Akta miasta Choszczna

Sygnatura
65/190/0
Daty skrajne
1611-1905
Liczba serii
37
Liczba skanów
0

Zawartość:

1. Finanse komunalne 1703-1905; 6 j.a. - regulamin podziału podatków gruntowych z 1738 r., skargi na dzierżawy i opłaty miejskie za drewno, kontrola kasy miejskiej, budżety miejskie na lata 1870-1871. 2. Sprawy komunalne 1687-1905; 155 j.a. 2.1. Własność komunalna 1703-1905; 46 j.a. - wykazy budynków w mieście, dzierżawa cegielni i wagi miejskiej, kataster miejski, budowa suszarni i słodowni, mury miejskie, komora akcyzy i podatków, mosty, ulice, drogi dojazdowe do posesji i ich konserwacja, sprzedaż nieruchomości miejskich, długi miejskie. 2.2. Separacje 1687-1867; 10 j.a. - stosunki własnościowe między ludnością wiejską, sprzedaż gospodarstw we wsi Granowo, granice między wsiami Granowo, Przekolno, Boguszczyny, Ziemomyśl, Pluskocin, uwłaszczenie. 2.3. Młyny 1773-1851; 8 j.a. - skargi na przymus młyński, zniesienie podatków młyńskich, dochody młynarza Bredowa z Drawna, młyn do kory dębowej, brak wody dla młynów, wiatraki w Sławęcinie. 2.4. Rolnictwo 1721-1851; 28 j.a. - przepisy dotyczące pól, pastwiska i wypas zwierząt, zwierzęta zarodowe, hodowla zwierząt, dzierżawa ziemi, pasożyty roślinne, pasterze i strażnicy zwierząt, prawo wolnego wypasu, szkody po wypasie zwierząt, przeglądy zwierząt gospodarskich. 2.5. Wieś Wysokie (Ort Hohenbruch) 1812-1859; 7 j.a. - folwark Żeńsko, granice folwarku, gorzelnia, separacje gruntów. 2.6. Wieś Pluskocin (Ort Freudenberg) 1819-1849; 9 j.a. - proces przeciwko dzierżawcy Hallmanna z Pluskocina, rybołówstwo na jeziorach leśnych, pożar Pluskocina, przymusowa sprzedaż majątku. 2.7. Leśnictwo 1679-1868; 36 j.a. - polowania na wilki i ich odstrzał prewencyjny, las miejski w Pluskocinie, pozyskiwanie drewna, deputaty leśne, sprzedaż drewna, łowiectwo, torfowiska i ich eksploatacja, dochody z gospodarki leśnej, defraudacje leśne. 2.8. Ubezpieczenia 1803-1901; 11 j.a. - przepisy stanowego towarzystwa ubezpieczeń przeciwpożarowych, pożar budynków gospodarczych na przedmieściach Choszczna z 1844 r., wykazy budynków ubezpieczonych, kataster wymiaru składki ubezpieczeniowej, ubezpieczenia prywatne. 3. Administracja miejska 1611-1886; 52 j.a. 3.1. Stany i samorząd Nowej Marchii i Brandenburgii 1824-1862; 3 j.a. - sprawozdania z sejmów komunalnych i prowincjonalnych (z lat 1824-1829, 1854-1861), sejmik miast pruskich z 1848 r. 3.2. Mieszczanie 1645-1886; 7 j.a. - prawo mieszczańskie, procesy z mieszczanami, ludność żydowska, edykt emancypacyjny Żydów z 1812 r., opłaty za przyjęcie do prawa miejskiego i zwolnienie z tej opłaty kobiet. 3.3. Rada miejska, magistrat, deputacje i urzędnicy miejscy 1611-1879; 30 j.a. - przepisy i orzeczenia rady miejskiej, powoływanie urzędników miejskich, stosunki służbowe w magistracie, rada miejska i wybory do niej, deputacje miejskie i deputaty, radcy magistratu, pensje urzędników, wprowadzenie ordynacji miejskiej w 1853 r. 3.4. Statystyka 1811-1871; 6 j.a. - tabele ludności żydowskiej, spisy inwalidów, zestawienia długów wojennych, ceny produktów na jarmarkach, spis powszechny z 1867 r. 3.5. Zakłady i mienie komunalne 1773-1886; 6 j.a. - organizacja straży pożarnej, sprzedaż ziemi dla majątku Wardyń, zmiany własności nieruchomości, ogród parafialny. 4. Militaria, długi miasta 1644-1869; 115 j.a. 4.1. Kantony, pobór, dezercje 1737-1869; 23 j.a. - dezercje i ułaskawienia dezerterów, werbunki, regulamin kantonów, ekspedycja poborowych do Grudziądza i Wrocławia, ochotnicy wojskowi, ustawa o powszechnym obowiązku służby wojskowej z 1814 r., spisy poborowych, pomoc dla rodzin wojskowych. 4.2. Zaopatrzenie wojska 1752-1867; 50 j.a. - furaże dla wojska, organizacja zaopatrzenia dla wojska, kwaterunki, podwody, dostawy dla wojsk przechodzących przez Choszczno, rachunki, dostawy żywności, ubrań i obuwia, zaopatrzenie dla wojsk francuskich, patriotyczne składki na zaopatrzenie wojska. 4.3. Garnizon, kwaterunki 1790-1869; 27 j.a. - regulamin kwaterunków, szpital wojskowy, spisy oficerów na kwaterach, kontrybucja dla wojsk bawarskich w 1807 r., kwaterunki wojsk francuskich, edykt o żandarmerii, przemarsz wojsk francuskich w 1812 r., jeńcy wojenni, przepisy o stosunkach wojsko a władze cywilne, magazyny wojskowe, kwaterunki podczas wielkich manewrów wojskowych z 1856 r. 4.4. Wojna Siedmioletnia 1758-1763; 5 j.a. - inwazja wojsk rosyjskich na miasto, szkody na folwarku Stadthof wyrządzone przez wojska rosyjskie. 4.5. Długi wojenne 1644-1849; 10 j.a. - kontrybucja wojny trzydziestoletniej (1644), kontrybucja francuska (1806) i jej spłata przez mieszkańców, długi miasta, pożyczka stanowa. 5. Administracja policyjna, instytucje miejskie 1679-1886; 50 j.a. 5.1. Administracja policyjna 1679-1881; 19 j.a. - sprawy wsi Raduń, Granowo, Żeńsko, przepisy i kontrole przeciwpożarowe, nadzór nad kościołem i szkolnictwe, pożar w Granowie w 1810 r., Towarzystwo Biblijne, ćwiczenia wojskowe, nadzór nad kobitami lekkich obyczajów, rzemieślnicza kasa chorych, rewizje i zajęcie mienia. 5.2. Budownictwo i nadzór budowlany 1786-1886; 12 j.a. - utrzymanie dróg i mostów w Granowie, budowa gorzelni, strzelnicy, kręgielni, młyna i mydlarni, koncesje i zezwolenia budowlane, magazyny. 5.3. Kamera miejska, podatki 1776-1863; 6 j.a. - kontrola miar i wag, podatki konsumpcyjne, dochodzenie wobec skarbnika miejskiego. 5.4. Urzędnicy policyjni 1846-1879; 5 j.a. - komornik miejski, śledczy policyjny, funkcjonariusze policji, kontroler handlu, poborca podatkowy. 5.5. Milicja mieszczańska 1811-1850; 8 j.a. - utworzenie i organizacja gwardii obywatelskiej, sąd gwardii obywatelskiej, umundurowanie i finansowanie obrony obywatelskiej, ustawa o obronie obywatelskiej z 1848 r. 6. Podatki, administracja państwowa, rzemiosło, handel i transport 1711-1878; 68 j.a. 6.1. Administracja państwowa, podatki państwowe 1809-1870; 10 j.a. - podróże rodziny królewskiej do i z Prus Wschodnich, podatek wojenny z 1810 r., przeniesienie biura starosty powiatowego z Choszczna do Barnimia, komunikacja z Rosją, organizacja sądu powiatowego, grzywny sądowe. 6.2. Rzemiosło 1753-1878; 16 j.a. - browarnictwo, regulamin browarniczy, produkcja drutu, produkcja produktów spożywczych, statut kasy pomocowej czeladników, komisja egzaminacyjna szewców i rymarzy, umowy o naukę zawodu, ustawodawstwo przemysłowe, statut cechu szewców oraz cechu kołodziejów, skargi na rzemieślników, sprowadzanie i osiedlanie nowych rzemieślników. 6.3. Handel i transport 1711-1875; 10 j.a. - poczta, stacje zmiany podwodów, kramy na jarmarkach i targowiskach, przywileje na oberże i wyszynki, przepisy i nadzór policyjny nad jarmarkami, wyszynk i restauracje, jarmarki kramarskie i na bydło. 6.4. Postępowania administracyjne w sprawach gospodarczych 1830-1876; 32 j.a. - dochodzenia i postępowania procesowe wobec przekroczeń przepisów podatkowych, handlowych i przemysłowych, ściganie handlu obnośnego i domokrążców. 7. Kościół i szkolnictwo 1733-1887; 70 j.a. 7.1. Kościół 1733-1871; 52 j.a. - remonty kościoła i wieży kościelnej, dzierżawa ziemi kościelnej, budowa i remonty organów, podróże duchownych, zegar miejski, mieszkania superintendenta i pastora, rejestr dóbr stołowych kościoła NMP, budżet parafii, dzwony kościelne, powoływanie superintendenta i pastora w Choszcznie, wizytacje kościelne w Granowie, reforma liturgii Kościoła Unijnego, zjednoczenie parafii ewangelicko-augsburskiej z ewangelicko-reformowaną, wyburzenie wieży kościelnej w Granowie, pieczęć kościelna, kontrola rachunków kościelnych. 7.2. Szkolnictwo 1799-1887; 10 j.a. - rada szkolna w Granowie, szkoła w Radlicach, utrzymanie szkoły i mieszkania kościelnego w Granowie, nauczyciele, budżet szkoły miejskiej, szkoła prywatna dla chłopców. 7.3. Stypendium Joachima 1797-1853; 8 j.a. - założenie i administrowanie fundacją dla studiujących dzieci z Choszczna, rozdział stypendiów, rachunki, kontrola wydatków fundacji, proces o odsetki z kapitału fundacji.

Dzieje twórcy:

Początkiem Choszczna był wczesnośredniowieczny gród położony nad wodami jeziora choszczeńskiego. Około 1263 r. okolica wraz z grodziskiem została opanowana przez Brandenburczyków, którzy w latach 1269–1289 lokowali na wschód od grodu miasto. Od 1318 r. w Choszcznie występuje rada miejska z burmistrzem na czele. W 1445 r. ośrodek był właścicielem 154 łanów ziemi, działała tu także mennica. W latach 1402–1454 Choszczno wraz z całą Nową Marchią znalazło się przejściowo pod panowaniem Krzyżaków. Następnie powróciło do Brandenburgii, aby od 1472 r. stać się siedzibą wójta krajowego. Przez całe średniowiecze oraz okres nowożytny Choszczno było lokalnym centrum rzemieślniczo-handlowym. W 1576 r. mieszkało tu 464 osoby. W początkach XVII w. w mieście odbywały się cztery jarmarki ogólnorzemieślnicze oraz jeden koński. Podczas wojny trzydziestoletniej (1618–1648) Choszczno zostało zrujnowane, a jego ludność spadła w 1640 r. poniżej 500 osób. Dopiero XVIII w. przyniósł miejscowości ożywienie gospodarcze. Rozwijało się rzemiosło i handel, powstało wiele domów wreszcie wybudowano nowy ratusz. Wraz z postępem ekonomicznym nastąpił wzrost demograficzny. W 1710 r. Choszczno liczyło 1610, w 1750 r. 1911, a w 1780 r. 2052 mieszkańców. Reformy przeprowadzone w Prusach w początkach XIX w. przyniosły miastu samorząd w postaci pochodzącej z wyborów rady miejskiej (organ uchwałodawczy) i wyłanianego z niej magistratu z burmistrzem na czele (organ wykonawczy). W ciągu XIX i pierwszej połowy XX w. w miejscowości założono wiele niewielkich fabryk: zapałek, maszyn, sukna, szczotek i papy. Ponadto działały tu: młyn parowy, tartak, cegielnia i cukrownia. W 1847 r. miasto uzyskało połączenie kolejowe ze Szczecinem i Krzyżem. Wraz z uprzemysłowieniem następował dalszy wzrost ludności ośrodka. W 1816 r. w Choszcznie mieszkało 2442, w 1857 r. 5096, w 1900 r. 8665, w 1925 r. 10 411, a w 1939 r. 13 988 osób. Po 1942 r. zespół ewakuowano do Pęzina i Ralswick. Część znajdującą się w Pęzinie zabezpieczyła w 1946 r. polska służba archiwalna. Natomiast akta z Ralswick przechowywane są obecnie w Landesarchiv w Greifswaldzie.

Daty skrajne:

1611-1905

Klasyfikacja:

Nazwa twórcy:

Daty:

1611-1905.

Nazwa dawna:

Nazwa obcojęzyczna:

Magistrat Arnswalde

Języki:

Dostępność:

Ogółem jednostek archiwalnych:

516

Ogółem opracowanych jednostek archiwalnych:

516

Ogółem jednostek archiwalnych bez ewidencji:

0

Ogółem metrów bieżących

9.0

Ogółem opracowanych metrów bieżących

9.0

Ogółem metrów bieżących bez ewidencji

0.0

Ogółem jednostek archiwalnych:

0.0

Ogółem metrów bieżących:

0.0

Daty skrajne dokumentacji niearchiwalnej:

Nazwa Inwentarz skarbowy Uwagi
inwentarz książkowy zatwierdzony Tak w bazie IZA

W Landesarchiv w Greifswaldzie: Rep. 38b Arnswalde, 9 m.b., z lat 1650–1897.