446 lat temu na mapie Rzeczpospolitej Polskiej pojawiło się kolejne, nowe miasto – Zamość. W dniu 10 kwietnia 1580 r. w pobliskiej wsi Jarosławiec hetman wielki koronny Jan Zamoyski w obecności 7 świadków podpisał akt lokacyjny miasta zwanego „Nowy Zamość (Nowe Zamoście) nad Wieprzcem” (dawna nazwa rzeki Topornica), stanowiącego w późniejszych latach ważny ośrodek miejski oraz stolicę jego prywatnych ziem zwanych Ordynacją Zamojską. Dokument zapisany w języku łacińskim zawiera oryginalny podpis założyciela oraz oryginalne pieczęcie. Akt lokacyjny wraz z przywilejami królewskimi do 1811 r. był przechowywany w specjalnej skrzyni miejskiego archiwum w zamojskim ratuszu. Gdy podjęto decyzję o rozbudowie zamojskiej twierdzy, trafił do pobliskiego Szczebrzeszyna, a stamtąd w 1843 r. do Archiwum Akt Dawnych w Lublinie. Późniejsze losy aktu lokacyjnego nie są znane. Na szczęście dokument odnaleziono i przechowywano w zbiorze pergaminów w Archiwum Narodowym w Krakowie, skąd w 2022 r., za zgodą Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych dr. Pawła Pietrzyka, został przetransportowany i uroczyście przekazany do Archiwum Państwowego w Zamościu (1 lipca 2022 r.), gdzie stanowi jeden z jego najcenniejszych zasobów.