Kolekcje
Data dodania
18.03.2026
Autor kolekcji
Opis
Firma S. Fränkel Aktien-Gesellschaft, zajmująca się produkcją bielizny stołowej, płótna i wyrobów frotowych, ma swoje korzenie w 1827 roku. Wówczas kupiec żydowskiego pochodzenia Samuel Fränkel przybył z Białej do Prudnika i otworzył sklep skupujący wyroby miejscowych tkaczy. W krótkim czasie przekształcił działalność handlową w zakład nakładczy, stopniowo uzależniając od siebie pracujących chałupniczo tkaczy. Produkcja oraz liczba pracowników systematycznie rosły. Fabryka była rozbudowywana, instalowano nowe maszyny, a także zakładano tkalnie filialne w Głuchołazach, Kietrzu i Korfantowie. W 1864 roku zmieniono formę organizacyjną przedsiębiorstwa. Samuel Fränkel, jego syn Albert oraz zięć Josef Pinkus utworzyli jawną spółkę handlową pod nazwą „Die offene Handelsgesellschaft S. Fränkel”. Forma ta przetrwała do 1934 roku. W 1874 roku Emanuel Fränkel zakupił w imieniu przedsiębiorstwa starą bielarnię w miejscowości Podlesie (Schönwalde), w powiecie nyskim, przy granicy z Austrią. W kolejnych latach powstał tam nowoczesny zakład wyposażony w kotłownię, stajnie, suszarnię oraz magazyny. W 1886 roku pięciu głównych wspólników — Abraham, Albert, Herman i Emanuel Fränklowie oraz Josef Pinkus — dokonało wpisu w księdze majątkowej, wprowadzając nowego współudziałowca, Maxa Pinkusa. W latach 1860–1908 fabryka była stale rozbudowywana. Wznoszono nowe budynki i modernizowano już istniejące. Rozwój przedsiębiorstwa opierał się na koncentracji na materiałach wysokiej jakości. Przez wiele lat dominującą część produkcji stanowiły wyroby lniane i płócienne, takie jak obrusy, serwetki, ręczniki, ścierki i chusteczki. Znajdowały one nabywców zarówno na rynku krajowym, jak i za granicą — w Europie oraz Ameryce. Na przełomie XIX i XX wieku zakłady Fränkla osiągnęły szczyt rozwoju, który został gwałtownie przerwany przez wybuch I wojny światowej. Po jej zakończeniu zwiększono produkcję wyrobów półlnianych, bawełnianych oraz kolorowych. Wprowadzono także nowe surowce, takie jak sztuczny jedwab, oraz poszerzono wzornictwo. W 1924 roku zakupiono przędzalnię lnu w Svetlej Horze („Vereinigte Flachspinnereien Lichtewerden, Messendorf und Würbenthal in Lichtewerden”), a także zainwestowano znaczne środki w czeskie przędzalnie. W 1928 roku utworzono przyzakładową szkołę zawodową, która zapewniała przyszłym pracownikom wykształcenie techniczne oraz wspierała ich rozwój intelektualny i fizyczny. W 1934 roku nastąpiła kolejna reorganizacja — powstała spółka akcyjna S. Fränkel A.G. Jej akcjonariuszami byli Ernst Fränkel i Hans Pinkus (około 65% akcji) oraz obywatel belgijski Robert Holvoet (około 35% akcji). Właściciele zakładów prowadzili szeroko rozwiniętą działalność filantropijną i społeczną oraz dbali o zabezpieczenie socjalne pracowników. Przed II wojną światową zakłady produkowały wyłącznie towary wysokiej jakości. Wytwarzano głównie bieliznę stołową i pościelową, bieliznę męską i damską, wyroby kąpielowe, odzież lnianą oraz różnego rodzaju ubrania robocze. W 1936 roku władze niemieckie przejęły i wywłaszczyły przedsiębiorstwo, a kierujący nim Hans Hubert Pinkus i Ernst Fränkel wyemigrowali. W 1941 roku nazwę firmy zmieniono na „Schlesische Feinweberei Aktiengesellschaft”. W 1945 roku zakład został upaństwowiony przez władze polskie i stał się podstawą Śląskich Zakładów Tekstylno-Konfekcyjnych w Prudniku. W 1946 roku przedsiębiorstwo przemianowano na Państwowe Zakłady Przemysłu Bawełnianego w Prudniku, a w 1968 roku na Prudnickie Zakłady Przemysłu Bawełnianego im. Powstańców Śląskich „Frotex”. W marcu 2010 roku ogłoszono upadłość zakładów Frotex.
Tagi
tagi użytkowników indeksy nadawane przez archiwa