Zespół
Zawartość:
1. Organizacja Banku, 1945–1989, 40 j.a. 1.1. Regulamin wewnętrzny Banku, 1958–1988, 2 j.a. 1.2. Sprawy osobowo-płacowe, 1945–1947, 3 j.a. 1.3. Narady pracownicze, 1958–1967, 2 j.a. 1.4. Szkolenia pracowników i kursy pracownicze, 1958–1965, 4 j.a. 1.5. Awanse i odznaczenia pracowników, 1983–1988, 1 j.a. 1.6. Rejestracja pieczęci i stempli, 1958–1959, 1 j.a. 1.7. Skargi i wnioski, 1984, 1 j.a. 1.8.przepisy i zasady kredytowania jednostek podległych Bankowi, finansowanie inwestycji, 1963–1988, 15 j.a. 1.9 Komitety Kredytowe - powstanie i działalność, 1983–1984, 1 j.a. 1.10. Przekazanie agend i przejęcie kredytów przez PBK, 1982–1989, 2 j.a. 1.11. Zabezpieczenie i ochrona banku, 1965–1967,1 j.a. 1.12. Stan zatrudnienia pracowników, potrzeby kadrowe, 1958–1980, 3 j.a. 1.13. Zakładowy Oddział Samoobrony, 1966–1970, 3 j.a. 1.14. Przegląd stanu BHP i charakterystyka nieruchomości Banku, 1962–1963, 1 j.a 2. Kontrole i rewizje, 1958–1988, 17 j.a. 2.1. Kontrole i rewizje problemowe, zarządzenia porewizyjne, 1958–1988, 16 j.a. 2.2. Książki kontroli stanu zabezpieczenia, 1964–1968, 1 j.a. 3. Planowanie, 1961–1984, 12 j.a. 3.1. Plany zatrudnienia, etatów, fundusz płac, 1961–1981, 7 j.a. 3.2. Plany pracy wydziałów, 1966–1984, 4 j.a. 3.3. Plany szkoleń, 1963, 1 j.a. 4. Sprawozdawczość, 1954–1989, 50 j.a 4.1. Bilanse netto, 1954–1989, 36 j.a. 4.2. Sprawozdania o stanie zatrudnienia i ruchu ludności, 1973–1984, 6 j.a. 4.3 Sprawozdawczość kadrowa, 1961–1979, 5 j.a. 4.4 Sprawozdania z przebiegu podnoszenia kwalifikacji, 1974–1985, 2 j.a. 4.5 Analizy czasu pracy, 1984–1987, 1 j.a. 5. Akta jednostek kredytowanych przez Bank, 1957–1989, 363 j.a 5.1. Cukrowania „Kluczewo” w Stargardzie Szczecińskim, 1962–1964, 5 j.a. 5.2.Gminna Spółdzielnia „Samopomoc Chłopska” w Chociwlu, 1962–1963, 2 j.a. 5.3. Gminna Spółdzielnia „Samopomoc Chłopska” w Dobrzanach, 1962–1962, 2 j.a. 5.4. Gminna Spółdzielnia „Samopomoc Chłopska” w Ińsku, 1962–1963, 2 j.a. 5.5. Gminna Spółdzielnia „Samopomoc Chłopska” w Marianowie, 1962–1963, 2 j.a. 5.6. Gminna Spółdzielnia „Samopomoc Chłopska” w Stargardzie Szczecińskim, 1962–1963, 4 j.a. 5.7. Gminna Spółdzielnia „Samopomoc Chłopska” w Suchaniu, 1962–1963, 2 j.a. 5.8. Gminna Spółdzielnia „Samopomoc Chłopska” w Świętem, 1962–1963, 2 j.a. 5.9. Kolejowe Zakłady Zabezpieczenia Ruchu i Łączności w Stargardzie Szczecińskim, 1977–1981, 4 j.a. 5.10. Kolejowe Zakłady Automatyki w Stargardzie Szczecińskim, 1981–1985, 9 j.a. 5.11. Komunalne Przedsiębiorstwo Remontowo-Budowlane w Stargardzie Szczecińskim, 1976–1989, 28 j.a. 5.12. Miejski Handel Detaliczny w Stargardzie Szczecińskim, 1961–1964, 2 j.a. 5.13. Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Stargardzie Szczecińskim, 1961–1964, 4 j.a. 5.14. Okręgowy Zakład Transportu i Maszyn Drogowych w Stargardzie Szczecińskim, 1977–1989, 15 j.a. 5.15. Przedsiębiorstwo Remontowo-Montażowe Przemysłu Zbożowo-Młynarskiego w Stargardzie Szczecińskim, 1964, 1 j.a. 5.16. Powszechna Spółdzielnia Spożywców Stargardzie Szczecińskim, 1962–1964, 1 j.a. 5.17. Przedsiębiorstwo Państwowej Komunikacji Samochodowej w Stargardzie Szczecińskim, 1975–1988, 19 j.a. 5.18. Przedsiębiorstwo Obróbki Metali Nr 5 Stargardzie Szczecińskim, 1977–1988, 19 j.a. 5.19. Rejonowe Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Stargardzie Szczecińskim, 1962–1989, 26 j.a. 5.20. Rejon Dróg Publicznych w Stargardzie Szczecińskim, 1963–1989, 12 j.a. 5.21. Rejon Przemysłu Leśnego w Szczecinie – Tartak w Ińsku i Chociwlu, 1963–1964, 1 j.a. 5.22. Stargardzkie Zakłady Chemii Gospodarczej „Pollena” w Stargardzie Szczecińskim, 1963–1984, 17 j.a. 5.23. Stargardzkie Zakłady Budownictwa Ogólnego w Stargardzie Szczecińskim, 1977–1989, 31 j.a. 5.24. Stargardzkie Zakłady Przemysłu Terenowego Materiałów Budowlanych w Stargardzie Szczecińskim, 1957–1964, 3 j.a. 5.25. „Społem” Zakłady Wytwórcze w Stargardzie Szczecińskim, 1962–1988, 26 j.a. 5.26. Spółdzielnia Transportu Wiejskiego w Stargardzie Szczecińskim, 1982–1989, 7 j.a. 5.27. Spółdzielnia Pracy „Prefabrykat” w Dobrzanach, 1977–1989, 6 j.a. 5.28. Technikum i Zasadnicza Szkoła Budowlana Stargardzie Szczecińskim, 1977–1980, 4 j.a. 5.29. Usługowo-Produkcyjna Spółdzielnia Pracy w Stargardzie Szczecińskim, 1981–1989, 17 j.a. 5.30. Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Przemysłu Terenowego w Stargardzie Szczecińskim, 1960–1988, 12 j.a. 5.31. Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Przemysłu Drobnego w Stargardzie Szczecińskim, 1981–1985, 7 j.a. 5.32. Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Handlu Wewnętrznego w Stargardzie Szczecińskim, 1987–1989, 3 j.a. 5.33. Zakłady Młynarskie Przedsiębiorstwa Państwowego w Stargardzie Szczecińskim, 1962–1964, 2 j.a. 5.34. Zakłady Przemysłu Terenowego w Dobrzanach, 1961–1961, 1 j.a. 5.35. Zakłady Urządzeń Mechanicznych Przemysłu Terenowego w Stargardzie Szczecińskim, 1962–1964,10 j.a. 5.36. Zakłady Naprawcze Taboru Kolejowego w Stargardzie Szczecińskim, 1963–1988, 18 j.a. 5.37. Zakład Koparek i Hydrauliki „Bumar-Waryński” w Stargardzie Szczecińskim, 1979–1986, 19 j.a. 5.38. Zakład Doskonalenia Rzemiosła Warsztaty Krawiectwa w Stargardzie Szczecińskim,1960–1961, 1 j.a. 5.39. Zakład Przemysłu Dziewiarskiego "Luxpol" w Stargardzie Szczecińskim, 1977–1989, 17 j.a. 6. Akta osobowe pracowników banku, 1945–1975, 72 j.a.
Dzieje twórcy:
Dekret o Narodowym Banku Polskim wydany został 15 stycznia 1945 r. i ogłoszony w Dzienniku Ustaw z 2 lutego 1945 roku. NBP powołany został jako instytucja mająca na celu uregulowanie obiegu pieniężnego i kredytu oraz wyposażona przez Państwo w przywilej emisji biletów bankowych. NBP występował jako centralny bank Państwa, bank emisyjny i centralna instytucja kredytowa, oszczędnościowa, rozliczeniowa i dewizowa. Do jego zadań należało dyskont weksli i kuponów od papierów wartościowych, udzielanie pożyczek i otwieranie kredytów pod zastaw, kupno i sprzedaż papierów procentowych, komunalnych i hipotecznych, otwieranie rachunków, kupno i sprzedaż obcej waluty, złota i srebra. Był bankiem państwowym. Zwierzchni nadzór nad jego działalnością wykonywał Minister Skarbu. Naczelnymi władzami Banku były: Rada Banku, Prezes NBP i Zarząd Banku. Realizacja zadań zleconych dla NBP wymagała szybkiego uruchomienia sieci jego oddziałów terenowych. Przy planowaniu sieci dążono do równomiernego rozmieszczenia placówek na terenie całego kraju. Szczególną uwagę zwrócono na Ziemie Zachodnie i Północne, na których w tym czasie nie funkcjonowała żadna inna sieć bankowa. Do końca 1945 r. NBP uruchomił w sumie 74 oddziały, z czego 42 na ziemiach dawnych i 32 na Ziemiach Zachodnich. Na terenie województwa szczecińskiego (w jego granicach z lat 1950-1998) były to oddziały w: Szczecinie, Stargardzie, Zagórzu (Gryficach) oraz Świnoujściu. W 1945 r. NBP podjął organizację bezgotówkowych rozliczeń bankowych w postaci izb rozrachunkowych. Uczestnictwo w obrocie bezgotówkowym było początkowo dobrowolne, ale już w 1947 r. ukazał się dekret wprowadzający obowiązek uczestnictwa w obrocie bezgotówkowym dla wszystkich jednostek państwowych, spółdzielczych i budżetowych oraz obowiązek gromadzenia przez te jednostki środków pieniężnych wyłącznie na rachunkach bankowych. Dekret ten miał duże znaczenia dla dalszego rozwoju polskiej bankowości. W 1947 r. NBP powierzono kredytowanie i kontrolę trzech przemysłów - węglowego, hutniczego i włókienniczego. W lutym 1947 r. wydany został dekret zobowiązujący jednostki gospodarki do uczestnictwa w obrocie bezgotówkowym. W 1948 r. wydany został kolejny dekret w wyniku którego powstały: banki państwowe - NBP i Bank Inwestycyjny, z których NBP miał kredytować działalność przedsiębiorstw, a BI kredytować finansowanie inwestycji oraz banki specjalne - Bank Rolny, Bank Rzemiosła i Handlu, Bank Komunalny oraz Powszechna Kasa Oszczędności. W następnych latach duże znaczenie miały decyzje dotyczące przejęcia agend branżowych banków operacyjnych oraz przejęcia kasowej obsługi budżetu państwa przez NBP. Spowodowało to konieczność tworzenia nowych oddziałów operacyjnych banku. W drugim półroczu 1950 r. NBP otworzył 263 oddziały na terenie całego kraju. W województwie szczecińskim otwartych zostało 9 oddziałów operacyjnych i 1 Oddział Powszechnej Kasy Oszczędności w Szczecinie przy ul. Al.. Niepodległości (z przekształcenia Pocztowej Kasy Oszczędności). Rozwój sieci operacyjnych w latach 1948-1950 spowodował konieczność utworzenia trzeciego szczebla organizacji aparatu NBP i skłonił władze banku do podjęcia decyzji o utworzeniu z dniem 1.I.1950 r. oddziałów wojewódzkich NBP, których zadaniem było organizowanie potrzebnej sieci oddziałów operacyjnych oraz kierowanie ich pracą. Z dniem 1 stycznia 1951 r. oddziały operacyjne NBP zostały podporządkowane oddziałom wojewódzkim. Struktura organizacyjna NBP na terenie województwa szczecińskiego na początku 1951 r. przedstawiała się następująco: • Oddział Wojewódzki NBP w Szczecinie • dwa oddziały miejskie NBP w Szczecinie • oddziały operacyjne NBP w: Choszcznie, Dębnie, Gryficach, Gryfinie, Kamieniu Pomorskim, Łobzie, Myśliborzu, Nowogardzie, Pyrzycach, Stargardzie Szczecińskim i Świnoujściu. Z dniem 1 stycznia 1951 r. zaprzestały one wykonywania czynności operacyjnych (przekazanych do oddziałów miejskich), a przejęły niektóre agendy wykonywane dotąd przez centralę Banku. Ich struktura organizacyjna została upodobniona do organizacji centrali (4 wydziały i 2 samodzielne działy, skupiające podobne zadania jak departamenty centrali NBP). Stabilizacji uległa jednocześnie organizacja oddziałów operacyjnych. Występowały w nich: wydział kredytów, wydział operacyjno-rachunkowy, komórka administracyjno-gospodarcza (dział kadr i administracji). Zmiany zachodzące na początku lat 50-tych zmusiły NBP do zreorganizowania również księgowości. Z dniem 1 stycznia 1953 r. została ona zdecentralizowana. Oddziały NBP stały się jednostkami na ograniczonym wewnętrznym rozrachunku gospodarczym, prowadzącymi w pełni samodzielną księgowość i sporządzającymi dzienne i okresowe bilanse brutto oraz roczne bilanse netto (wraz z rachunkami strat i zysków). Od 1945 roku rozpoczął działalność nowy oddział operacyjny NBP – Oddział w Starogrodzie. Był oddziałem operacyjnym podporządkowanym Oddziałowi Wojewódzkiemu NBP w Szczecinie. NBP Oddział w Stargardzie Szczecińskim był oddziałem wykonującym swoje zadania w obrębie granic administracyjnych powiatu stargardzkiego. Oddział kredytował i kontrolował przedsiębiorstwa następujących działów gospodarki narodowej: przemysłu, transportu i łączności, skupu, zbytu, handlu hurtowego. W systemie gospodarki nakazowo-rozdzielczej Oddział NBP pełnił również funkcje operacyjne (obsługa rachunków, kredytowanie). Oddziały miały prawo kontrolowania przedsiębiorstw, które kredytowały w zakresie zgodności przeznaczania środków z profilem działalności gospodarczej. Od 1958 r. (na mocy ustawy z 2.XII.1958 r.) bank uzyskał swobodę indywidualnego, w stosunku do każdego kredytowanego przedsiębiorstwa, określenia wzajemnej współpracy kredytów refinansowych. Od 1966 r. oddział NBP rozpoczęły kredytowanie działalności inwestycyjnej. W 1981 r. w Polsce zapoczątkowana została reforma gospodarcza. Hasłem wywoławczym była samodzielność, samorządność i samofinansowanie przedsiębiorstw oraz odrzucenie centralnego zarządzania gospodarką. W polu przemian znalazła się również bankowość. 26 lutego 1982 r. uchwalona została ustawa: Prawo bankowe , w której: NBP został uniezależniony od Ministerstwa Finansów; znalazło to wyraz w nowym usytuowaniu formalno-prawnym prezesa NBP: zgodnie z nowym prawem bankowym miał on być powoływany na podobnej zasadzie jak członkowie rządu, tzn. przez Sejm na wniosek premiera zwiększona została rola banku centralnego w kształtowaniu polityki pieniężno-kredytowej; NBP uzyskał prawo do samodzielnego przedkładania Sejmowi założeń tej polityki, a ewentualne rozbieżności między NBP a rządem miały być rozstrzygane przez Sejm stworzone zostały możliwości organizowania banków w formie spółek akcyjnych, w tym również z udziałem kapitału zagranicznego; zastrzeżono jednak, że decyzje w tej sprawie mają zapadać na szczeblu rządowym. Właściwa reforma bankowa została przeprowadzona w latach 1987-1989. Jej koronnym założeniem było stworzenie w Polsce dwupoziomowego systemu bankowego (bank centralny – banki komercyjne), w którym klientami banku centralnego są wyłącznie banki komercyjne. W 1987 r. na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 7 września 1987 r. ze struktur NBP wyodrębniono powszechne kasy oszczędności i utworzono z nich – z dniem 1 listopada 1987 r. – Powszechną Kasę Oszczędności – bank państwowy. W 1988 r. na mocy rozporządzeń Rady Ministrów z 11 kwietnia 1988 r. na bazie ok. 430 oddziałów operacyjnych NBP utworzono 9 banków komercyjnych. W 1989 r. 31 stycznia 1989 r. uchwalono dwie nowe ustawy: ustawę Prawo bankowe oraz ustawę o Narodowym Banku Polskim , które sankcjonowały radykalne przekształcenia polskiego systemu bankowego. W wyniku powyższej reformy: zlikwidowano normotwórcze kompetencje rządu w zakresie bankowości uporządkowano stosunki między systemem bankowym a budżetem państwa (zniesiono tzw. automatyzm kredytowy) zliberalizowano warunki wejście do sektora bankowego: stworzono szerokie możliwości zakładania banków w formie spółek akcyjnych, zarówno osób fizycznych jak i prawnych, krajowych i zagranicznych banki uzyskały pełną swobodę prowadzenia działalności: zniesione zostały ograniczenia podmiotowe, przedmiotowe i terytorialne, stworzone zostały warunki do rozwoju konkurencji między bankami jednostki gospodarcze, osoby fizyczne i prawne uzyskały pełną swobodę wyboru banku, a całość stosunków między nimi oparta została na umowach wprowadzono nowy układ stosunków między bankiem centralnym a bankami komercyjnymi: zmiana polegała na przejściu od metod administracyjnych (limitowanie działalności kredytowej oraz dyrektywne kształtowanie zasad udzielania kredytu) do oddziaływania na podaż pieniądza przy użyciu narzędzi ekonomicznych (takich jak stopa procentowa, rezerwy obowiązkowe, kurs walutowy itp.). Reforma bankowa lat 1987-1989 w sposób jakościowy zmieniła rolę i umocowanie NBP w strukturze polskiej bankowości. Narodowy Bank Polski został przekształcony w bank centralny typowy dla rozwiniętej gospodarki rynkowej, którego głównym celem jest umacnianie narodowego pieniądza. Jednym z nowych banków komercyjnych utworzonych w wyniku powyższej reformy na bazie oddziałów operacyjnych NBP, był Pomorski Bank Kredytowy w Szczecinie. Powołany na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z 11 kwietnia 1988 r. działalność swą rozpoczął 1 stycznia 1989 r. Spośród 12 oddziałów operacyjnych podległych Oddziałowi Wojewódzkiemu NBP w Szczecinie, dla PBK przekazanych zostało 11. Jednym z nich był Oddział NBP w Stargardzie Szczecińskim; z dniem 1 lutego 1989 r. stał się on Oddziałem Pomorskiego Banku Kredytowego w Szczecinie Oddział w Stargardzie Szczecińskim. Oddział NBP w Stargardzie Szczecińskim był stosunkowo dużą powiatową jednostką organizacyjną NBP obejmując zasięgiem swej obsługi i kontroli przedsiębiorstw na pełnym rozrachunku gospodarczym. Nie bez znaczenia na kształtowanie się sytuacji gospodarczej miasta pozostaje jego centralne położenie w województwie gdzie Stargard jest największym po Szczecinie węzłem kolejowym. Jego struktura organizacyjna zgodna była z wzorcowym schematem organizacyjnym oddziału operacyjnego NBP. Składały się na nią: - Wydział Planowania i Kredytów (Kr) - Wydział Operacyjno-Rachunkowy (OR) - Komórka administracyjno-gospodarcza (A-G). Do zakresu działania Wydziału Kredytów i Planowania należało (takie występowały tu stanowiska pracy): - planowanie kasowe (Planowanie Obiegu Pieniężnego), - kredytowanie i kontrola przedsiębiorstw (w podziale na: przedsiębiorstwa przemysłowe i rzemiosło indywidualne; handel i usługi; rolnictwo i leśnictwo; spółdzielnie produkcyjne), - nadzór nad gminnymi kasami spółdzielczymi, - kontrola funduszu płac, - finansowanie i kontrola remontów kapitalnych. W Wydziale Rachunkowości: - komórka rachunkowości (ds. rachunków bankowych i księgowości), - komórka rozliczeń, - komórka obsługi budżetu Państwa, - komórka kasowo-skarbcowa, - operacje zlecone. Komórka administracyjno-gospodarcza miała dwa podstawowe zakresy działania: prowadzenie budżetu Banku (własnego) zagadnienia specjalne (do których należało m.in.: zabezpieczenie tajemnicy służbowej; socjalistyczna dyscyplina pracy; szkolenie zawodowo-ideologiczne; kontrola wewnętrzna; dyscyplina płac; przyjmowanie skarg i zażaleń). Nie zmieniła się też nazwa Banku: na pieczątkach z lat 1945-1989 widnieje ta sama nazwa, co wcześniej: Narodowy Bank Polski Oddział w Stargardzie Szczecińskim. Jedynie zmianie ulegał nazwa miejscowości i tak w latach 1945-1946 był to nazwa Starogród. W sierpniu 1946 roku obowiązywała już nazwa Stargard.
Daty skrajne:
1945-1989
Klasyfikacja:
instytucje finansowe
Nazwa twórcy:
Daty:
1945-1989.
Nazwa dawna:
Nazwa obcojęzyczna:
Języki:
polski
Dostępność:
Udostępniany w całości
Ogółem jednostek archiwalnych:
554
Ogółem opracowanych jednostek archiwalnych:
554
Ogółem jednostek archiwalnych bez ewidencji:
0
Ogółem metrów bieżących
4.8
Ogółem opracowanych metrów bieżących
4.8
Ogółem metrów bieżących bez ewidencji
0.0
Ogółem jednostek archiwalnych:
0
Ogółem plików :
0
Ogółem rozmiar (w MB):
0.0
Ogółem dokumentów
0
Ogółem spraw
0
Ogółem klas
0
Ogółem jednostek archiwalnych:
0.0
Ogółem metrów bieżących:
0.0
Daty skrajne dokumentacji niearchiwalnej:
| Nazwa | Inwentarz skarbowy | Uwagi |
|---|---|---|
| elektroniczny inwentarz archiwalny zatwierdzony | Brak danych |