„Metryka Litewska (Lietuvos Metrika) to dziś zespół ksiąg i rozmaitych materiałów archiwalnych powstałych najpierw w wyniku pracy kancelarii wielkoksiążęcej, a od 2. Połowy XVI w. kancelarii większej i mniejszej Wielkiego Księstwa Litewskiego. Stanowi ona nieprzebrany zasób źródeł do historii ziem dzisiejszej Białorusi, Litwy, Łotwy, Polski, Rosji i Ukrainy. Jest też świadectwem strukturalnej odrębności Wielkiego Księstwa w ramach ustrojowych Rzeczypospolitej Obojga Narodów. W wyniku dramatycznych dziejów ten olbrzymi zespół, na który składa się ponad 600 ksiąg i rozmaite zespoły aktowe, przechowywany jest dziś w Rosyjskim Państwowym Archiwum Akt Dawnych (RGADA) w Moskwie. Wbrew obowiązującej w archiwistyce zasadzie pertynencji terytorialnej nie został zwrócony niepodległemu państwu litewskiemu. Część zasobu uległa rozproszeniu i rozsiana jest dziś po rozmaitych archiwach i bibliotekach w różnych państwach” (W. Krawczuk, Metryka Litewska, w.: Dyplomatyka Staropolska, ). W 1777 roku na polecenie króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, z uwagi na zły stan zachowania akt, zaczęto kopiować księgi Metryki Litewskiej stosując transkrypcję w języku łacińskim. Pracami kierował Antoni Korwin Kossakowski, sekretarz królewski „od spraw ruskich”. Zdołano przepisać ponad 60 ksiąg (nr 1-66, bez nr 64), grupując transkrypcję w 30 tomach dużego formatu. Nadano im sygnatury od 191 do 219. W 1799 roku księgi transkrypcji przekazano władzom pruskim, które uznały je za przynależne do terytorium ówczesnego zaboru pruskiego i umieściły w Berlinie, skąd w 1808 roku zostały rewindykowane przez władze Księstwa Warszawskiego. Złożono je w nowo powstałym Archiwum Ogólnym Krajowym. Obecnie księgi transkrypcji Metryki Litewskiej są przechowywane w AGAD (zespół nr 465). Zostały w całości zdigitalizowane.