Akta stanu cywilnego Okręgu Bóżniczego w Szczekocinach

Sygnatura
8/281/0
Liczba serii
0
Liczba skanów
3858

Zawartość:

Materiały archiwalne zawarte w zespole Akta stanu cywilnego Okręgu Bóżniczego w Szczekocinach: Akta urodzeń z lat 1826-1852, 1858-1889, 1893-1901, 1903-1910, 1912-1913, Akta małżeństw z lat 1826-1852, 1857-1889, 1893-1901, 1903-1910, 1912-1913, Akta zgonów z lat 1826-1852, 1858-1889, 1893-1901, 1903-1910, 1912-1913, Akta zbiorowe do aktów urodzeń z lat 1885, 1901, 1903-1907, 1909-1910, 1915-1917, 1922, 1939, 1941-1942, Alegata z lat 1865, 1867 - 1873, 1884, 1890 - 1891, 1910, 1915

Dzieje twórcy:

Szczekociny to miejscowość położona w województwie śląskim, około 80 kilometrów od takich znaczących ośrodków jak: Kraków, Katowice czy Kielce. W bogatej historii miasta ważną rolę odegrała społeczność żydowska, która pojawiła się w nim prawdopodobnie w drugiej połowie XVII wieku. Niezależną gminę żydowską z własnym rabinem utworzono w Szczekocinach pod koniec XVIII wieku. Wtedy też najprawdopodobniej powstała pierwsza drewniana synagoga, obok której założono cmentarz żydowski. Oddzielna „dzielnica” żydowska powstała w 1822. Ludność żydowska wynosiła w 1897 roku 2305 (ogółem mieszkańców Szczekocin w tym okresie było 3393). Na początku XIX wieku wzniesiono na planie prostokąta i zorientowaną na wschód murowaną synagogę. W okresie tym szczekocińska gmina żydowska prężnie się rozwijała. Żydzi prowadzili w mieście swoje instytucje religijne, m.in. synagogę, mykwę, cmentarz. Trudnili się przede wszystkim handlem (prowadzili niewielkie sklepiki, jatki, karczmy, restauracje) oraz rzemiosłem (np. krawiectwem, garbarstwem, czapkarstwem) . W roku 1921 Żydowska społeczność liczyła 2532 osób. Obszar szczekocińskiej gminy wyznaniowej był znacznie większy niż terytorium parafii szczekocińskiej. W jej skład wchodziły oprócz miast Szczekociny następujące miejscowości Bałków, Bonowice, Bógdał, Dąbrowica, Dobraków, Feliksowo, Grabiec, Jeziorowice, Nawsie, Małoszyce, Otola, Tęgobórz, Wierzbica oraz Zawada. W latach 1808-1825 akta stanu cywilnego były prowadzone wspólnie dla wszystkich wyznań. W 1826 roku rejestrację akt gminy żydowskich powierzono burmistrzom, względnie innym osobom świeckim mianowanym przez Komisję Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. Równolegle pojawiły się przepisy szczegółowe dotyczące aktów stanu cywilnego wyznań niechrześcijańskich. Postanowieniem Rady Administracyjnej z 7 września 1830 roku na rabinów lub ich zastępców, wykonujących obrządki religijne związane z faktem urodzenia, małżeństwa lub zgonu, nałożono obowiązek prowadzenia rejestrujących te wydarzenia tak zwanych „ksiąg zapisowych”. Zawarte w nich wpisy stanowiły podstawę sporządzenia przez urzędnika stanu cywilnego właściwego aktu, dokonywanego w obecności rabina i osób uczestniczących. Zarówno Kodeks Napoleona, jak też Kodeks Cywilny Królestwa Polskiego określały sposób tworzenia akt stanu cywilnego. Księgi rejestracji urodzeń, małżeństw i zgonów prowadzono w dwóch egzemplarzach. Pierwszy, składał się z trzech tomów odpowiadających działom rejestracji – urodzeń, małżeństw i zgonów i prowadzony był aż do wyczerpania księgi. Drugi egzemplarz, jednoroczny, był dzielony na trzy części. Dublowanie czynności kancelaryjnych służyło zabezpieczeniu aktów przed zniszczeniem, gdyż księgi przechowywano w dwóch miejscach – jednotomowe we właściwym terytorialnie archiwum sądu pokoju, zaś trzytomowe w parafii, w archiwum urzędnika stanu cywilnego. Zapisów dokonywano w języku polskim, a od 1868 roku w języku rosyjskim (z wyjątkiem imion i nazwisk osób rejestrowanych, które w nawiasie mogły być podane w języku polskim). Na przełomie 1867 i 1868 roku zaczęto również stosować podwójną datację według kalendarza juliańskiego (stary styl) i kalendarza gregoriańskiego (nowy styl). Każdy akt stanu cywilnego zawierał obligatoryjnie datę i miejsce sporządzenia, imię i nazwisko, wiek, zawód oraz miejsce zamieszkania osób wymienionych w treści – stawiających się i świadków odpowiednie formuły o imieniu, nazwisku i wieku panieńskim matki narodzonego dziecka, oświadczenie duchownego o zapowiedziach, dane osoby zmarłej. Do aktów małżeństw dołączano dowody, czyli odpisy akt urodzenia zaślubionych, ewentualnie akty znania, a w przypadku wdowieństwa także odpis aktu zgonu poprzedniego małżonka. Całość aktów spisywano w formie ciągłego tekstu, bez pustych miejsc. Nie stosowano skrótów, a liczby zapisywano słownie. Przekreślenia i odsyłacze podpisywali urzędnik i osoby obecne przy sporządzaniu aktu. Fakt rejestracji potwierdzały ich parafy lub informacja o przyczynach niewykonania tego obowiązku. Po ostatnim wpisie, pod koniec danego roku kalendarzowego, urzędnik stanu cywilnego sporządzał krótki protokół wymieniający liczbę aktów spisanych w ciągu roku oraz alfabetyczny indeks urodzonych, zaślubionych i zmarłych. Księgi stanu cywilnego po zamknięciu były sprawdzane pod względem zgodności przez sędziego pokoju. Przedstawione powyżej zasady rejestracji akt stanu cywilnego z tylko niewielkimi modyfikacjami obowiązywały do roku 1945. Z dniem 1 stycznia 1946 roku utworzono, na podstawie przepisów dekretu Rady Ministrów z dnia 25 września 1945 roku Prawo o aktach stanu cywilnego, właściwie terytorialne urzędy stanu cywilnego.

Daty skrajne:

1826-1852, 1858-1901, 1903-1910, 1912-1913, 1925-1942

Klasyfikacja:

urzędy stanu cywilnego i akta metrykalne

Nazwa twórcy:

Daty:

1826-1852, 1858-1901, 1903-1910, 1912-1913, 1925-1942.

Nazwa dawna:

Urząd Stanu Cywilnego Gminy Wyznania Mojżeszowego Szczekociny

Nazwa obcojęzyczna:

Języki:

rosyjski, polski, niemiecki

Dostępność:

Udostępniany w całości

Ogółem jednostek archiwalnych:

112

Ogółem opracowanych jednostek archiwalnych:

112

Ogółem jednostek archiwalnych bez ewidencji:

0

Ogółem metrów bieżących

1.77

Ogółem opracowanych metrów bieżących

1.77

Ogółem metrów bieżących bez ewidencji

0.0

Ogółem jednostek archiwalnych:

0

Ogółem plików :

0

Ogółem rozmiar (w MB):

0.0

Ogółem dokumentów

0

Ogółem spraw

0

Ogółem klas

0

Ogółem jednostek archiwalnych:

0.0

Ogółem metrów bieżących:

0.0

Daty skrajne dokumentacji niearchiwalnej:

Nazwa Inwentarz skarbowy Uwagi
elektroniczny inwentarz archiwalny zatwierdzony Brak danych 112 j.a.