Zespół
Zawartość:
Materiały dotyczące pracy nauczycielskiej i społecznej, m.in. autobiografia, kopie dyplomów i zaświadczeń, fotografie szkolne oraz album fotograficzny z budowy i otwarcia Międzyszkolnego Ogrodu Botanicznego w Łowiczu na Bratkowicach w 1934 r.
Dzieje twórcy:
Władysław Stanio urodził się 17 lipca 1890 r. w rodzinie chłopskiej w podrzeszowskiej wsi Słocina. Był jednym z ośmiorga dzieci Jana i Marii. Ukończył czteroletnie gimnazjum w Rzeszowie, następnie roczny kurs, który umożliwił mu dalszą naukę w tamtejszym seminarium nauczycielskim. W 1911 r. otrzymał tam świadectwo dojrzałości. Przez następne dwa lata pracował jako nauczyciel w szkołach ludowych, po czym złożył obowiązkowy egzamin umożliwiający mu pracę w szkolnictwie oraz dodatkowo egzamin z jęz. niemieckiego pozwalający na naukę tego języka. W okresie nauki wstąpił do Towarzystwa Gimnastycznego "Sokół", był też członkiem Drużyn Bartoszowych i Strzeleckich. Działalność w tych organizacjach miała znaczący wpływ na ukształtowanie jego charakteru i postawy patriotycznej. Z początkiem 1915 r. został wcielony do armii austriackiej. Do 1918 r. walczył na różnych frontach I wojny światowej - w Rosji, we Włoszech i w Albanii. W okresie walk w Albanii od 6 IV 1918 r. prowadził dziennik żołnierski - do 26 VII, kiedy to został ciężko ranny i zachorował na malarię. Po powrocie do Polski zgłosił się do wojska, ale z powodu ogólnego wyczerpania nie został zmobilizowany. W kwietniu 1919 r. został skierowany do pracy nauczycielskiej w Częstochowie. W 1920 r. zgłosił się na ochotnika do wojska i walczył jako dowódca batalionu 68 pułku piechoty w wojnie z bolszewikami. Był odznaczony Krzyżem Walecznych i medalem "Polska Swemu Obrońcy 1918-1921". Po zakończeniu walk był kierownikiem oświatowym w Szkole Podoficerskiej 17 DP, m.in. w Białymstoku i Biedrusku. W sierpniu 1921 r. opuścił szeregi wojska, zgłaszając się na roczny Wyższy Kurs Nauczycielski w Warszawie do grupy przyrodniczo-geograficznej. Po jego ukończeniu rozpoczął pracę w Szkole Ćwiczeń przy Państwowym Seminarium Nauczycielskim w Łowiczu. Z miastem tym związał swe losy przez następnych kilkanaście lat. W seminarium zorganizował od podstaw pracownię biologiczną, sam przygotowując do niej preparaty, akwaria i terraria. Uporządkował z młodzieżą leżący odłogiem ogród szkolny, uczestniczył też w akcji ratowania lasów w Puszczy Tucholskiej, niszczonej przez gąsienicę sówki chojnówki. W Łowiczu dał się poznać jako aktywny działacz ochrony przyrody oraz działacz harcerski, pełniąc przez pewien czas funkcję komendanta hufca ZHP. W latach 1932-1936 zorganizował na terenie dawnego targowiska Międzyszkolny Ogród Botaniczny (dziś park. Im. Mickiewicza), otwarty podczas uroczystości 800-lecia Łowicza. Współpracował z dowództwem stacjonującego w mieście 10 pułku piechoty, uczestnicząc we wszystkich uroczystościach patriotycznych, wygłaszając prelekcje i odczyty. W 1939 r. został zmobilizowany do wojska jako kapitan rezerwy. Walczył z Niemcami w bitwie nad Bzurą, gdzie został ranny. Udało mu się uniknąć niewoli, ale ostrzeżony przed aresztowaniem opuścił Łowicz i dotarł w październiku do Lublina, gdzie w szpitalu usunięto mu odłamek pocisku. W okresie okupacji ukrywał się na Rzeszowszczyźnie, zajmując się nauką dzieci we wsi Dzikowcu i Lubeni. We wrześniu 1944 r. powrócił do rodzinnej wsi Słocina i rozpoczął pracę w miejscowej szkole powszechnej. Po zakończeniu wojny zamieszkał w Rzeszowie i rozpoczął pracę w Liceum Pedagogicznym jako nauczyciel biologii. Podobnie jak w Łowiczu zorganizował w szkole pracownię biologiczną, działał w Lidze Ochrony Przyrody, był też założycielem w Rzeszowie Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami. W latach 1959-1962 pełnił funkcję kierownika sekcji biologii Okręgowego Ośrodka Metodycznego. W 1962 r. przebył zawał serca, który uniemożliwił mu pracę zawodową. Zmarł 7 czerwca 1967 r. w Rzeszowie. Odznaczony był Srebrnym Krzyżem Zasługi (1935), Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski oraz Złotą Odznaką Honorową LOP. Z małżeństwa w 1924 r. z Marią Osmolak miał córkę Barbarę, zamężną Pyrkosz, ur. 4 XII 1934 r. w Łowiczu. Oprac. Marek Wojtylak
Daty skrajne:
1932-1938
Klasyfikacja:
zbiory i kolekcje
Nazwa twórcy:
Daty:
1932-1938.
Nazwa dawna:
Zbiory działaczy łowickich
Nazwa obcojęzyczna:
Języki:
polski
Dostępność:
Udostępniany częściowo
Ogółem jednostek archiwalnych:
3
Ogółem opracowanych jednostek archiwalnych:
0
Ogółem jednostek archiwalnych bez ewidencji:
0
Ogółem metrów bieżących
0.06
Ogółem opracowanych metrów bieżących
0.0
Ogółem metrów bieżących bez ewidencji
0.0
Ogółem jednostek archiwalnych:
0
Ogółem plików :
0
Ogółem rozmiar (w MB):
0.0
Ogółem dokumentów
0
Ogółem spraw
0
Ogółem klas
0
Ogółem jednostek archiwalnych:
0.0
Ogółem metrów bieżących:
0.0
Daty skrajne dokumentacji niearchiwalnej:
| Nazwa | Inwentarz skarbowy | Uwagi |
|---|---|---|
| spis roboczy | Tak |
IZA - inwentarz skarbowy; materiały przekazane przez działaczy, instytucje bądź rodziny; w wyniku lustracji akt w 2003 r. poszerzono cezurę zespołu; Decyzją KM APW w dn. 11.03.2008 r. poprawiono nazwę zespołu