Księgi stanu cywilnego po zamknięciu były sprawdzane pod względem zgodności przez sędziego pokoju. Przedstawione powyżej zasady rejestracji akt stanu cywilnego z tylko niewielkimi modyfikacjami obowiązywały do roku 1945. Z dniem 1 stycznia 1946 roku utworzono, na podstawie przepisów dekretu Rady Ministrów z dnia 25 września 1945 roku Prawo o aktach stanu cywilnego, właściwie terytorialne urzędy stanu cywilnego.
Daty skrajne:
1872-1904, 1906-1913, 1915-1924
Klasyfikacja:
urzędy stanu cywilnego i akta metrykalne
Nazwa twórcy:
Daty:
1872-1904, 1906-1913, 1915-1924.
Nazwa dawna:
Urząd Stanu Cywilnego Gminy Wyznania Mojżeszowego Lelów
Nazwa obcojęzyczna:
Języki:
rosyjski, polski
Dostępność:
Udostępniany w całości
Ogółem jednostek archiwalnych:
77
Ogółem opracowanych jednostek archiwalnych:
77
Ogółem jednostek archiwalnych bez ewidencji:
0
Ogółem metrów bieżących
0.8
Ogółem opracowanych metrów bieżących
0.8
Ogółem metrów bieżących bez ewidencji
0.0
Ogółem jednostek archiwalnych:
0
Ogółem plików :
0
Ogółem rozmiar (w MB):
0.0
Ogółem dokumentów
0
Ogółem spraw
0
Ogółem klas
0
Ogółem jednostek archiwalnych:
0.0
Ogółem metrów bieżących:
0.0
Daty skrajne dokumentacji niearchiwalnej:
| Nazwa | Inwentarz skarbowy | Uwagi |
|---|---|---|
| elektroniczny inwentarz archiwalny zatwierdzony | Brak danych | 77 j.a. |