Księgi wójtowsko-ławnicze zawierają obszerną dokumentację sądu wójtowsko-ławniczego, głównego organu sądowniczego w danym mieście okresu staropolskiego. Dzięki nim możemy poszerzyć naszą wiedzę o samym mieście, jego mieszkańcach, problemach wewnętrznych oraz kontaktach zewnętrznych. Znajdziemy w nich zapisy dotyczące spraw majątkowych, a więc pożyczek, umów sprzedaży, zapisów testamentowych czy poręczeń. W tego typu księgach znajdują się również wyroki spraw kryminalnych oraz informacje o corocznych wyborach ławników i wójta sądowego. Takie księgi to również przykład wprowadzonego w mieście systemu kancelaryjnego, obiegu pism i spraw oraz ich rodzajów. Wszystkie wpisy były wprowadzane ręcznie, przez co często mamy przy okazji do czynienia z piękną ornamentyką i wyjątkowo starannym krojem pisma. Wszystko to oczywiście zależało od chęci i talentu pisarza. Jeśli takowy posiadał obie te cechy to księga nie tylko była podstawowym zbiorem dokumentacji ale również w pewien sposób dziełem sztuki, przynajmniej w ujęciu kaligraficznym. Zaprezentowane fragmenty księgi z lat 1749-1755 pochodzą z zespołu o numerze 61 Akta Miasta Zamościa, z serii 2 Księgi, o sygnaturze 48.