Kolekcje
Datum der Zugabe
05.05.2026
Autor der Sammlung
Verzeichnung
Dokumenty pergaminowe, dotyczące wzajemnych stosunków polsko-krzyżackich, które zostały przekazane stronie polskiej przez wielkiego mistrza na mocy traktatu krakowskiego z 1525 roku, były przechowywane w XVI wieku w Archiwum Koronnym w Krakowie w dziale „Prussiae”. Znajdowały się tam dokumenty wystawione przez stronę krzyżacką na rzecz strony polskiej; dokumenty wystawione przez stronę polską na rzecz zakonu, a wracające do polskiego wystawcy w miarę zmian granicznych i politycznych w XV–XVI wieku; dokumenty protekcyjne papieskie i cesarskie. W 1765 r. Archiwum Koronne Krakowskie zostało przeniesione do Warszawy, zaś w 1808 r. zbiory te trafiły do Archiwum Ogólnego Krajowego, którego kontynuatorem jest Archiwum Główne Akt Dawnych. W czasie okupacji hitlerowskiej, na polecenie warszawskiego Urzędu Archiwalnego 17 XII 1940 r., skonfiskowano 74 dokumenty pergaminowe z lat 1215-1466. Dokumenty zabrano z AGAD 18 I 1941 r. i wywieziono do Pruskiego Archiwum Państwowego w Królewcu. Po wojnie były przechowywane w Grasleben i Goslar (Dolna Saksonia), potem w Archiwum Państwowym w Getyndze i od 1979 r. w Geheimes Staatsarchiv Preussischer Kulturbesitz, Berlin–Dahlem. Od 1948 r. strona polska prowadziła zabiegi o zwrot tych dokumentów. Dopiero 1 XII 2025 r. w Berlinie podczas 17. polsko-niemieckich konsultacji międzyrządowych, Niemcy zwrócili Polsce bezcenne dobra kultury, które zostały zrabowane podczas II wojny światowej. Do AGAD powróciły tylko 73 dokumenty, gdyż dokument cesarza Ludwika IV Bawarskiego z 1338 r., zaginął wkrótce po II wojnie. Wśród rewindykowanych dokumentów są m.in. złota bulla cesarza Fryderyka II Hohenstaufa, przywilej nadania Ziemi Dobrzyńskiej Krzyżakom przez Konrada, księcia mazowieckiego, czy dokument pokoju mełneńskiego z 1422 roku, przy którym znajduje się jedyna w zbiorach polskich pieczęć majestatowa Witolda, wielkiego księcia Litwy. Część z tych dokumentów zaprezentowano podczas wystawy czasowej "Z powrotem w domu" zorganizowanej w AGAD, która cieszyła się ogromnym zainteresowaniem. Największy zachwyt wśród najmłodszych zwiedzających budziła pieczęć miasta Nowy Sącz z 1343 r. z wyobrażeniem św. Małgorzaty siedzącej na smoku oraz pieczęć księżnej opolskiej Ofki (Eufemii) z pieskiem.
Tags
Benutzer-Tags Indizes, die von Archiven gesendet werden