Cechy miasta Stargardu Szczecińskiego

Sygnatura
65/275/0
Daty skrajne
1583-1941
Liczba serii
24
Liczba skanów
0

Zawartość:

1. Cech Szewców i Pantoflarzy 21 j.a., z lat 1628-1937 - księgi mistrzów i uczniów, protokoły, rachunki, księgi kasowe, zapisy do kasy cechowej, kasa pogrzebowa i jej rachunki, sory, świadectwa nauki, statuty, organizacja czeladników. 2. Cech Kowali 5 j.a., z lat 1773-1929 - księgi protokołowe, zapisy do cechu i wypisy z niego, świadectwa cechowe, spis imienny czeladników i uczniów. 3. Cech Młynarzy 4 j.a., z lat 1654-1935 - statut, opieka nad chorymi czeladnikami, księga czeladników, spis posiadanych akt. 4. Cech Bednarzy 1 j.a., z lat 1683-1808 - księga uczniów. 5. Cech Szklarzy 1 j.a., z lat 1672-1831 - księga uczniów. 6. Cech Garbarzy 2 j.a., z lat 1695-1823 - przepisy cechowe, sprawy ogólne. 7. Cech Budowlanych 2 j.a., z lat 1709-1801 - księga protokołowa, świadectwa nauki. 8. Cech Kotlarzy 2 j.a., z lat 1781-1941 - księga cechowa, korespondencja w sprawie starych wyrobów cynowych. 9. Cech Piwowarów 1 j.a., z lat 1745-1819 - księga protokołów. 10. Cech Kołodziejów 4 j.a., z lat 1631-1931 - księga protokołów, sprawy ogólne cechu, statut. 11. Cech Powroźników 3 j.a., z lat 1677-1910 - rachunki, księga mistrzów, zapisy do cechu i wypisy z niego. 12. Cech Krawców 6 j.a., z lat 1583-1898 - przywileje, sprawy ogólne cechu, statut, kasa chorych. 13. Cech Pasmanterów 1 j.a., z lat 1719-1808 - księga cechowa. 14. Cech Murarzy 1 j.a., z lat 1665-1693 - księga cechowa. 15. Cech Farbiarzy 1 j.a., z lat 1683-1854 - zapisy do cechu i wypisy z niego. 16. Cech Siodlarzy 2 j.a., z lat 1681-1699 - sprawy ogólne cechu. 17. Cech Sukienników 1 j.a., z lat 1635-1825 - księga cechowa. 18. Cech Garncarzy 1 j.a., z lat 1693-1846 - księga cechowa. 19 Cech Stolarzy, Tokarzy i Rzeźbiarzy 4 j.a., z lat 1800-1932 - statuty, księga protokołowa, korespondencja. 20. Cech Guzikarzy 1 j.a., z lat 1698-1788 - księga kasowa. 21. Cech Cieśli 1 j.a., z lat 1744-1866 - spis mistrzów. 22. Cech Metalowców 1 j.a., z lat 1729-1810 - księga cechowa. 23. Bractwo Kurkowe 1 j.a., z lat 1599-1650 - rejestr członków. 24. Cech Kupców-Sukienników 3 j.a., z lat 1759-1883 - księga kasowa, sprawy ogólne.

Dzieje twórcy:

Organizacje cechowe w pomorskich miastach zaczęły powstawać w połowie XIII w. W niektórych ośrodkach podstawą prawną ich rozwoju były dokumenty wystawiane przez książąt. Przywilej taki otrzymali w 1243 r. mieszczanie szczecińscy. W innych miastach proces powstawania systemu cechowego przebiegał stopniowo. Przyczyniła się do tego zarówno koncentracja produkcji, jak i walka o opanowanie rynku. Tworzące się organizacje zawodowe nie tylko strzegły interesów ekonomicznych swych członków, ale również dbały o odpowiednią jakość i cenę wyrobów, ustalały wielkość produkcji, pełniły funkcje religijno-towarzyskie. Jednostką produkcyjną każdego cechu był warsztat – własność mistrza, pełnoprawnego członka danej organizacji, posiadającego (przynajmniej teoretycznie) najwyższe umiejętności zawodowe. To on organizował zakup surowców, przyjmował zamówienia klientów, decydował o produkcji, nadzorował pracę w warsztacie oraz wykonywał najbardziej odpowiedzialne zadania. Mistrzów wspierali czeladnicy i uczniowie. Czeladnicy, pracowali na rachunek mistrza, ale otrzymywali tygodniowe wynagrodzenie, które stanowiło podstawę ich utrzymania. Natomiast uczniowie wykonywali najprostsze czynności, ucząc się jednocześnie zawodu i będąc na pełnym utrzymaniu mistrzów. Kandydat na mistrza winien był legitymować się świadectwem „dobrego urodzenia” oraz posiadać obywatelstwo miasta. Nadzorując proces szkolenia uczniów i czeladników, mistrzowie decydowali o przyjęciu do cechu nowych członków. Każdy cech miał wewnętrzne sądownictwo nad swoimi członkami oraz pełnił funkcję militarną, obsadzając w czasie zagrożeń wyznaczone fragmenty murów miejskich. Na czele cechów stało od dwóch do sześciu starszych. W drugiej połowie XVI i XVII w. przepisy cechowe zmierzały coraz wyraźniej do utrwalenia stanów liczebnych cechów i zapewnienia ich członkom, w ówczesnych warunkach, odpowiednio wysokiej produkcji i zbytu, a tym samym odpowiedniej egzystencji. W omawianym okresie cechy coraz wyraźniej ograniczały sprzedaż oraz broniły monopolu wytwórczości w danej dziedzinie. Jednocześnie uprawnienia mistrzowskie przechodziły najczęściej z ojca na syna, co prowadziło do całkowitego zahamowania rozwoju instytucji cechowych. W tej sytuacji w latach 1738–1744 na obszarze pruskiego Pomorza przeprowadzono dość gruntowną reformę wytwórczości rzemieślniczej. Odtąd cechy miały stać się organizacjami otwartymi (dowolna liczba majstrów i czeladników), a ich produkcja została uwolniona od jakichkolwiek zakazów. Zniesiono również wiele średniowiecznych przywilejów, w tym m.in. nadmierną liczbę świąt cechowych oraz zbyt drogi egzamin mistrzowski. W XIX w. cechy przeszły dalsze przeobrażenia. Liberalizacja i wzrost produkcji fabrycznej spowodowały zarówno spadek ich liczebności, jak i zmierzch tradycji cechowych. Proces ten był szczególnie widoczny od drugiej połowy XIX w., gdy cechy utraciły już całkowicie wpływ na wielkość produkcji i monopol sprzedaży. Odtąd wspomniane organizacje stały się stowarzyszeniami drobnych wytwórców, zachowującymi do XX w. pewne znaczenie gospodarcze. Akta cechowe były przejmowane przez archiwum szczecińskie w latach 1900, 1911–1912, 1938–1939. Ostatni z wymienionych dopływów spowodowało zarządzenie wydane w lipcu 1935 r., które wprowadzało nadzór państwowy nad cechami. W 1943 r. archiwalia cechowe w ramach rozproszenia zasobu wywieziono poza Szczecin. Po 1945 r. do szczecińskiego archiwum w kilku etapach trafiły akta cechowe 64 miast pomorskich.

Daty skrajne:

1583-1941

Klasyfikacja:

Nazwa twórcy:

Daty:

1583-1941.

Nazwa dawna:

Nazwa obcojęzyczna:

Innungen Stargard in Pommern

Języki:

Dostępność:

Ogółem jednostek archiwalnych:

70

Ogółem opracowanych jednostek archiwalnych:

70

Ogółem jednostek archiwalnych bez ewidencji:

0

Ogółem metrów bieżących

1.0

Ogółem opracowanych metrów bieżących

1.3

Ogółem metrów bieżących bez ewidencji

0.0

Ogółem jednostek archiwalnych:

0.0

Ogółem metrów bieżących:

0.0

Daty skrajne dokumentacji niearchiwalnej:

Nazwa Inwentarz skarbowy Uwagi
inwentarz książkowy zatwierdzony Tak

W 2015 r. w ramach wprowadzania inwentarza książkowego do bazy danych oraz sporządzeniu oddzielnych wstępów do inwentarzy zespół został przeporządkowany