Akty urodzeń, małżeństw i zgonów, dowody do aktów małżeństw, skorowidze.

Urzędowe potwierdzenie faktów urodzeń, małżeństw i zgonów wywodzi się z praktyki kościelnej. Uchwały potrydenckie dotyczące rejestracji metrykalnej zaktualizowała ustawą z 20 września 1792 roku rewolucja francuska. Jej rozwiązania przeszczepiono do polskiego porządku prawnego wraz z utworzeniem Księstwa Warszawskiego i nadaniem przez Napoleona Bonaparte 22 lipca 1807 roku w Dreźnie nowej konstytucji. Ogłoszony równocześnie z ustawą zasadniczą Kodeks Cywilny wprowadzał z dniem 1 maja 1808 roku akta stanu cywilnego urodzeń, małżeństw i zgonów, sporządzane przez urzędników cywilnych. Obowiązek tworzenia właściwych wpisów, dbałość o ich formę i treść dekret króla saskiego i księcia warszawskiego Fryderyka Augusta z 23 lutego 1809 roku powierzał – w gminach wiejskich – duchownym rzymskokatolickim, spisującym obok aktów cywilnych, również dokumenty wymagane przez prawo kościelne. Kolejne zmiany wprowadził Kodeks Cywilny Królestwa Polskiego z 1825 roku. Z dniem 1 stycznia 1826 roku zaprzestali działania dotychczasowi urzędnicy stanu cywilnego. Nowe prawo ustanowiło odrębne przepisy dla legalnych związków wyznaniowych, a ich uszczegółowienie zawarto w postanowieniu O utrzymaniu i prowadzeniu ksiąg stanu cywilnego z 3 listopada 1825 roku. Prawo rozróżniło dwa sposoby rejestracji aktów stanu cywilnego ze względu na wyznanie (chrześcijańskie lub niechrześcijańskie) osób zgłaszających urodzenie, małżeństwo lub zgon. Akty stanu cywilnego denominacji chrześcijańskich połączono z metrykami kościelnymi, a duchownych – przełożonych parafii mianowano urzędnikami stanu cywilnego. Równolegle pojawiły się przepisy dotyczące aktów stanu cywilnego wyznań niechrześcijańskich. Zarówno Kodeks Napoleona, jak też Kodeks Cywilny Królestwa Polskiego szczegółowo określały sposób tworzenia akt stanu cywilnego. Księgi rejestracji urodzeń, małżeństw i zgonów prowadzono w dwóch egzemplarzach. Pierwszy, składał się z trzech tomów odpowiadających działom rejestracji – urodzeń, małżeństw i zgonów, prowadzony był aż do wyczerpania księgi. Drugi egzemplarz, jednoroczny, był dzielony na trzy części. Dublowanie czynności kancelaryjnych służyło zabezpieczeniu akt przed zniszczeniem, gdyż księgi przechowywano w dwóch miejscach – jednotomowe we właściwym terytorialnie archiwum sądu pokoju, zaś trzytomowe w parafii, w archiwum urzędnika stanu cywilnego. Zapisów dokonywano w języku polskim, a od 1868 roku w języku rosyjskim (z wyjątkiem imion i nazwisk osób rejestrowanych, które w nawiasie mogły być podane w języku polskim). Na przełomie 1867 i 1868 roku zaczęto również stosować podwójną datację według kalendarza juliańskiego (stary styl) i kalendarza gregoriańskiego (nowy styl). Każdy akt stanu cywilnego zawierał obligatoryjnie datę i miejsce sporządzenia, imię i nazwisko, wiek, zawód oraz miejsce zamieszkania osób wymienionych w treści – stawiających się i świadków oraz odpowiednie formuły dotyczące chrztu dziecka, informacje o imieniu i nazwisku panieńskim matki i jej wieku, oświadczenie duchownego o zapowiedziach, dane osoby zmarłej. Do aktów małżeństw dołączano dowody, czyli odpisy aktów urodzenia (chrztu) zaślubionych, ewentualnie akty znania, a w przypadku wdowieństwa także odpis aktu zgonu poprzedniego małżonka. Całość aktów spisywano w formie ciągłego tekstu, bez pustych miejsc. Nie stosowano skrótów, a liczby zapisywano słownie. Przekreślenia i odsyłacze podpisywali urzędnik i osoby obecne przy rejestracji. Fakt rejestracji potwierdzały ich parafy lub informacja o przyczynach niewykonania tego obowiązku. Po ostatnim akcie, pod koniec danego roku kalendarzowego, urzędnik stanu cywilnego sporządzał krótki protokół wymieniający liczbę aktów spisanych w ciągu roku oraz spisywał alfabetyczny indeks urodzonych, zaślubionych i zmarłych. Księgi stanu cywilnego po zamknięciu były sprawdzane pod względem zgodności przez sędziego pokoju i księdza dziekana. Parafia rzymskokatolicka w Brzeźnicy (obecnie Nowa Brzeźnica) powstała prawdopodobnie na początku XV wieku. Pod koniec XIX wieku należało do niej 4118 wiernych. Data erekcji pierwszej świątyni pod wezwaniem św. Stanisława nie jest znana. Murowana świątynia parafialna pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela, wybudowana w latach 1902-1910, została konsekrowana 24 czerwca 1911 roku przez biskupa włocławskiego Stanisława Zdzitowieckiego. Do parafii należały następujące miejscowości: Brzeźnica Stare Miasto i Brzeźnica Nowe Miasto oraz wsie i osady: Barbarówka, Dubidze, Kruplin, Kuźnica, Prusicko, Pustkowie Almierz, Pustkowie Puchy, Pustkowie Gojsc, Pustkowie Mirosze, Pustkowie Rybaki, Strzelce, Ważne Młyny, Wólka Prusicka, Zakrzew, Zakrzówek.

Zmikrofilmowano akta urodzeń, małżeństw i zgonów z lat 1817-1871. Akty urodzeń, małżeństw i zgonów sporządzane od 1872 roku przechowywane są w Archiwum Państwowym w Częstochowie.