Zbiór kartograficzny Archiwum Państwowego w Szczecinie

Sygnatura
65/46/0
Daty skrajne
1544-2012
Liczba serii
78
Liczba skanów
0

Zawartość:

1. MAPY OGÓLNOGEOGRAFICZNE 1544-2000; 295 j.i. 1.1. Mapy topograficzne 1812-2000; 169 j.i.- są to wielkoskalowe mapy ogólnogeograficzne, wystepują jako mapy wielosekcyjne, ale także jako pojedyncze arkusze map. Jest tutaj polska mapa topograficzna wydana przez Wojskowy Instytut Geograficzny (WIG) w skali 1:100 000 (w 166 arkuszach). Po zlikwidowaniu WIG-u opracowaniem map topograficznych zajął się Sztab Generalny Wojska Polskiego, którego mapy są w skalach: 1:25 000, 1:50 000, 1:100 000. Jest tu również wiele niemieckich map topograficznych, m.in. Übersichtskarte des Deutschen Reiches (Maβstischblätter) w skali 1:25000, którą w głównych zarysach wykonano w latach 1880-1894 i po 1920 r. dokonano nowych zdjęć terenu (1616 arkuszy). Drukowano ją w wersji czarnej, dwukolorowej, a od 1930 r. jest to wydanie poprawione, trójkolorowe. Jest tu również Mapa Państwa Niemieckiego czyli Grossblätter der Karte des Deutches Reiches (850 arkuszy) w skali 1:100000, która często stanowiła wzór, podkład do produkcji kolejnych map. Pracę nad nią rozpoczęto około 1875 r., a zakończono w pierwszych latach XX wieku. Są tu jeszcze inne niemieckie mapy jak Topographische Übersichtskarte des Deutschen Reichs w skali 1:200000 (sygn. 1520), Topographische Grundkarte des Deutschen Reiches w skali 1:5000 (sygn. 1678). Inną ważną mapą topograficzną w skali 1:200 000 jest Übersichtsblatt zu G.D. Reymann's topographischer Special-Karte von Central Europa fortgesetzt durch C.W. v. Oesfeld und F. Handtke (sygn. 1638). Są tu także topograficzne mapy rosyjskie jak: Generalnyj Sztab Krasnoj Armii w skali 1:100 000 i 1:200 000 (odpowiednio sygn. 2458 i 2459), 4 arkusze austriackiej mapy Ukrainy w skali 1:200 000 (sygn. 2460), wieloarkuszową mapę topograficzną Tatr Polskich w skali 1:100000 (sygn. 180). 1.2. Mapy topograficzno-przeglądowe 1829-1953; 24 j.i. – są to mapy mające zarówno cechy map topogarficznych, jak i przeglądowych. Występują one w skalach od 1:200 000 do 1:1 000 000. Jest tu m.in. wieloarkuszowa mapa Przeglądowa Europy Środkowej (sygn. 1519, Übersichtskarte von Mitteleuropa w skali 1:300 000), której arkusze pochodzą z różnych wydań. 1.3. Mapy przeglądowe 1544-2000; 102 j.i. – są tu mapy ogóle przedstawiające w małych skalach świat, kontynenty, oceany, a także państwa i większe regiony. Powstają one na bazie map topograficznych, których treść podlega generalizacji, w efekcie dając mapę przeglądową. Pomimo zmniejszonej skali pewne elementy treści mapy pozostają niezmienne, a są to: ukształtowanie terenu, wody, sieć osadnicza i komunikacyjna, a także podział polityczny i administracyjny. Ponadto są tu mapy potocznie zwane dawnymi, które zaczęły powstawać długo przed mapami topograficznymi, m.in. Mapa Księstwa Pomorskiego Eilharda Lubinusa z 1618 r. (sygn. 1639, 1684), mapa Jodocusa Hondiusa II, której kolejną wersję przygotował i wzbogacił w 1633 r. Joannes Janssonius – Nova illustrissimi Ducatus Pomeraniae, mapa Pomorza z czasów Wielkiego Elektora po 1682 r. opracowana przez Nicolausa Visschera Serenissimo, Celsissimo Ac Investissimo pricipi, Federico Guilielmo, D.G. Marchioni Branderburgico S.R.I. Electori et Archicamerario etc. Pomeraniae Ultori, Victori, Duci Ac Reduci, Hanc Pomeraniae Ducatus Tabulam. Cum. Privil. Ordin: General: Belgii Foederati. D.D.D. Nicolaus Visscher. Są tu również mapy nie tylko Księstwa Pomorskiego, ale także innych krajów i regionów, jak na przykład: Mapa Europy Wilhelma Blaeu Europa recens descripta a Guiliemo Blaeuw (sygn. 84), której boki ozdobiono postaciami ludzi w strojach narodowych, a górna część widokami miast, czy też Italia Cursoria seu Tabula Geographica in qua omnes viae angariae et Stationes Veredariorum Ordinariae per totam Italiam Cursoribus constitutae exhibentur a Ioanne Bapt. Hommano S.C.M. Geogra cum Privilegio (Norimbergae) Sac. Caes. Maj. (sygn. 122). 2. MAPY PRZYRODNICZE 1808-2003; 56 j.a. 2.1. Mapy geologiczne 1808-2000; 12 j.i. - zawartość map geologicznych dotyczy budowy geologicznej Ziemi, na którą składa się wiek i rodzaj skał oraz ich wzajemne położenie. Są tutaj pojedyncze egzemplarze map zarówno polskich, jak i niemieckich m.in.: Geognostische und topographische Charte der Gegend von Karlsbad (sygn. 1659), mapa okolic Karlowych Warów czy też Mapa geologiczna powiat Wolin (sygn. 3428), niemiecka wieloarkuszowa mapa geologiczna w skali 1:25 000 Geologische Karte von Preussen und benachbarten Bundesstaten (sygn. 2214). 2.2. Mapy hydrologiczne, hydrograficzne 1960; 2 j.i. – są to dwie mapy, dotyczące województwa szczecińskiego w dwóch różnych skalach 1:100 000 i 1:300 000, które prezentują szczegółowy obraz sieci hydrograficznej. 2.3. Mapy hydrogeologiczne 1970; 2 j.i. - znajdują się tu dwie mapy przedstawiające obszar okolicy Świnoujścia. Przedstawiają one rozmieszczenie wód podziemnych w poszczególnych poziomach geologicznych, dotyczą dostępności do wody i miejsc jej ujęć. Oznaczono na nich studnie i otwory hydrogeologiczne obserwacyjne i poszukiwawcze. 2.4. Mapy hipsometryczne 1850-2003; 31 j.i.- są to mapy, które przedstawiają rzeźbę terenu przy pomocy poziomic i wybranych, ustalonych barw dla poszczególnych stref wysokościowych, tzw. barwy hipsometryczne. Są to m.in. mapy kontynentów Europae. Mapa Europy, mapy państw: mapa Polski Polska. Mapa fizyczna, wybranych większych bądź mniejszych regionów i krain Mapa fizyczna okolic wschodniej części Morza Czarnego, Zwischeneuropa [Europa Środkowa], Provinz Pommern. 2.5. Mapy ochrony środowiska 1930-1983; 2 j.i.- są to mapy, które zawierają zaznaczone granice obszarów parków narodowych, rezerwatów i innych obszarów ochrony przyrody. 2.6. Inne mapy przyrodnicze 1876-1946; 7 j.i.- są tu mapy glebowo-przyrodnicze (gleboznawcze) o charakterze ogólnym, jak np. Mapa gleboznawcza Pomorza Zachodniego (sygn. 677), mapa bonitacyjna, czyli glebowo rolnicza, charakteryzująca glebę pod kątem przydatności rolniczej, mapa geomorfologiczna, przedstawiająca w sposób pełny charakterystykę podstawowych cech rzeźby terenu Geomorphologische Übersichtskarte des Darss-Zingst und seines Hinterlandes nebst dem angrenzenden Meeresgebiet. 3. MAPY SPOŁECZNO-GOSPODARCZE 1618-2012; 1244 j.i. 3.1. Mapy ludnościowe (zaludnienia) 1900-1910; 2 j.i. - pokazują rozmieszczenie ludności oraz przemiany w tym zakresie. 3.1.1. Mapy etnograficzne 1910-1935; 3 j.i.- przedstawiają rozmieszczenie ludności wg narodowości, języka i wyznania religijnego. 3.2. Mapy osadnictwa 1900-1942; 4 j.i. - są to mapy pokazujące rozmieszczenie miejscowości, ich funkcje, a także układy przestrzenne i zmiany w sieci osadniczej. 3.2.1. Mapy zniszczeń wojennych 1946-1960; 12 j.i.- są to mapy należące do grupy map osadnictwa i pokazują stopień zniszczenia zabudowy miast i wsi w wyniku wojen. Oprócz tego można również tutaj zaliczać zniszczenia powstałe podczas zdarzeń katastrofalnych. Dotyczą m.in. powiatów gryfińskiego, szczecineckiego i miasta Stargard Szczeciński. 3.3. Mapy polityczne 1820-2004; 25 j.i.- są to mapy z zaznaczonymi granicami politycznymi państw i ich stolic. Są tu m.in. mapy kontynentów, jak: Europa (sygn. 609), czy tez Afryki (sygn. 1955), państw: Polska Mapa Polityczna (sygn 308), regionów: Serbien und Montenegro (sygn. 2266). 3.4. Mapy administracyjne 1783-2001; 368 j.i. - mapy te prezentują w swojej zasadniczej treści strukturę podziału administracyjnego państwa, którą obejmują granice jednostek znajdujących się na różnych poziomach hierarchicznych 3.5. Mapy administracyjne Kościoła 1928-2005; 3 j.i. - na tych mapach przedstawia się podziały administracyjne różnych wyznań. Jednak najczęściej pojawiają się mapy dotyczące kościołów chrześcijańskich, które mają najbardziej sformalizowana hierarchię duchowną i struktury organizacyjne. Są tu m.in. mapy Kościół rzymsko-katolicki w Polsce. Podział terytorialny i Sieć parafialna Kościoła w Polsce 1984. 3.6. Mapy rolnictwa 1857-1958; 18 j.i.- mapy te ukazują między innymi charakterystykę użytków rolnych, produkcji rolnej, rozmieszczenie obiektów rolnych. Jest tu m.in. mapa Die Bodenverhältnisse der Provinz Pommern, która przedstawia rejon uprawy pszenicy, owsa, ziemniaków, wieloarkuszową mapę agronomiczną Agronomische Bohrungen. 3.7. Mapy leśne 1791-1969; 246 j.i.- są to mapy dotyczące gospodarki leśnej, drzewostanu i mapy orientacyjne. Liczną grupę map stanowią mapy przeglądowe nadleśnictw, np. Mapa przeglądowa Nadleśnictwa Państwowego Gryfino Okręgowego Zarządu Lasów Państwowych w Szczecinie. Województwo szczecińskie, powiat Gryfino i Pyrzyce. Stan na 1.X.1962 czy też niemiecka Wirtschafts Karte von der Königlichen Oberförsterei Gnewau im Regierungsbezirk Danzig. 3.8. Mapy przemysłu 1913-1944; 5 j.i.- mapy te prezentują rozmieszczenie różnych gałęzi przemysłu na wybranych obszarach. Ukazują lokalizacje okręgów przemysłowych, poszczególnych obiektów, produkcję przemysłową, a także jej rozwój. 3.9. Mapy komunikacyjne 1776-2001; 317 j.i. 3.9.1. Mapy drogowe 1776-2001; 265 j.a. – są tu mapy, na których została szczegółowo wyrysowana sieć drogowa z wyróżnieniem różnych rodzajów nawierzchni dróg, a także ich klas i kategorii. Znajduje się tu seria niemieckich powiatowych map drogowych, jak: Regierungsbezirk Stettin. Entfernungs- und Reise- Karte des Kreies Ückermünde. Nach amtlichen Ermittelungen und unter Benutzung der Messtischblätter bearbeitet im Jahre 1927 durch die Katasterverwaltung der Regierung. (sygn. 2311), na której pomiędzy poszczególnymi miejscowościami i skrzyżowaniami dróg podano długości odcinków w kilometrach, czy też polskich dróg powiatowych: Województwo Szczecińskie Pow[iat] Kamień Pomorski mapa administracyjna i komunikacyjna (sygn. 1422), ale są też inne: Straßenzustandskarte von Deutschland (sygn. 1086), dostarczająca informację o stanie dróg, mapy drogowe państw: Mit dem Auto durch Bulgarien (sygn. 1569), Węgry mapa samochodowa (sygn. 1568), Mapa samochodowa Polski (sygn. 1846). 3.9.2. Mapy kolejowe 1842-1957; 34 j.i.- na tych mapach widnieje szczegółowa sieć kolejowa z wyróżnieniem kategorii linii kolejowych ich podziału na normalno- i wąskotorowe, jedno- dwu- i wielotorowe. Wyrysowane są zasięgi sieci kolejowych wybranych dyrekcji kolei i oznaczone poszczególne stacje np. Gruppenkarte der Reichsbahndirektion Osten (sygn. 1302) czy Reichsbahndirektion Stettin (sygn. 2012), są również prezentowane sieci w skali kontynentu: Główniejsze linie komunikacyjne Europy do Urzędowego Rozkładu Jazdy (sygn. 994), większych regionów: Neuste Reise-Karte von Deutschland und den angrenzenden Ländern mit Angabe aller Eisenbahnen (sygn. 1196), państw: Karta Żeljaznych Dorog, Wodnych i Soobszczenij Rossijskoj Imperia (sygn. 995), poszczególnych linii: Mapa sieci komunikacyjnej Linii: Runowo-Chojnice (sygn. 1153). 3.9.3. Mapy transportu lotniczego i wodnego 1920-1976; 9 j.i.- można tu wyróżnić mapy śródlądowych dróg wodnych: Tor wodny Szczecin - Międzyzdroje- Świnoujście (sygn. 195), Karte der Polnischen Wasserstrassen (sygn. 1267) i szlaków morskich: Polska Żegluga Morska 1951-1966 15 years. Polish Steamship Company (sygn. 2219). 3.9. 4. Inne rodzaje map komunikacyjnych 1802-2000; 9 j.i.- są tu m.in. mapy połączeń pocztowych: Rzeszy Niemieckiej - Karte der Verkehrsämter Kraftposten, Landkraftposten und sonstigen Postverbindungen der Deutschen Reichspost in Pommern (sygn. 526) i Cesarstwa Austriackiego - Neueste Postkarte der saemtlichen K.K.teutsch und Ungarischen Erblaender Carte de Poste de tous les Pays hereditaires (sygn. 1660), mapa linii komunikacyjnych Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego: KZK GOP Plan linii komunikacyjnych (sygn. 1548) czy Sieć komunikacji samochodowej P.K.S. (sygn. 3252) czy niemiecka mapa przedstawiająca zasięg telefonii komórkowej (sygn. 1563). 3.10. Mapy archeologiczne 1888-1889; 2 j.i.- powstały w celu ukazania rozmieszczenia wykopalisk, stanowisk archeologicznych, osad prehistorycznych i innych ważnych dla archeologów elementów. Przedstawiają one rozmieszczenie miejsc znalezisk prehistorycznych na Śląsku (sygn. 1633, Karte von Schlesien mit den Fundplätzen vorgeschichtlicher bemalten Thongefässe oraz sygn. 1747, Archaelogische Karte des Grossherzogthums Hessen, entworfen von Friedrich Kofler 1888). 3.11. Mapy historyczne 1618-2000; 121 j.i.- mapy te przedstawiają rozmieszczenie dawnych granic i ich zmiany w czasie, czyli prezentują rozmieszczenie dawnych podziałów politycznych, stosunków gospodarczych, a także przebieg wojen. Są tu m.in.: Deutschland nach dem Westfälischen Frieden 1648 (sygn. 140), mapa podziału części zachodniej Pomorza na posiadłości państwowe, kościelne, miejskie i dominialne (sygn. 160, Historischer Atlas von Pommern. II Abtilung. Besitzstandkarte von 1780) albo Polska w wiekach X - XI - XII (sygn. 424) czy też Polska w roku 1771. 3.12. Mapy wojskowe 1720-1942; 19 j.i.- są tu m.in. Topographisch-militärische Charte von Preussen, Warschau, Galizien, Ungarn, Croatien, Slavonien und Siebenbürgen in 215 Blättern, zachowana w 6 arkuszach, sygn. 287 Uebersichts-Karte von dem Gelände der Herbstübungen des Garde-Corps im Jahre 1905. Są tu również plany oblężeń miast, plany fortyfikacji, rozmieszczenia wojsk, np. Schlacht bei Hanau (sygn. 78). 3.13. Mapy turystyczne 1920-2012; 36 j.i. – są tu mapy wybranych obszarów atrakcyjnych turystycznie sporządzane dla potrzeb ruchu turystycznego. Na mapach tych znajduje się treść dotycząca obiektów istotnych z turystycznego punktu widzenia. 3.14. Inne mapy społeczno-gospodarcze 1631-1988; 63 j.i.- są tu m.in. mapy powiatowe, na które odręcznie naniesiono obwody wyborcze (np. sygn. 1440, 1446), mapę: Rozmieszczenie polskich robotników przymusowych w powiecie Łobez stan w grudniu 1940 r., wieloarkuszową mapę tematyczną miasta Szczecin (sygn. 1636), jest tu seria kilku map dotyczących czytelnictwa prasy krajowej, książek, np. Mapa sprzedaży książek wg powiatów (sygn. 1829), Mapa Czytelnictwa Prasy Krajowej (sygn. 1844), Prasa, Radio, Telewizja (sygn. 1848), mapę Główne ośrodki mitów greckich (sygn. 1897), mapa pn. Sieć archiwalna Pomorza Zachodniego (sygn. 1999). Są tutaj również dwie mapy dot. usług: Powiat Gryfino Projekt rejonizacji otwartej opieki zdrowotnej na terenie powiatu gryfińskiego (sygn. 643) i Województwo Szczecińskie Powiat stargardzki Sieć placówek spożywczych i przemysłowych (sygn. 1507). 4. MAPY INŻYNIERYJNO-GOSPODARCZE 1650-2000; 1410 j.i. 4.1. Mapy i plany sytuacyjne 1726-1970; 165 j.i. – są to mapy i plany wielkoskalowe, które obrazują szczegółowo najbliższą okolicę przedstawianego na mapie czy też planie obiektu w stosunku do innych znanych punktów, dróg, ich wzajemne rozmieszczenie. Jest tu m.in. plan drogi od Chwarstna do Mielna: Lageplan. Bau einer Chaussee von Horst nach Mellen. Kreis Regenwalde. Reg. Bez. Köslin (sygn. 1800), są też plany sytuacyjne nabrzeży (sygn. 657), portu Szczecin (sygn. 1039), plany lotniska w Dąbiu (sygn. 861), plan elektrowni wodnej na rzece Rega (sygn. 2076), plany sytuacyjne budynków, np. obecnego Urzędu Miejskiego Neubau Provinzialverwaltung Stettin Gesamtlageplan u. Gartenplan (sygn. 3147). 4.2. Mapy i plany sytuacyjno-wysokościowe 1843-1950; 27 j.i. - mapy te zawierają informacje o przestrzennym rozmieszczeniu obiektów ogólno geograficznych, a także elementy ewidencji gruntów. Są tu plany sytuacyjno-wysokościowe wybranych obszarów, jak np. fragment Miastka, Höhenlageplan für die vor dem Koesliner Thor belegenen Strahsenzüge der Stadt Rummelsburg (sygn. 1295), odcinków rzek, np. Flächennivellement des Geländes am Mühlenfliess (sygn. 2358), plany sytuacyjno-wysokościowe terenów prywatnych, np. Nivellement des Prodoehl'schen Baugeländes (sygn. 2738). 4.3. Mapy ewidencji gruntów (katastralne) 1693-2000; 144 j.i. – mapy te zawierają granice państwa, administracyjne jednostek, jednostek i działek ewidencyjnych oraz obrębów, numery ewidencyjne działek, kontury budynków i użytków

Dzieje twórcy:

Zbiór kartograficzny w zasobie AP w Szczecinie tworzą kartografika przejęte po funkcjonującym przed II wojną światową AP (Staatsarchiv in Stettin) oraz Pomorskim Towarzystwie Historyczno-Archeologicznym (Gesellschaft für Pommersche Geschichte und Altertumskunde). Podczas II wojny światowej mapy ze Szczecina ewakuowano do kilku miejscowości: Mierzęcina, Pęzina, Schlemina i Spandekow. Los kartografików znajdujących się Mierzęcinie i Pęzinie pozostaje do dziś nieznany. Natomiast mapy ze Schlemina i Spandekow po wojnie zostały zgromadzone w Greifswaldzie, stanowią podstawę zbioru kartograficznego tegoż archiwum. Obecnie w szczecińskim archiwum z przedwojennego zasobu pozostało zaledwie kilkaset jednostek zabezpieczonych przez polskich archiwistów w/w miejscowościach. Drugą częścią obecnego zbioru kartograficznego są materiały pozyskane przez kupno, darowizny lub też przejęte od instytucji i osób prywatnych.

Daty skrajne:

1544-2012

Klasyfikacja:

Nazwa twórcy:

Daty:

1544-2012.

Nazwa dawna:

Zbiór kartograficzny

Nazwa obcojęzyczna:

Języki:

Dostępność:

Ogółem jednostek archiwalnych:

3568

Ogółem opracowanych jednostek archiwalnych:

3568

Ogółem jednostek archiwalnych bez ewidencji:

0

Ogółem metrów bieżących

0.0

Ogółem opracowanych metrów bieżących

0.0

Ogółem metrów bieżących bez ewidencji

0.0

Ogółem jednostek archiwalnych:

0.0

Ogółem metrów bieżących:

0.0

Daty skrajne dokumentacji niearchiwalnej:

Nazwa Inwentarz skarbowy Uwagi
inwentarz książkowy zatwierdzony Tak

W Landesarchiv w Greifswaldzie, Rep. 44, Kartensammlung, 30 000 j.a. z XVIII do XX w. Decyzją KM z 27.06.2011 r. nastąpiła zmiana nazwy zespołu. Część jednostek zdigitalizowana. w zbiorze jest 9433 arkuszy map.