Warszawskie Towarzystwo Dobroczynności

Reference code
72/110/0
Number of series
0
Number of scans
0

Content:

Akta W. T .D. można podzielić na kilka grup. Pierwszą - najstarszą i najliczniejszą grupę akt stanowią akta dotyczące legatów i darowizn uczynionych na rzecz Towarzystwa. Następną z kolei grupę stanowią akta majątkowe dóbr Gościeradów, które zawierają materiały dotyczące gospodarki rolnej, leśnej i przemysłu rolnego. Akta dotyczą gospodarki rolnej - są to dowody zamiany gruntów z włościanami, umowy kupna-sprzedaży ziemi, akta procesowe, których przedmiotem sporów było niezapłacenie należności przez włościan za nabytą ziemię oraz akta dotyczące melioracji i osuszania, gruntów. Jeśli chodzi o akta odnoszące się do gospodarki leśnej, to są te akta dotyczące urządzenia gospodarki leśnej, serwitutów, sprawozdania z lustracji lasów, akta procesowe, tabele klas wieku drzewostanów itp. Akta odnoszące się do przemysłu rolnego są bardzo szczupłe. Są to projekty budowy młyna wodnego, elektrowni, umowy dotyczące dzierżawy cegielni. Do dokumentacji majątkowej Towarzystwa należą akta odnoszące się do nieruchomości na terenie Warszawy. Są to materiały dotyczące dzierżawy tych nieruchomości. Następna serią jest fragment akt z zakładu przy ul. Rakowieckiej 21. Zawiera ona kartotekę przyjętych do zakładu sierot z załącznikami oraz dokumenty ubiegających się o przyjęcie do zakładu. Wreszcie ostatnią grupę stanowią akta księgowości z okresu lat 1945-1950 /bilanse, księgi główne, preliminarze/, oraz korespondencja z tego okresu.

About the Creator:

Warszawskie Towarzystwo Dobroczynności zostało założone 24 grudnia 1814 r. z inicjatywy Zofii z Czartoryskich Zamoyskiej A. Czartoryskiego. S. Staszica, J. U. Niemcewicza, T. Wawrzeckiego i innych. Początkowo dzieliło się na: Wydział Powszechnego Zaopatrzenia czyli "dostarczania pierwszych w życiu potrzeb", który organizował przytułki dla żebraków oraz Wydział Lekarski, zajmujący się opieką zdrowotną ubogich. Pierwszą siedzibą WTD był budynek dawnego konwiktu pijarów przy ul. Miodowej. W roku 1816 i WTD założyło przytułek dla starców w Grzybowej Woli w okolicach Warszawy i zakład pracy tzw. "fabrykę dla żebraków" w budynku klasztoru franciszkańskiego na rogu ulic Franciszkańskiej i Zakroczymskiej: od 1819 w przebudowanym przez A. Czartoryskiego klasztorze karmelitanek bosych, przy Krakowskim Przedmieściu 62 (Res Sacra Miser) prowadziło kolejny przytułek dla ubogich, od 1839 ochronę dla dzieci, od 1842 dom dla sierot dziewcząt a w tymże roku dom dla sierot chłopców przy ul. Nowy Świat (róg Książęcej). Pod koniec XIX w. WTD rozwijało działalność w 12 wydziałach, m. in. Starców i Kalek, Sierot, Lekarski, Kas Groszowych Oszczędności, Czytelni Bezpłatnych, Tanich Kuchni, Kąpieli Ludowych. Ponadto WTD udzielało stypendiów studentom i wsparć pieniężnych rodzicom i opiekunom uczącej się młodzieży. W okresie 1918-1945 WDT prowadziło: 3 zakłady opiekuńczo-wychowawcze dla b. wychowanków, 13 przedszkoli, 3 zakłady opiekuńcze dla dorosłych, przytułek dla dzieci- rekonwalescentów p. n. Dom Zdrowia dla Dzieci, przy ul. Dzielnej, Wydział Wsparć, udzielający zapomóg pieniężnych, stypendiów uczniom, obiadów, odzieży, paczek żywnościowych ubogim. Od 1945 WTD mieściło się w budynku Zakładu Sierot przy ul. Rakowieckiej. Warszawskie Towarzystwo Dobroczynności było jedną z najstarszych instytucji filantropijnych w Polsce, podejmującą w tak szerokim zakresie pomoc dla najbiedniejszych. Miało ono na celu "nieść ulgę w nędzy i cierpieniu, pomagać w niedoli, zmniejszyć liczbę żebraków, otoczyć opieką starców, kaleki, sieroty i ubogich miasta niezależnie od narodowości i wyznań." Pełniło do pewnego stopnia obowiązki Ministerstwa Pracy i Opieki Społecznej. Prowadziło zakłady poświęcone opiece, wychowaniu i nauczaniu sierot i dzieci oraz młodzieży, przedszkola, żłobki, tanie kuchnie, biblioteki, domy zarobkowe, schroniska dla starców i kalek, dla niezamożnych, szpitale, kasy pożyczkowe i szeroko rozbudowany aparat doraźnej pomocy. Poza swoją działalnością filantropijną położyło ono dla kraju wielkie zasługi. W okresie niewoli rosyjskiej wśród społeczeństwa szerzyło tajnie oświatę i uświadomienie. Szło ono również z pomocą walczącym za ojczyznę w 1830, 1848 i 1863 roku. Dla prowadzenia tak szerokiej akcji czerpało Towarzystwo swe fundusze z następujących źródeł: ze składek członkowskich, ofiar dobrowolnych, z zapisów testamentowych i darowizn w postaci pieniędzy lub dóbr materialnych, z wpływów nadzwyczajnych /z loterii, koncertów i innych imprez urządzanych na korzyść ubogich/, dochodów z fabryki włókienniczej i innych nieruchomość z kont jakie posiadało Towarzystwo na terenie Warszawy. Największym źródłem dochodów Towarzystwa "były dobra Gościeradów, które w roku 1892 zapisał na rzecz Towarzystwa hr. Eugeniusz Suchodolski. Powierzchnia tych dóbr wynosiła 540 włók położonych w powiecie janowskim, województwie lubelskim. W posiadanie tych dóbr weszło Towarzystwo dopiero w 1907 roku po śmierci dożywotnika brata ofiarodawcy. Poza tym Towarzystwo posiadało jeszcze kolonię w Drewnicy i Rępinie oraz willę w Ciechocinku. Do tak olbrzymiego majątku doszło Towarzystwo dzięki ofiarności społeczeństwa i żywego zainteresowania społeczeństwa tą instytucją oraz dzięki dobrej organizacji i gospodarce samego Towarzystwa. Pierwszym prezesem Towarzystwa był ks. Adam Czartoryski. Z chwilą ukonstytuowania się Towarzystwa czynności jego ograniczały się do trzech wydziałów: filantropijnego, administracyjnego i lekarskiego. Na czele każdego wydziału stał prezes. Wkrótce jednak praktyka wykazała, że taki ryczałtowy podział czynności nie jest odpowiedni. W miarę wzrostu dochodów Towarzystwa i okoliczności zewnętrznych /klęsk elementarnych - nieurodzaju, powodzi itp./ wzrastała intensywność jego działalności. Już w roku 1820 na podstawie ustawy z tegoż roku Towarzystwo dzieli się na 5 wydziałów: opiekuńczy i wyszukiwania funduszów, obrachunkowy, egzaminacyjny, Dyrekcji domu i lekarski. Do kompetencji wydziału opiekuńczego i wyszukiwania funduszów należał, nadzór nad wpływem stałych składek, darowizn, nadzór nad regularnością wpływów z tytułu legacji, zapisów oraz obmyślanie dochodów nadzwyczajnych. Wydział obrachunkowy prowadził księgowość. Wydział egzaminacyjny był instancją kwalifikującą ubogich do różnego rodzaju wsparcia. Do wydziału Dyrekcji domu należało kierownictwo całym gospodarstwem wewnętrznym i fabryką. Wydział lekarski obmyślał środki niesienia pomocy lekarskiej ubogim. Poza tym istniały jeszcze trojakie posiedzenia: Rady Administracyjnej, centralne i ogółowe.

Border dates:

1840-1950

Classification:

Creator's name:

Dates:

1840-1950, 1898-1947.

Former name:

Foreign language name:

Languages:

Availability:

Total archival files:

484

Total archival files processed:

477

Total archival files without records:

0

Total linear metres

3.0

Total linear metres processed

3.2

Total linear metres without records

0.0

Total archival files:

0

Total files:

0

Total size (in MB):

0.0

Total documents

0

Total cases

0

Total classes

0

Total archival files:

0.0

Total running meters :

0.0

Dates of non-archival documentation :

Name Quantity Inventory uwagi
Approved book inventory Tak T. 233; 477 ja
Delivery and acceptance list Tak 7 ja