Historię szkoły bardzo obszernie i wnikliwie opracował Konarski na podstawie akt znajdujących się w Warszawie w Archiwum Oświecenia. W zespole odnajdziemy protokóły Rady Pedagogicznej z okresu strajku w 1905 r. , ewidencję uczniów, akta personalne nauczycieli, zawierający materiał ściśle biograficzny. Dla organizacji szkoły i nauki znajdziemy nieliczny materiał uzupełniający dotyczący kolonii w Ciechocinku, wychowania fizycznego, międzyszkolnej pracowni fizycznej, wycieczek itp. Dane dotyczące ewakuacji szkoły oraz sprawozdania roczne pisane zbyt ogólnikowo.

Warszawska Szkoła Realna sięga swymi korzeniami XVIII v. wywodząc się ze Szkół warszawskich ks. ks. Pijarów. Szkoła pijarska w Warszawie powstała jako pierwsza w Polsce na podstawie przywileju Jana Kazimierza z 1655 r. Nosiła ona różne nazwy, nie na podstawie jakichś oficjalnych aktów, ale tak jak to było w danej chwili w powszechnym użyciu. Pierwsza nazwa, nie występująca zresztą w źródłach brzmiała: „Kolegium Władysławowskie”, na cześć rzeczywistego fundatora Władysława IV. W roku 1729 Pijarzy nazwali swoją szkołę na złość Jezuitom „Collegium Principale". W drugiej połowią XVIII w. ustala się najczęstsza i najtrwalsza nazwa „Szkoły Warszawskie Księży Pijarów”. Niezależnie jednak spotykamy i inne nazwy, a więc po otwarciu Collegium Nobilium, dawną szkołę zaczęto nazywać „Collegium Vetu”, a za czasów Stanisława Augusta „Collegium Regium". W latach 1807 - 1815 jest t o" Szkoła Departamentowa Pijarów", w okresie Królestwa Kongresowego przemianowana na "Szkołę Wojewódzką Pijarów”. W latach 1807 - 1815 jest t o" Szkoła Departamentowa Pijarów, w okresie Królestwa Kongresowego przemianowana na "Szkołę Wojewódzką Pijarów”. Po powstaniu listopadowym 16 listopada 1831 roku Szkoła Wojewódzka zostaje zamknięta, a w parę dni później wskrzeszona w okaleczonej postaci szkoły czteroklasowej, wciąż jeszcze pod dawnym zarządem pijarskim. W tej postaci egzystuje dwa lata. Ostatecznie odebranie zarządu Pijarom następuje w 1833 r. Od nowego roku szkolnego 1833/34 szkoła staje się rządową pod nazwą „Szkoły Obwodowej". Trzeba zaznaczy że rosyjska dyrekcja szkoły dopiero od tej daty wywodzi jej początek. Szkoły obwodowe 4-ro klasowe miały cel dwojaki: sposobić uczniów do wyższych klas gimnazjum i podawać środki dla młodzieży do nabywania wiadomości „stosownych do stanu każdego z nich”. Jest to więc szkoła stanowa, która dzieciom niższego stanu ma dać zamknięty cykl nauki. Nowa ustawa szkolna z 1840 r. zmienia Szkołę Obwodową na Szkołę Powiatową, a więc hierarchicznie niższą. Jednak w nowym podziale szkół jest to w rzeczywistości ten sam stopień. Szkoły powiatowe wg tej ustawy dzieliły się na ogólne i specjalne. Szkoły ogólne przygotowywały uczniów do wyższych klas gimnazjum natomiast specjalne obejmowały skończony kurs nauk bez możliwości dalszej kontynuacji. Omawiana szkoła uzyskała miano ogólnej. Szkoły Obwodowa i Powiatowa, jako już nie jedyna w Warszawie biorą dalszy ciąg swojej nazwy od adresu szkoły, który zależny jest od częstych zamian lokalowych. I tak w r. 1833/34 -1934/35 będzie to Szkoła Obwodowa przy ul. Freta (lokal podominikański) w r. 1835/6 - 1842/43 przy ul. Długiej (lokal popauliński), w r. 1843 Szkoła Powiatowa przy ul. Gęsiej. Od roku 1844 aby uniknąć ciągłych zmian nazwy, a także niefortunnego tytułu „szkoły gęsiej” postanowiono wprowadzić numerację szkół powiatowych. Wówczas szkoła otrzymuje Nr I-szy i pełna jej nazwa brzmi: Szkoła Powiatowa I - sza. Reforma szkolna 1852 r. czyni szkołę 5-cio klasową. Zmienia ten stan rzeczy reforma Wielopolskiego ustawą z dnia 8.V.1862 r. uzgadniając kurs czterech pierwszych klas Gimnazjum i pozostawiając 5 - tą klasę dla tych, którzy nie ma ją zamiaru kontynuować nauki. W roku 1863 przenumerowano szkołę na III – cią. Po powstaniu 1863 r. postanowiono zmienić dwie szkoły powiatowe: warszawską i płocką na gimnazja realne. Dekretem Namiestnika Berga w dnia 25.VIII.1866 r. zmieniono dotychczasową „Szkołę Powiatową Ogólną 5-cio klasową III-cią" na siedmioklasowe gimnazjum realne. W międzyczasie szkoła Powiatowa zmieniła lokal przeprowadzając się z ul. Gęsiej na ul. Długą terał po zmianie na Gimnazjum uzyskuje lokal na ul. Jezuickiej, w którym przetrwa aż do ewakuacji w 1915. Reorganizację przeprowadzono rozwojowo, tak że w roku 1866/67 dodano klasę szóstą, a w następnym siódmą. Uroczyste otwarcie nowozorganizowanej uczelni odbyło się 21.IX.1866 r. Reforma tołstojowska zmienia w 1874 r. gimnazjum na Szkołę Realną, która to nazwa w formie: Warszawska Szkoła Realna (Varšavskoje Realnoje Učilišče) przetrwała do r. 1914.

rewindykowano z ZSRR w 1962 r.