Plany budynków przykolegiackich w Zamościu

Data dodania
20.05.2026

Skany (6)

  • Obraz 1 z kolekcji "Plany budynków przykolegiackich w Zamościu111"

    Sygnatura:
    88/25/0/1/140

    O kazionnych strojenijach pieriesudnich w wiedienije Zamostskowo Rimsko-Katoliczeskowo duchowienstwa

  • Obraz 2 z kolekcji "Plany budynków przykolegiackich w Zamościu111"

    Sygnatura:
    88/25/0/1/140

    O kazionnych strojenijach pieriesudnich w wiedienije Zamostskowo Rimsko-Katoliczeskowo duchowienstwa

  • Obraz 3 z kolekcji "Plany budynków przykolegiackich w Zamościu111"

    Sygnatura:
    88/25/0/1/140

    O kazionnych strojenijach pieriesudnich w wiedienije Zamostskowo Rimsko-Katoliczeskowo duchowienstwa

  • Obraz 4 z kolekcji "Plany budynków przykolegiackich w Zamościu111"

    Sygnatura:
    88/25/0/1/140

    O kazionnych strojenijach pieriesudnich w wiedienije Zamostskowo Rimsko-Katoliczeskowo duchowienstwa

  • Obraz 5 z kolekcji "Plany budynków przykolegiackich w Zamościu111"

    Sygnatura:
    88/25/0/1/140

    O kazionnych strojenijach pieriesudnich w wiedienije Zamostskowo Rimsko-Katoliczeskowo duchowienstwa

  • Obraz 6 z kolekcji "Plany budynków przykolegiackich w Zamościu111"

    Sygnatura:
    88/25/0/1/140

    O kazionnych strojenijach pieriesudnich w wiedienije Zamostskowo Rimsko-Katoliczeskowo duchowienstwa


Opis

Wśród bogatej dokumentacji aktowej zgromadzonej w zespole nr 25 „Akta miasta Zamościa” można odnaleźć m.in. intersujące przykłady dodatkowych rysunków bądź projektów technicznych wraz z ich opisami, dotyczących niektórych ważniejszych budynków. Jednym z nich są plany budynków należących do zespołu kolegiackiego (współczesnej katedry), położonego w południowo-zachodniej części Starego Miasta (ulica Kolegiacka). W jednostce o sygnaturze 140 z serii 1 z najstarszą dokumentacją (1810-1915), zamieszczone są wspomniane 4 plany wykonane w roku 1866, kiedy to przystąpiono do likwidacji zamojskiej twierdzy. Autorem tych rysunków inwentaryzacyjnych jest ówczesny „budowniczy powiatu zamojskiego” architekt Władysław Sienicki, który opracował projekty także innych budynków w Zamościu, m.in. niektóre kamienice czy większy budynek mieszkalny tzw. „Generałówkę” przy obecnej ulicy T. Kościuszki 7. Zespół tych budynków był przeznaczony dla księży z kolegiaty, tj. infułata, proboszcza, wikariuszy i mansjonarzy. Pierwszy z dołączonych rysunków „Plan Sytuacyjny Odręczny Zabudowań Kościelnych i Ekonomicznych na Probostwie w Zamościu” (zorientowany w kierunku zachodnim) przedstawia cały zespół budynków (w czerwonym kolorze), tj. kolegiatę (katedrę), dom infułata (tzw. Infułatka), dom kapitulny, wikariat (dom wikariuszy). Niewielki budynek na prawo (północ) od kolegiaty to dzwonnica. Na kolejnych stronach można obejrzeć dokładniejsze plany tytułowych trzech budynków, sporządzone dla dwóch kondygnacji tj. parteru i pierwszego piętra. Infułatka oraz dom wikariuszy to budynki jakie współcześnie nadal stoją przy katedrze, a wykorzystane są m.in. jako Muzeum Sakralne Katedry Zamojskiej. Natomiast ówczesny dom kapitulny (poduchowny) dla mansjonarzy nie został zachowany, a w jego miejscu wybudowano w latach 20. XX wieku znacznie większą kamienicę znaną jako „Gmach Czerskiego”, gdzie mieściła się siedziba ówczesnej firmy produkującej meble (1 z zakładów produkcyjnych znajdował się we wsi Bondyrz na południe od Zamościa) – więcej w zespole 88/182/0 „Czerski i Jakimowicz Fabryka Mebli Giętych i Tartak w Bondyrzu”.